1. Εθνικές πύλες ΤΠ για την επικοινωνία με δικαστήρια ή άλλες αρχές
Σύμφωνα με τον νόμο για την καθιέρωση των ηλεκτρονικών αρχείων στο δικαστικό σύστημα και την περαιτέρω προώθηση της ηλεκτρονικής επικοινωνίας στον χώρο της δικαιοσύνης (Gesetz zur Einführung der elektronischen Akte in der Justiz und zur weiteren Förderung des elektronischen Rechtsverkehrs) [Ομοσπονδιακή Επίσημη Εφημερίδα (BGBl) 2017 Ι σ. 2208], ο οποίος άρχισε να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 2018, τα δικαστήρια και οι εισαγγελικές αρχές υποχρεούνται καταρχήν να τηρούν τα αρχεία των δικαστηρίων και των υποθέσεων αποκλειστικά σε ηλεκτρονική μορφή από την 1η Ιανουαρίου 2026.
Από την 1η Ιανουαρίου 2018 οι συμμετέχοντες σε διαδικασία έχουν επίσης τη δυνατότητα να υποβάλουν στα πολιτικά δικαστήρια ηλεκτρονικά έγγραφα αντί εγγράφων σε φυσική μορφή με τη χρήση ασφαλών διαύλων διαβίβασης [άρθρο 130a παράγραφος 4 του κώδικα πολιτικής δικονομίας (Zivilprozessordnung, ZPO)]· το ίδιο ισχύει κατ’ αναλογία και στα άλλα δικαστήρια μέσω παραπομπών άλλων νομοθετικών πράξεων στην εν λόγω διάταξη.
Επίσης, ορισμένοι συμμετέχοντες σε διαδικασία υποχρεούνται να διατηρούν ασφαλείς διαύλους διαβίβασης ώστε να είναι δυνατή η επίδοση ηλεκτρονικών εγγράφων από το δικαστήριο (άρθρο 173 του ZPO) (ειδικότερα δικηγόροι, συμβολαιογράφοι, φοροτεχνικοί, δικαστικοί επιμελητές, δημόσιες αρχές κ.λπ.). Από την 1η Ιανουαρίου 2022 οι δικηγόροι, οι δημόσιες αρχές και τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου υποχρεούνται να υποβάλουν στα πολιτικά δικαστήρια έγγραφα σε ηλεκτρονική μορφή (άρθρο 130d του ZPO)· το ίδιο ισχύει κατ’ αναλογία και στα άλλα δικαστήρια μέσω παραπομπών άλλων νομοθετικών πράξεων στην εν λόγω διάταξη. Για τον σκοπό αυτόν, οι δικαστές χρησιμοποιούν την τεχνική υποδομή της ηλεκτρονικής θυρίδας των δικαστηρίων και της διοίκησης [Elektronisches Gerichts- und Verwaltungspostfach, EGVP (egvp.justiz.de)].
Το σύστημα εγγυάται την εμπιστευτικότητα, τη γνησιότητα, την ακεραιότητα και τη νομική ισχύ των εγγράφων που διαβιβάζονται ηλεκτρονικά. Στο πλαίσιο του δικαστικού συστήματος, οι δικηγόροι, τα δικαστήρια και άλλα μέλη του δικαστικού σώματος χρησιμοποιούν την EGVP για έγκυρη ανταλλαγή εγγράφων. Στο πλαίσιο της διοίκησης, οι δημόσιες αρχές χρησιμοποιούν την EGVP για ασφαλή επικοινωνία μεταξύ τους και με τους πολίτες. Οι χρήστες χρειάζονται ειδικό λογισμικό για την ηλεκτρονική επικοινωνία στον χώρο της δικαιοσύνης. Η πρόσβαση βασίζεται συχνά στην ταυτοποίηση και στην επαλήθευση ταυτότητας με τη χρήση καρτών ηλεκτρονικής υπογραφής ή άλλων μεθόδων επαλήθευσης ταυτότητας, συμπεριλαμβανομένης της ηλεκτρονικής ταυτοποίησης των πολιτών. Με τον τρόπον αυτόν διασφαλίζεται ότι μόνο εξουσιοδοτημένα πρόσωπα μπορούν να αποστέλλουν και να λαμβάνουν έγγραφα μέσω του συστήματος.
Η EGVP, ως η εθνική διαδικτυακή πύλη ΤΠ, αποτελεί σύγχρονη και ασφαλή λύση για την ψηφιακή επικοινωνία σε θέματα δικαστικά και διοικητικά. Δεδομένου ότι εγγυάται την ασφαλή, αποτελεσματική και ανιχνεύσιμη διαβίβαση εγγράφων με νομική ισχύ, η EGVP αποτελεί βασικό εργαλείο για τους διάφορους ενδιαφερόμενους φορείς του δικαστικού συστήματος και των διοικητικών αρχών της Γερμανίας.
