1 Υπάρχει στο εν λόγω κράτος μέλος προβλεπόμενο από τον νόμο σύστημα περιουσιακών σχέσεων των συζύγων; Τι προβλέπει;
Ναι, υπάρχει τέτοιο σύστημα. Περιέχει κανόνες σχετικά με τις υποχρεώσεις διατροφής μεταξύ συζύγων κατά τη διάρκεια του γάμου και μετά τη λύση του. Θεσπίζει επίσης κανόνες για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις κατά τη διάρκεια του γάμου και μετά τη λύση του όσον αφορά τα περιουσιακά στοιχεία και τις οφειλές των συζύγων, τη συζυγική εστία και την οικοσκευή των συζύγων, καθώς και τα δώρα μεταξύ συζύγων.
2 Πώς μπορούν οι σύζυγοι να ρυθμίσουν τις περιουσιακές σχέσεις τους; Ποιες είναι οι τυπικές προϋποθέσεις στην περίπτωση αυτή;
Τα περιουσιακά στοιχεία των συζύγων διακρίνονται σε δύο είδη: τα συζυγικά περιουσιακά στοιχεία και τα ατομικά περιουσιακά στοιχεία. Όλα τα περιουσιακά στοιχεία του/της συζύγου θεωρούνται συζυγική περιουσία, εκτός εάν πρόκειται για ατομικά περιουσιακά στοιχεία. Κατά γενικό κανόνα, τα συζυγικά περιουσιακά στοιχεία περιλαμβάνονται σε κάθε διανομή περιουσιακών στοιχείων. Τα περιουσιακά στοιχεία μπορούν να γίνουν ατομικά με τους ακόλουθους τρόπους:
α) με σύμβαση γάμου· η δήλωση αυτή πρέπει να είναι γραπτή, χρονολογημένη και υπογεγραμμένη από τους συζύγους και καταχωρισμένη στη σουηδική φορολογική υπηρεσία.
β) με σχετικό όρο στην περίπτωση δωρεάς·
γ) με σχετικό όρο διαθήκης·
δ) με σχετικό όρο στον ορισμό δικαιούχου ασφάλισης ζωής, ασφάλισης κατά ατυχημάτων, ασφάλισης υγείας, ατομικού συνταξιοδοτικού-αποταμιευτικόυ προγράμματος ή αποταμίευσης σε προϊόν PEPP (πανευρωπαϊκό ατομικό συνταξιοδοτικό προϊόν).
3 Υπάρχουν περιορισμοί στην ελευθερία καθορισμού των περιουσιακών σχέσεων των συζύγων;
Ναι, υπάρχουν περιορισμοί. Υπάρχουν, για παράδειγμα, προστατευτικές διατάξεις που εφαρμόζονται κατά τη διάρκεια του γάμου όσον αφορά τη συζυγική εστία και την οικοσκευή των συζύγων. Ο/Η σύζυγος δεν μπορεί να πωλήσει, να μισθώσει ή να διαθέσει με οποιονδήποτε άλλον τρόπο περιουσιακά στοιχεία που συνιστούν τη συζυγική εστία χωρίς τη συγκατάθεση του άλλου συζύγου. Οι κανόνες εφαρμόζονται ακόμη και και ως προς περιουσιακά στοιχεία που είναι ατομικά βάσει της σύμβασης γάμου, αλλά όχι εάν η περιουσία είναι ατομική λόγω σχετικού όρου δωρεάς ή διαθήκης. Ένα άλλο παράδειγμα ισχύει για τη διανομή περιουσιακών στοιχείων. Η συζυγική εστία και η οικοσκευή των συζύγων χορηγούνται στον/στη σύζυγο που τα έχει μεγαλύτερη ανάγκη. Αυτό μπορεί, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να ισχύει ακόμη και αν τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία ανήκουν εξ ολοκλήρου στον άλλο σύζυγο. Ο/Η σύζυγος στον οποίο έχει χορηγηθεί η συζυγική εστία πρέπει στη συνέχεια να αποζημιώσει τον άλλο σύζυγο με άλλα περιουσιακά στοιχεία ή χρήματα. Ένα άλλο παράδειγμα αφορά τον θάνατο ενός συζύγου. Ο/Η επιζών/-ώσα σύζυγος δικαιούται τότε ένα ελάχιστο χρηματικό ποσό, ακόμη και αν πρόκειται για ατομική περιουσία ή έχει αφεθεί με διαθήκη σε κάποιο άλλο πρόσωπο.
4 Ποιες είναι οι έννομες συνέπειες του διαζυγίου, του δικαστικού χωρισμού ή της ακύρωσης του γάμου στις περιουσιακές σχέσεις των συζύγων;
Η νομοθεσία της Σουηδίας δεν περιλαμβάνει διατάξεις σχετικά με τον δικαστικό χωρισμό ή την ακύρωση του γάμου. Ο γάμος λύεται στο σουηδικό δίκαιο με τον θάνατο ενός συζύγου ή με διαζύγιο. Σε περίπτωση λύσης του γάμου, η περιουσία των συζύγων διανέμεται μεταξύ τους μέσω διανομής της κληρονομιάς. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να υπάρχει δικαίωμα διατροφής, τουλάχιστον για μεταβατική περίοδο, για έναν από τους συζύγους.
