1 Zijn er verschillende vormen van "geregistreerde partnerschappen" in deze lidstaat? Ga nader in op de verschillen tussen de diverse vormen
Met de inwerkingtreding van de wet die personen van hetzelfde geslacht het recht geeft om te trouwen (Gesetz zur Einführung des Rechts auf Eheschließung für Personen gleichen Geschlechts) op 1 oktober 2017 is het niet langer mogelijk om in Duitsland geregistreerde partnerschappen aan te gaan. Stellen van hetzelfde geslacht kunnen nu net als stellen van verschillend geslacht in het huwelijk treden. Bestaande geregistreerde partnerschappen kunnen worden omgezet in huwelijken. Er is echter geen verplichting om dit te doen; bestaande geregistreerde partnerschappen kunnen in ongewijzigde vorm blijven bestaan.
2 Bestaat er in deze lidstaat een wettelijk vermogensstelsel voor geregistreerde partnerschappen? Wat houdt het in? Op welke vormen van "geregistreerd partnerschap" is het van toepassing?
Volgens de Wet inzake het geregistreerd partnerschap (Gesetz über die Eingetragene Lebenspartnerschaft) konden stellen van hetzelfde geslacht in Duitsland tussen augustus 2001 en eind september 2017 een geregistreerd partnerschap aangaan. De rechtsgevolgen van een geregistreerd partnerschap waren (en zijn nog steeds) grotendeels gebaseerd op die van een huwelijk.
3 Hoe kunnen partners hun vermogensstelsel regelen? Wat zijn de formele vereisten in dit geval?
Geregistreerde partners vallen onder het vermogensstelsel van de gemeenschap van vermogensaanwas (Zugewinngemeinschaft) tenzij zij iets anders vastleggen in een notarieel geregistreerdpartnerschapscontract. De bepalingen van het wettelijk vermogensstelsel voor huwelijken zijn van overeenkomstige toepassing op geregistreerde partnerschappen (§ 6 van de Wet inzake het geregistreerd partnerschap). In een geregistreerdpartnerschapscontract kan een ander vermogensstelsel (scheiding van goederen — Gütertrennung, gemeenschap van goederen — Gütergemeinschaft, of optionele Frans-Duitse gemeenschap van vermogensaanwas — deutsch-französische Wahl-Zugewinngemeinschaft) worden vastgelegd (§ 7 van de Wet inzake het geregistreerd partnerschap).
4 Zijn er beperkingen op de vrijheid om een vermogensstelsel te regelen?
De bovenstaande informatie met betrekking tot vermogensstelsels voor huwelijken is van overeenkomstige toepassing op geregistreerde partnerschappen.
5 Wat zijn vanuit het oogpunt van het vermogensrecht de rechtsgevolgen van de ontbinding of nietigverklaring van het geregistreerde partnerschap?
De gevolgen van de ontbinding of opheffing van geregistreerde partnerschappen zijn gemodelleerd naar de gevolgen van scheiding van tafel en bed en echtscheiding bij huwelijken, zodat in beginsel kan worden verwezen naar de informatie over huwelijken. De gevolgen verschillen afhankelijk van het gekozen vermogensstelsel. Voor het wettelijke vermogensstelsel van gemeenschap van vermogensaanwas vindt, wanneer het vermogensstelsel eindigt (bv. vanwege het overlijden van een geregistreerde partner, ontbinding van het geregistreerde partnerschap of door contractueel overeenstemming te bereiken over een ander vermogensstelsel), vereffening van de vermogensaanwas plaats. Vereffening van de vermogensaanwas betekent dat de partner die tijdens het geregistreerde partnerschap meer vermogensbestanddelen heeft opgebouwd dan de andere partner, de andere partner moet compenseren voor de helft van het verschil tussen zijn eigen opgebouwde vermogensbestanddelen en de vermogensbestanddelen die de andere partner heeft opgebouwd, in de vorm van een geldelijke betaling.