Έχουν δημιουργηθεί οι ακόλουθες διαδικτυακές πύλες ΤΠ ως ασφαλείς δίαυλοι διαβίβασης για την επικοινωνία με τα δικαστήρια:
- Η ειδική ηλεκτρονική θυρίδα δικηγόρων [besonderes elektronisches Anwaltspostfach, beA (bea-brak.de)]. Η εν λόγω θυρίδα διατίθεται σε φυσικά πρόσωπα και δικηγορικές εταιρείες που έχουν εγγραφεί στο κεντρικό μητρώο του γερμανικού Ομοσπονδιακού Δικηγορικού Συλλόγου (Bundesrechtsanwaltskammer, BRAK) [άρθρα 31a και 31b του ομοσπονδιακού κώδικα δικηγόρων (Bundesrechtsanwaltsordnung, BRAO)].
- Η ειδική ηλεκτρονική θυρίδα συμβολαιογράφων [besonderes elektronisches Notarpostfach, beN (bnotk.de)]. Η εν λόγω θυρίδα διατίθεται σε φυσικά πρόσωπα που είναι εγγεγραμμένα ως συμβολαιογράφοι στο μητρώο του γερμανικού Ομοσπονδιακού Συμβολαιογραφικού Συλλόγου (Bundesnotarkammer, BNotK). Μπορεί επίσης να χρησιμοποιείται από αναπληρωτές συμβολαιογράφους, ασκούμενους συμβολαιογράφους, τον γερμανικό Ομοσπονδιακό Συμβολαιογραφικό Σύλλογο, συμβολαιογραφικούς συλλόγους και άλλες οργανώσεις συμβολαιογράφων [άρθρο 78n του ομοσπονδιακού κώδικα συμβολαιογράφων (Bundesnotarordnung, BNotO)].
- Η ειδική ηλεκτρονική θυρίδα φοροτεχνικών [besonderes elektronisches Steuerberaterpostfach, beSt (steuerberaterplattform-bstbk.de)]. Η εν λόγω θυρίδα διατίθεται σε φοροτεχνικούς και πράκτορες φορολογικών υποθέσεων που έχουν διοριστεί σύμφωνα με το άρθρο 32 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο του νόμου περί φοροτεχνικών (Steuerberatungsgesetz, StBerG). Επίσης, διατίθεται σε επιμελητήρια φοροτεχνικών και εταιρείες παροχής κατ' επάγγελμα φοροτεχνικών υπηρεσιών που διορίζονται σύμφωνα με το άρθρο 32 παράγραφος 3 του StBerG (άρθρο 86d και άρθρο 86e του StBerG).
- Η ειδική ηλεκτρονική θυρίδα δημόσιων αρχών (besonderes elektronisches Behördenpostfach, beBPo). Η εν λόγω θυρίδα διατίθεται μόνο σε δημόσιες αρχές και νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου.
- Η ειδική ηλεκτρονική θυρίδα πολιτών και οργανώσεων (besonderes elektronisches Bürger- und Organisationenpostfach, eBO). Ορισμένες eBOs διατίθενται κατόπιν χρέωσης· επισκόπηση των παρόχων είναι διαθέσιμη στον ιστότοπο egvp.justiz.de. Η ταυτοποίηση των χρηστών πραγματοποιείται μέσω ηλεκτρονικής ταυτοποίησης, χρήσης εγκεκριμένων ηλεκτρονικών σφραγίδων, δήλωσης ονόματος και διεύθυνσης επικυρωμένων από συμβολαιογράφο ή, στην περίπτωση προσώπων που έχουν διοριστεί από δημόσια αρχή ή είναι ορκωτοί και παρέχουν υπηρεσίες διερμηνείας ή μετάφρασης, καθώς και στην περίπτωση των δικαστικών επιμελητών, μέσω βεβαίωσης διορισμού από τον δημόσιο φορέα που αναφέρεται στο άρθρο 11 παράγραφοι 2, 3 και 4 του διατάγματος σχετικά με την ηλεκτρονική επικοινωνία στον χώρο της δικαιοσύνης (Elektronischer-Rechtsverkehr-Verordnung, ERVV).
- Η υπηρεσία ηλεκτρονικής θυρίδας και παράδοσης λογαριασμού χρήστη στο πλαίσιο των διατάξεων του OZG [νόμος για την ηλεκτρονική πρόσβαση (Onlinezugangsgesetz)] (mein-justizpostfach.bund.de), η οποία διατίθεται δωρεάν σε όλους τους πολίτες μέσω της BundID [«FederalID» (ομοσπονδιακή ταυτότητα), id.bund.de].
- Η υπηρεσία ηλεκτρονικής θυρίδας και παράδοσης λογαριασμού De-Mail εάν, κατά την αποστολή του μηνύματος, ο αποστολέας έχει ταυτοποιηθεί μέσω ασφαλούς σύνδεσης, κατά την έννοια του άρθρου 4 παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο του νόμου De-Mail (De-Mail-Gesetz) και η εν λόγω ασφαλής σύνδεση έχει επιβεβαιωθεί σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 5 του νόμου De-Mail (https://www.bmi.bund.de/DE/themen/moderne-verwaltung/e-government/de-mail/de-mail-node.html).