5 Ποιες είναι οι συνέπειες του θανάτου ενός εκ των συζύγων στις περιουσιακές σχέσεις των συζύγων;
Ο γάμος λύεται στο σουηδικό δίκαιο με τον θάνατο ενός συζύγου ή με διαζύγιο. Σε περίπτωση λύσης του γάμου, η περιουσία των συζύγων διανέμεται μεταξύ τους μέσω διανομής της κληρονομιάς. Σε περίπτωση θανάτου ενός εκ των συζύγων, οι νόμιμοι κληρονόμοι και οι κληρονόμοι εκ διαθήκης του/της θανόντος/-ούσας συζύγου είναι εκείνοι που πρέπει να διανείμουν την κληρονομία με τον/την επιζώντα/-ώσα σύζυγο. Ωστόσο, οι άμεσοι κοινοί κατιόντες κληρονόμοι του ζεύγους θα πρέπει να περιμένουν την κληρονομιά τους μέχρι τον θάνατο αμφότερων των συζύγων.
6 Ποια αρχή είναι αρμόδια να αποφαίνεται στις υποθέσεις που αφορούν τις περιουσιακές σχέσεις των συζύγων;
Η διανομή της κληρονομιάς μπορεί να γίνει από τα ίδια τα μέρη. Εάν τα μέρη συμφωνήσουν, η μόνη τυπική απαίτηση είναι είναι να γίνει η διανομή γραπτά και να υπογραφεί από αμφότερα τα μέρη. Εάν τα μέρη δεν καταλήξουν σε συμφωνία, το δικαστήριο μπορεί να διορίσει εκτελεστή της διανομής της περιουσίας. Τα μέρη μπορούν να προσβάλουν τις αποφάσεις του εκτελεστή ενώπιον του δικαστηρίου.
7 Ποιες είναι οι συνέπειες των περιουσιακών σχέσεων των συζύγων στις νομικές σχέσεις μεταξύ συζύγου και τρίτων;
Κάθε σύζυγος ευθύνεται για τα χρέη του/της. Ως εκ τούτου, οι πιστωτές ενός συζύγου δεν έχουν δικαίωμα ικανοποίησης των απαιτήσεών τους από τα περιουσιακά στοιχεία του άλλου συζύγου, ανεξάρτητα από το αν αυτά συμπεριλαμβάνονται στη συζυγική περιουσία ή είναι ατομικά. Υπάρχουν επίσης κανόνες για την προστασία των πιστωτών από κατάσταση κατά την οποία οι σύζυγοι παρακρατούν περιουσιακά στοιχεία από κοινού. Για παράδειγμα, ο/η σύζυγος δεν μπορεί να αποφασίσει να συμπεριλάβει τα ατομικά περιουσιακά στοιχεία του/της στη διανομή της περιουσίας εάν ο σκοπός είναι η αποφυγή απαίτησης πιστωτή.
8 Σύντομη περιγραφή της διαδικασίας εκκαθάρισης των περιουσιακών σχέσεων των συζύγων, συμπεριλαμβανομένων του καταμερισμού, της διανομής και της ρευστοποίησης της περιουσίας, στο εν λόγω κράτος μέλος.
Κατά γενικό κανόνα, η συζυγική περιουσία πρέπει να περιλαμβάνεται σε κάθε διανομή περιουσιακών στοιχείων. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένες εξαιρέσεις. Κάθε σύζυγος μπορεί να αφαιρέσει το μέρος των συζυγικών περιουσιακών στοιχείων του/της που αντιστοιχεί στα χρέη του/της. Κάθε σύζυγος μπορεί επίσης να αφαιρέσει τα είδη ένδυσης και άλλα περιουσιακά στοιχεία που χρησιμοποιεί προσωπικά, καθώς και τα δώρα που του/της έγιναν προσωπικά.
Ορισμένα δικαιώματα σύνταξης μπορούν επίσης να εξαιρεθούν από τη διανομή της κληρονομιάς. Η αξία του υπολοίπου των προς διανομή συζυγικών περιουσιακών στοιχείων διανέμεται καταρχήν ισομερώς μεταξύ των συζύγων. Εάν το περιουσιακό στοιχείο διανέμεται με κλήρωση, κάθε σύζυγος έχει δικαίωμα επί των δικών του περιουσιακών στοιχείων κατά προτεραιότητα. Υπάρχουν ειδικοί κανόνες σχετικά με την κοινή στέγαση και την οικοσκευή.
9 Ποια είναι η διαδικασία και τα έγγραφα ή οι πληροφορίες που απαιτούνται κατά κανόνα για την καταχώριση ακίνητης περιουσίας;
Κάθε πρόσωπο που αποκτά ακίνητο κατά κυριότητα πρέπει να υποβάλει αίτηση για την απόκτηση του σχετικού τίτλου στην υπηρεσία του κτηματολογίου (Lantmäteriet). Ωστόσο, ο/η σύζυγος ή μόνιμος/-η σύντροφος που αποκτά ακίνητο μέσω διανομής της κληρονομιάς δεν υποχρεούται να επιδιώξει την απόκτηση τίτλου κυριότητας, εκτός εάν το ακίνητο ανήκε προηγουμένως στον άλλο σύζυγο ή μόνιμο σύντροφο. Σε περίπτωση κτήσης με διανομή κληρονομιάς, ο τίτλος διανομής της κληρονομιάς πρέπει να υποβάλλεται μαζί με την αίτηση για την απόκτηση του τίτλου κυριότητας του ακινήτου.