Voor het vermogensstelsel van gemeenschap van goederen wordt in geval van ontbinding (indien van toepassing, zodra aan de verplichtingen is voldaan) het gemeenschappelijk vermogen verdeeld. In beginsel heeft elk van de partners recht op de helft van het resterende overschot. Als de geregistreerde partners echter een scheiding van goederen zijn overeengekomen, zijn hun vermogensbestanddelen volledig gescheiden en is er dus geen vereffening van vermogensbestanddelen na het einde van het vermogensstelsel.
6 Welke uitwerking heeft het overlijden van een van de partners op de vermogensrechtelijke gevolgen van het geregistreerde partnerschap?
Het recht op het wettelijk erfdeel van een geregistreerd partner is gelijk aan dat van een echtgenoot (artikel 10 van de Wet inzake het geregistreerd partnerschap).
7 Welke instantie is bevoegd om te beslissen in een zaak betreffende de vermogensrechtelijke gevolgen van het geregistreerde partnerschap?
Een familierechtbank (Familiengericht) is bevoegd in zaken betreffende de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen. Bij dergelijke zaken gaat het over kwesties rondom een geregistreerd partnerschap (§ 269, lid 1, punt 10, van de Wet inzake procedures in familiezaken en niet-contentieuze procedures (Gesetz über das Verfahren in Familiensachen und in den Angelegenheiten der freiwilligen Gerichtsbarkeit). Overeenkomstig § 270, lid 1, tweede volzin, juncto § 111, lid 9, en § 112, lid 2, van de Wet inzake procedures in familiezaken en niet-contentieuze procedures zijn de bepalingen inzake vermogensrechtelijke aangelegenheden van overeenkomstige toepassing. De procedure komt overeen met die welke van toepassing is in kwesties rondom het huwelijk (bv. echtscheiding en kwesties met betrekking tot echtscheiding) of in familiegeschillen.
8 Welke uitwerking hebben de vermogensrechtelijke gevolgen van het geregistreerde partnerschap op de rechtsbetrekkingen tussen een partner en een derde?
Een partner in een geregistreerd partnerschap is doorgaans alleen aansprakelijk voor de eigen schulden en alleen met de eigen vermogensbestanddelen, net als onder het huwelijksvermogensrecht. Transacties die nodig zijn om te voorzien in de dagelijkse behoeften van het gezin, vallen hier buiten (§ 8, lid 2, van de Wet inzake het geregistreerd partnerschap juncto § 1357 van het Burgerlijk Wetboek (Bürgerliches Gesetzbuch)). De opmerkingen over mogelijke beperkingen van het recht om over goederen te beschikken zijn van overeenkomstige toepassing.
9 Korte beschrijving van de procedure voor de verdeling, met inbegrip van de vereffening, van het vermogen van het geregistreerde partnerschap in deze lidstaat
De gezinswoning en inboedel kunnen tijdelijk voor de duur van een echtscheiding (§§ 13 en 14 van de Wet inzake het geregistreerd partnerschap) of definitief na ontbinding van het geregistreerde partnerschap worden verdeeld (§ 17 van de Wet inzake het geregistreerd partnerschap juncto § 1568a en 1568b), van het Burgerlijk Wetboek).
10 Welke procedure en documenten of informatie zijn gewoonlijk vereist voor de registratie van onroerende goederen?
De algemene beginselen inzake het wettelijke huwelijksvermogensstelsel zijn van overeenkomstige toepassing. Wanneer de geregistreerde partners onder het vermogensstelsel van gemeenschap van vermogensaanwas, worden hun afzonderlijke vermogensbestanddelen geen gemeenschappelijk eigendom. Het kadaster (Grundbuch) hoeft dus niet te worden gerectificeerd. Dit geldt ook voor aankopen van onroerend goed tijdens het geregistreerd partnerschap. Geregistreerde partners kunnen onroerend goed kopen in hun gewenste rechtsvorm (bv. gemeenschap van mede-eigenaren (Bruchteilsgemeinschaft) of gemeenschap van gezamenlijke eigenaren (Gesamthandsgemeinschaft)). Dezelfde beginselen zijn van toepassing op de vermogensrechtelijke scheiding van goederen. Alleen als de partners voor gemeenschap van goederen als hun vermogensstelsel kiezen, moeten zij het notariële geregistreerdpartnerschapscontract bij het kadaster (Grundbuchamt) indienen en verzoeken om aanpassing van het kadaster.