Με την εξαίρεση της επιβεβαίωσης ταυτότητας του αποστολέα βάσει του λογαριασμού De-Mail, όλοι οι ασφαλείς δίαυλοι διαβίβασης βασίζονται στην υποδομή της EGVP.
Λεπτομέρειες σχετικά με τους ασφαλείς διαύλους διαβίβασης μέσω της beBPo, της eBO και της υπηρεσίας ηλεκτρονικής θυρίδας και παράδοσης λογαριασμού χρήστη στο πλαίσιο των διατάξεων του OZG, καθώς και σχετικά με τους γενικούς τεχνικούς όρους για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες στον χώρο της δικαιοσύνης, διατίθενται στο ERVV.
2. Εθνική νομοθεσία για τις βιντεοδιασκέψεις σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις
Σύμφωνα με το άρθρο 128a παράγραφος 1 του κώδικα πολιτικής δικονομίας (ZPO), το δικαστήριο μπορεί να επιτρέψει στους διαδίκους, στους εξουσιοδοτημένους εκπροσώπους και στους συμβούλους τους, κατόπιν αίτησης ή αυτεπαγγέλτως, να παραμείνουν σε άλλον τόπο κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας και να διενεργήσουν τις σχετικές διαδικαστικές πράξεις από τον συγκεκριμένο τόπο· στη συνέχεια, η οπτικοακουστική μετάδοση της ακροαματικής διαδικασίας θα μεταδίδεται ταυτόχρονα στον εν λόγω τόπο και στην αίθουσα του δικαστηρίου. Το δικαστήριο μπορεί επίσης να διατάξει την ακρόαση μέσω βιντεοδιάσκεψης παρά τη βούληση των διαδίκων. Η δυνατότητα ακρόασης μέσω βιντεοδιάσκεψης δεν αποτελεί άτυπο μέτρο που λαμβάνεται κατά την πορεία της δίκης, αλλά υπόκειται σε απόφαση που λαμβάνεται κατόπιν αιτιολογημένης κρίσης του δικαστηρίου. Η εν λόγω απόφαση μπορεί να τροποποιηθεί ανά πάσα στιγμή. Εάν το δικαστήριο δεν διαθέτει τον αναγκαίο τεχνικό εξοπλισμό, η αίτηση συχνά απορρίπτεται. Η απόρριψη αίτησης για διεξαγωγή ακρόασης μέσω βιντεοδιάσκεψης πρέπει να είναι τεκμηριωμένη.
Επιπλέον, μόνο κατόπιν αίτησης μπορεί το δικαστήριο να επιτρέψει σε μάρτυρα, πραγματογνώμονα ή διάδικο να παραμείνει σε άλλον τόπο κατά τη διάρκεια της εξέτασης, σύμφωνα με το άρθρο 128a παράγραφος 2 του ZPO.
Ισχύουν οι ίδιοι δικονομικοί κανόνες τόσο για τις ακροάσεις μέσω βιντεοδιάσκεψης όσο και για τις δια ζώσης ακροάσεις. Όλα τα δικονομικά δικαιώματα μπορούν να ασκηθούν με τον ίδιο τρόπο. Η ακρόαση μέσω βιντεοδιάσκεψης δεν επηρεάζει το δικαίωμα εκπροσώπησης από δικηγόρο. Στα περισσότερα από τα συστήματα βιντεοδιάσκεψης που χρησιμοποιούνται στο δικαστικό σύστημα προβλέπεται η δυνατότητα λειτουργίας χωριστών αιθουσών (break-out rooms) που δίνουν τη δυνατότητα εμπιστευτικών συζητήσεων του δικηγόρου με τον πελάτη.
Το δικαστήριο πρέπει να διασφαλίζει την πρόσβαση του κοινού στην αίθουσα του δικαστηρίου και στην ακροαματική διαδικασία· κατά συνέπεια, η ακροαματική διαδικασία πρέπει να μεταδίδεται στην αίθουσα του δικαστηρίου με τρόπο ώστε το κοινό να μπορεί να παρακολουθήσει τη δίκη. Ο προεδρεύων δικαστής πρέπει να είναι παρών στην αίθουσα του δικαστηρίου. Τα λοιπά μέλη του δικαστηρίου μπορούν να συμμετέχουν χρησιμοποιώντας τεχνολογία βιντεοδιάσκεψης, εάν υπάρχουν σημαντικοί λόγοι προς τούτο.
Η βεβαιότητα ως προς την ταυτοποίηση των διαδίκων που συμμετέχουν με τη χρήση τεχνολογίας βιντεοδιάσκεψης πρέπει να είναι στον ίδιο βαθμό με εκείνη που προβλέπεται στους κανόνες για τις διά ζώσης ακροαματικές διαδικασίες. Δεν υπάρχουν επίσημες διαδικασίες ταυτοποίησης για τους διαδίκους και τους δικηγόρους τους ή για άλλους συμμετέχοντες στη διαδικασία, όπως οι μάρτυρες. Κατά συνέπεια, οι απαιτήσεις ταυτοποίησης που ισχύουν σε μεμονωμένες περιπτώσεις επαφίενται στη διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου. Δεδομένου ότι η κλήτευση, η οποία περιέχει τα στοιχεία πρόσβασης, αποστέλλεται μόνο στους ενδιαφερόμενους συμμετέχοντες, συνήθως δεν απαιτείται περαιτέρω αποδεικτικό ταυτότητας. Επιπλέον, οι διάδικοι εμφανίζονται συνήθως μαζί με τον δικηγόρο τους, ο οποίος είναι συχνά γνωστός στο δικαστήριο. Στις σπάνιες περιπτώσεις στις οποίες υπάρχουν αμφιβολίες ως προς την ταυτότητα ενός συμμετέχοντος, οι εν λόγω αμφιβολίες μπορούν να αίρονται με το να ζητείται, για παράδειγμα, από το εν λόγω πρόσωπο να παρουσιάσει αποδεικτικό στοιχείο ταυτότητας.
Η εξέταση αποδεικτικών στοιχείων στο πλαίσιο της επίσημης διαδικασίας διεξαγωγής αποδείξεων (Strengbeweisverfahren) δεν είναι δυνατή κατά τη διάρκεια της ακρόασης μέσω βιντεοδιάσκεψης.
Δεν προβλέπεται καταγραφή της ακροαματικής διαδικασίας. Κατά συνέπεια, δεν χρησιμοποιείται λογισμικό μετατροπής προφορικού λόγου σε κείμενο. Ωστόσο, σύμφωνα με το άρθρο 159 του ZPO, πρέπει να τηρούνται πρακτικά της ακροαματικής διαδικασίας και κάθε ληφθέντος αποδεικτικού μέσου. Είναι δυνατή η προκαταρκτική ηχητική καταγραφή του περιεχομένου του πρακτικού (άρθρο 160a του ZPO). Απαγορεύεται στους διαδίκους και στους τρίτους να καταγράψουν την ακροαματική διαδικασία.
Στη διαδικασία των οικογενειακών διαφορών, οι διατάξεις σχετικά με την ακρόαση μέσω βιντεοδιάσκεψης περιέχονται στο άρθρο 30 και στο άρθρο 32 του νόμου περί της διαδικασίας σε οικογενειακές υποθέσεις και σε υποθέσεις εκούσιας δικαιοδοσίας (Gesetz über das Verfahren in Familiensachen und in den Angelegenheiten der freiwilligen Gerichtsbarkeit, FamFG).
Επίσης, είναι δυνατή η διεξαγωγή βιντεοδιάσκεψης σε διαδικασίες αφερεγγυότητας και σε υποθέσεις αναδιάρθρωσης, για παράδειγμα για τη συνέλευση των πιστωτών που διενεργείται προκειμένου να εξεταστούν και να εξακριβωθούν οι απαιτήσεις ή για τη συνέλευση που διενεργείται προκειμένου να εξεταστεί και να τεθεί σε ψηφοφορία σχέδιο αναδιάρθρωσης. Η βιντεοδιάσκεψη επιτρέπεται βάσει του άρθρου 4 του πτωχευτικού κώδικα (Insolvenzordnung, InsO) και του άρθρου 38 του νόμου περί σταθεροποίησης και αναδιάρθρωσης των εταιρειών (Unternehmensstabilisierungs- und -restrukturierungsgesetzes, StaRUG), τα οποία παραπέμπουν στις σχετικές διατάξεις του ZPO.
Όλα τα γερμανικά δικαστήρια και οι λοιπές γερμανικές δικαστικές αρχές έχουν πρόσβαση σε υποδομές βιντεοδιάσκεψης, μολονότι η έκταση της εν λόγω υποδομής διαφέρει μεταξύ των περιφερειών αρμοδιότητας των δικαστηρίων και των κλάδων της δικαιοσύνης. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση είναι αρμόδια μόνο για τον εξοπλισμό των ομοσπονδιακών δικαστηρίων με υλισμικό και λογισμικό. Όσον αφορά όλα τα υπόλοιπα δικαστήρια, δηλαδή τη συντριπτική πλειονότητα των γερμανικών δικαστηρίων, ο εν λόγω εξοπλισμός εμπίπτει στην αρμοδιότητα των ομοσπονδιακών κρατών. Το εύρος της παρεχόμενης πληροφόρησης ποικίλλει σημαντικά μεταξύ των δικαστηρίων, αλλά γενικότερα καλύπτεται η αναμενόμενη πληροφόρηση. Οι ανάγκες πληροφόρησης των συμμετεχόντων έχουν γενικά μειωθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς η χρήση της βιντεοδιάσκεψης γίνεται όλο και πιο συχνή.
Λόγω του συστήματος της περιφερειακής αρμοδιότητας στη διοίκηση των δικαστηρίων, στο γερμανικό δικαστικό σύστημα χρησιμοποιείται ευρύ φάσμα διαφορετικών πλατφορμών βιντεοδιάσκεψης, από τις επιτόπιες λύσεις που παρέχουν οι πλατφόρμες Jitsi, Big Blue Button, Skype for Business, Pexip και Nextcloud Talk, έως τις υπηρεσίες νέφους (cloud) που παρέχουν πλατφόρμες όπως οι Cisco Webex και Microsoft Teams. Μολονότι στόχος όλων των συστημάτων βιντεοδιάσκεψης που χρησιμοποιούνται είναι η παροχή ευρείας υποστήριξης στους πελάτες Η/Υ και κινητής τηλεφωνίας, περιστασιακά ανακύπτουν προβλήματα συμβατότητας.
Η διερμηνεία εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση στην περίπτωση των ακροάσεων μέσω βιντεοδιάσκεψης. Οι περισσότερες από τις υπηρεσίες βιντεοδιάσκεψης που χρησιμοποιούνται από το γερμανικό δικαστικό σύστημα δεν υποστηρίζουν δεύτερο ηχητικό κανάλι, το οποίο απαιτείται για τη διαδικτυακή σύνδεση του διερμηνέα ταυτόχρονης διερμηνείας. Ως εκ τούτου, στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, οι συμμετέχοντες που χρειάζονται διερμηνέα δεν είναι σε θέση να συμμετάσχουν εξ αποστάσεως στην ακροαματική διαδικασία.
3. Εθνική νομοθεσία για τις βιντεοδιασκέψεις σε ποινικές υποθέσεις
1. Κανόνες σχετικά με τη χρήση τεχνολογίας βιντεοδιάσκεψης βάσει του κώδικα ποινικής δικονομίας (Strafprozessordnung, StPO)
Η γερμανική ποινική δικονομία ορίζει τις δικονομικές περιστάσεις και τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες επιτρέπεται η διεξαγωγή εξέτασης ή ακροαματικής διαδικασίας μέσω (κατά περίπτωση, διασυνοριακής) βιντεοδιάσκεψης προς διευκόλυνση της διεξαγωγής εγχώριων ποινικών διαδικασιών από τις γερμανικές δημόσιες αρχές.
Εκτός από την κύρια ακροαματική διαδικασία, συνήθως είναι δυνατή η διεξαγωγή εξέτασης με τη χρήση τεχνολογίας βιντεοδιάσκεψης (άρθρο 58b του StPO ως προς την εξέταση μαρτύρων καθώς και άρθρο 136 παράγραφος 5 και άρθρο 163a παράγραφος 4 δεύτερο εδάφιο, αμφότερα σε συνδυασμό με το άρθρο 58b του StPO, όσον αφορά την εξέταση κατηγορουμένων). Η χρήση της τεχνολογίας βιντεοδιάσκεψης για εξέταση περιορίζεται σε εξαιρετικές περιπτώσεις μόνο στην περίπτωση εξέτασης μαρτύρων από δικαστές (άρθρο 168e του StPO).
Η διατύπωση των ανωτέρω διατάξεων έχει ως εξής:
- Άρθρο 58b του StPO — Εξέταση με οπτικοακουστική μετάδοση:
Η εξέταση μάρτυρα εκτός του πλαισίου της κύριας ακροαματικής διαδικασίας μπορεί να πραγματοποιηθεί κατά τρόπον ώστε ο μάρτυρας να βρίσκεται σε τόπο διαφορετικό από αυτόν όπου βρίσκεται το πρόσωπο που διενεργεί την εξέταση και η εξέταση να μεταδίδεται ταυτόχρονα με οπτικοακουστικά μέσα στον τόπο όπου βρίσκεται ο μάρτυρας και στην αίθουσα της εξέτασης.
- Άρθρο 168e του StPO — Χωριστή εξέταση μαρτύρων:
Εάν υπάρχει άμεσος κίνδυνος σοβαρής προσβολής της ευημερίας του μάρτυρα σε περίπτωση εξέτασής του παρουσία προσώπων που έχουν δικαίωμα παράστασης κι εάν ο εν λόγω κίνδυνος δεν μπορεί να αποφευχθεί με άλλον τρόπο, ο δικαστής θα πρέπει να εξετάσει τον μάρτυρα χωριστά από όσους έχουν δικαίωμα παράστασης. Η εξέταση μεταδίδεται ταυτόχρονα με οπτικοακουστικά μέσα σε όσους έχουν δικαίωμα να παρίστανται. Κατά τα λοιπά, δεν θίγονται τα δικαιώματα συμμετοχής των προσώπων που δικαιούνται να παρίστανται. Το άρθρο 58a και το άρθρο 241a εφαρμόζονται αναλόγως. Η απόφαση, στην οποία αναφέρεται το πρώτο εδάφιο, δεν μπορεί να προσβληθεί.
Στο πλαίσιο της προφορικής διαδικασίας για επανεξέταση της κράτησης, είναι δυνατή η διεξαγωγή προφορικής ακρόασης με τη χρήση τεχνολογίας βιντεοδιάσκεψης, εάν ο κατηγορούμενος έχει παραιτηθεί από το δικαίωμα της διά ζώσης συμμετοχής στη διαδικασία ή εάν, λόγω της μεγάλης απόστασης ή ασθένειας του κατηγορουμένου ή άλλων ανυπέρβλητων εμποδίων, δεν καθίσταται δυνατή η προσαγωγή του στην ακροαματική διαδικασία. Το άρθρο 118a παράγραφος 2 του StPO έχει ως εξής:
- Το άρθρο 118a παράγραφος 2 του StPO — Προφορική ακρόαση για επανεξέταση της κράτησης:
Ο κατηγορούμενος πρέπει να προσαχθεί στην ακροαματική διαδικασία, εκτός εάν έχει παραιτηθεί από το δικαίωμα παράστασης ή εάν, λόγω της μεγάλης απόστασης ή ασθένειας του κατηγορουμένου ή άλλων ανυπέρβλητων εμποδίων, δεν καθίσταται δυνατή η προσαγωγή του στην ακροαματική διαδικασία. Το δικαστήριο μπορεί να διατάξει, υπό τους όρους του πρώτου εδαφίου, τη διεξαγωγή της προφορικής ακρόασης κατά τρόπον ώστε ο κατηγορούμενος να βρίσκεται σε άλλον τόπο εκτός του δικαστηρίου και η ακρόαση να μεταδίδεται ταυτόχρονα με οπτικοακουστικά μέσα στον τόπο όπου βρίσκεται ο κατηγορούμενος και στην αίθουσα του δικαστηρίου. Εάν ο κατηγορούμενος δεν προσέλθει στην ακροαματική διαδικασία και δεν τηρηθεί η διαδικασία που αναφέρεται στο δεύτερο εδάφιο, ο συνήγορος υπεράσπισης οφείλει να διασφαλίσει τα δικαιώματα του κατηγορουμένου που προβλέπονται για την ακροαματική διαδικασία.
Δεν επιτρέπεται η συμμετοχή του κατηγορουμένου μέσω οπτικοακουστικής σύνδεσης στην κύρια ακροαματική διαδικασία. Με τον νόμο για την περαιτέρω ψηφιοποίηση της δικαιοσύνης (Gesetz zur weiteren Digitalisierung der Justiz), σκοπός του κράτους της Γερμανίας είναι να καταστεί δυνατή, κατόπιν αίτησης, η συμμετοχή μέσω τεχνολογίας βιντεοδιάσκεψης στην κύρια ακροαματική διαδικασία της αναίρεσης (Revision) στις ποινικές υποθέσεις. Ωστόσο, η εν λόγω δυνατότητα θα περιορίζεται στην κύρια ακροαματική διαδικασία των εν λόγω αιτήσεων αναίρεσης, κατά τη διάρκεια της οποίας η συζήτηση θα αφορά μόνο νομικά ζητήματα και, επομένως, οι προσωπικές εντυπώσεις δεν θα έχουν σημασία.
Ωστόσο, το ισχύον δίκαιο, λαμβανομένης υπόψη της σημασίας των μαρτυρικών καταθέσεων, επιτρέπει ήδη την εξέταση μαρτύρων με τη χρήση τεχνολογίας βιντεοδιάσκεψης καθόσον διαρκεί η κύρια ακροαματική διαδικασία, εάν διαφορετικά υπάρχει άμεσος κίνδυνος σοβαρής προσβολής της ευημερίας του μάρτυρα, εάν παρεμποδίζεται η εμφάνισή του στην κύρια ακροαματική διαδικασία για σχετικά μεγάλο ή αβέβαιο χρονικό διάστημα λόγω ασθένειας, αναπηρίας ή άλλων ανυπέρβλητων εμποδίων ή εάν η εμφάνιση του μάρτυρα στην κύρια ακροαματική διαδικασία δεν μπορεί να αναμένεται ευλόγως λόγω της μεγάλης απόστασης. Αυτό προκύπτει από το άρθρο 247a του StPO:
- Άρθρο 247a — Διάταξη για εξέταση μαρτύρων με οπτικοακουστικά μέσα
1) Εάν υπάρχει άμεσος κίνδυνος σοβαρής προσβολής της ευημερίας του μάρτυρα ο οποίος πρόκειται να εξεταστεί παρουσία όσων παρίστανται στην κύρια ακροαματική διαδικασία, το δικαστήριο μπορεί να διατάξει την παραμονή του μάρτυρα σε άλλον τόπο κατά τη διάρκεια της εξέτασης· η έκδοση της εν λόγω διάταξης είναι παραδεκτή και υπό τους όρους του άρθρου 251 παράγραφος 2, εφόσον είναι αναγκαία για την εξακρίβωση της αλήθειας. Η απόφαση δεν μπορεί να προσβληθεί. Πρέπει να παρέχεται ταυτόχρονη οπτικοακουστική μετάδοση της κατάθεσης στην αίθουσα του δικαστηρίου. Η κατάθεση θα πρέπει να καταγράφεται εάν υπάρχει ανησυχία ότι ο μάρτυρας δεν θα είναι διαθέσιμος προς εξέταση σε κύρια ακροαματική διαδικασία στο μέλλον και η καταγραφή είναι απαραίτητη για την εξακρίβωση της αλήθειας. Το άρθρο 58a παράγραφος 2 εφαρμόζεται αναλόγως.
2) Το δικαστήριο μπορεί να διατάξει τη διεξαγωγή της εξέτασης πραγματογνώμονα κατά τρόπον ώστε ο πραγματογνώμονας να βρίσκεται σε τόπο διαφορετικό από την έδρα του δικαστηρίου και η εξέταση να μεταδίδεται ταυτόχρονα με οπτικοακουστικά μέσα στον τόπο όπου βρίσκεται ο πραγματογνώμονας και στην αίθουσα του δικαστηρίου. Αυτό δεν ισχύει στις περιπτώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 246a. Η απόφαση, στην οποία αναφέρεται το πρώτο εδάφιο, δεν μπορεί να προσβληθεί.
Στις διαδικασίες εκτέλεσης είναι δυνατή η ακρόαση του καταδικασθέντος και του πραγματογνώμονα με τη χρήση τεχνολογίας βιντεοδιάσκεψης:
- Άρθρο 463e του StPO — Προφορική ακρόαση με οπτικοακουστική μετάδοση:
1) Εάν ο καταδικασθείς τύχει προφορικής ακρόασης πριν από την έκδοση δικαστικής απόφασης βάσει των διατάξεων του παρόντος μέρους, το δικαστήριο μπορεί να αποφασίσει ο καταδικασθείς να παραμείνει σε τόπο διαφορετικό από την έδρα του δικαστηρίου κατά τη διάρκεια της προφορικής ακρόασης και η ακρόαση να μεταδοθεί ταυτόχρονα με οπτικοακουστικά μέσα στον τόπο όπου βρίσκεται ο καταδικασθείς και στην αίθουσα του δικαστηρίου. Το δικαστήριο θα πρέπει να διατάσσει την οπτικοακουστική μετάδοση μόνον υπό την προϋπόθεση ότι ο καταδικασθείς βρίσκεται στο γραφείο του συνηγόρου υπεράσπισης ή του δικηγόρου του κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας. Το πρώτο εδάφιο δεν εφαρμόζεται εάν ο καταδικασθείς έχει καταδικαστεί σε ισόβια κάθειρξη ή έχει διαταχθεί η τοποθέτησή του σε ψυχιατρική κλινική ή η προληπτική κράτηση.
2) Εάν πραγματογνώμονας που έχει οριστεί από το δικαστήριο εξεταστεί πριν από την έκδοση δικαστικής απόφασης σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος μέρους, εφαρμόζονται αναλόγως η παράγραφος 1, πρώτο και τρίτο εδάφιο.
2. Κανόνες σχετικά με τη χρήση τεχνολογίας βιντεοδιάσκεψης για τη διευκόλυνση αλλοδαπών δικαστικών διαδικασιών στο πλαίσιο της δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις
Ειδικοί κανόνες σχετικά με τη διασυνοριακή χρήση της τεχνολογίας βιντεοδιάσκεψης σε ποινικές υποθέσεις προβλέπονται στο γερμανικό δίκαιο μόνο σε ό,τι αφορά την εξέταση. Πρόκειται, αφενός, για τις διατάξεις εφαρμογής της οδηγίας 2014/41/ΕΕ περί της ευρωπαϊκής εντολής έρευνας σε ποινικές υποθέσεις (οδηγία για την ΕΕΕ) που περιέχονται στα άρθρα 91a έως 91j του νόμου περί διεθνούς αμοιβαίας δικαστικής συνδρομής επί ποινικών υποθέσεων (Gesetz über die internationale Rechtshilfe in Strafsachen, IRG) και, αφετέρου, για το άρθρο 61c στην περίπτωση αμοιβαίας δικαστικής συνδρομής όταν δεν υφίσταται συμφωνία. Εάν δεν εφαρμόζονται οι εν λόγω ειδικοί κανόνες, η γενικότερη έγκριση παροχής συνδρομής που προβλέπεται στο άρθρο 59 παράγραφος 3 του IRG μπορεί, καταρχήν, να αποτελέσει νομική βάση για τη διασυνοριακή χρήση της τεχνολογίας βιντεοδιάσκεψης. Σύμφωνα με τη διάταξη αυτήν, η εξέταση ή η ακρόαση μπορεί να διεξαχθεί με οπτικοακουστική μετάδοση, εφόσον αυτό είναι δυνατό σύμφωνα με τις διατάξεις του γερμανικού δικονομικού δικαίου (βλ. σημείο 1).
Όσον αφορά την εξέταση μαρτύρων και πραγματογνωμόνων με οπτικοακουστικά μέσα, το άρθρο 61c του IRG περιέχει την ειδική διάταξη σύμφωνα με την οποία δεν είναι δυνατόν να επιβληθούν έξοδα ή διοικητικά μέτρα εάν ο μάρτυρας και ο πραγματογνώμονας δεν ανταποκριθούν στην κλήτευση για την εν λόγω ακροαματική διαδικασία. Ως εκ τούτου, στην κλήτευση δεν πρέπει να περιλαμβάνεται απειλή επιβολής μέτρων καταναγκασμού σε περίπτωση μη εμφάνισης του συγκεκριμένου προσώπου. Το άρθρο 61c του IRG δεν εφαρμόζεται στον κατηγορούμενο. Ωστόσο, ο κατηγορούμενος δύναται να προσφύγει σε ένδικο βοήθημα κατά της απειλής επιβολής μέτρων καταναγκασμού, δηλαδή να ζητήσει την έκδοση δικαστικής απόφασης σε περίπτωση κλήτευσης από εισαγγελέα ή να ασκήσει προσφυγή κατά δικαστικής κλήτευσης. Στο πλαίσιο της σχεδιαζόμενης μεταρρύθμισης του IRG, ο ειδικός αυτός κανόνας προς όφελος των μαρτύρων και των πραγματογνωμόνων πρόκειται να καταργηθεί.
Το άρθρο 24 παράγραφος 1 της οδηγίας περί της ευρωπαϊκής εντολής έρευνας σε ποινικές υποθέσεις (οδηγία 2014/41/ΕΕ για την ΕΕΕ) δίνει τη δυνατότητα σε μάρτυρες και πραγματογνώμονες (πρώτο εδάφιο), καθώς και σε υπόπτους ή κατηγορουμένους (δεύτερο εδάφιο) να εξεταστούν με εικονοτηλεδιάσκεψη από τις αρχές του κράτους μέλους στο οποίο βρίσκονται για τους σκοπούς της ανάκρισης ή της ποινικής δίκης που διεξάγεται σε άλλο κράτος μέλος.
Ωστόσο, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 2 της οδηγίας για την ΕΕΕ, η εκτέλεση της εν λόγω εντολής μπορεί να απορριφθεί εάν ο ύποπτος ή ο κατηγορούμενος δεν συναινέσει. Στη Γερμανία, το άρθρο 91c παράγραφος 1 του IRG θέτει ως προϋπόθεση ότι, για να είναι επιτρεπτή η διεξαγωγή της ακρόασης μέσω βιντεοδιάσκεψης, πρέπει να συναινέσει ο ενδιαφερόμενος, ανεξάρτητα από τον ρόλο του στη διαδικασία. Αυτό σημαίνει ότι το αίτημα για την εν λόγω ακρόαση πρέπει πάντοτε να απορρίπτεται ελλείψει συναίνεσης (κατηγορουμένων, μαρτύρων και πραγματογνωμόνων). Στο πλαίσιο της σχεδιαζόμενης μεταρρύθμισης του IRG, η εν λόγω περίπτωση πρόκειται να περιοριστεί μόνο στους κατηγορουμένους.
Το άρθρο 91h παράγραφος 3 του IRG ορίζει τα εξής σχετικά με τη διεξαγωγή της ακροαματικής διαδικασίας:
Η ακροαματική διαδικασία με οπτικοακουστικά μέσα που προβλέπεται στο άρθρο 61c διεξάγεται υπό την καθοδήγηση της αρμόδιας υπηρεσίας και βάσει του εφαρμοστέου δικαίου στο αιτούν κράτος μέλος. Η αρμόδια γερμανική υπηρεσία συμμετέχει στην ακροαματική διαδικασία, εξακριβώνει την ταυτότητα που προσώπου που πρόκειται να εξεταστεί και διασφαλίζει την τήρηση των βασικών αρχών του γερμανικού νομικού συστήματος. Οι κατηγορούμενοι πρέπει να ενημερώνονται κατά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας σχετικά με τα δικαιώματα που έχουν βάσει του δικαίου του αιτούντος κράτους μέλους και βάσει του γερμανικού δικονομικού δικαίου. Οι μάρτυρες και οι πραγματογνώμονες πρέπει να ενημερώνονται σχετικά με τα δικαιώματα που έχουν βάσει του δικαίου του αιτούντος κράτους μέλους και του γερμανικού δικονομικού δικαίου περί άρνησης κατάθεσης ή παροχής πληροφοριών.
4. Τέλη που επιβάλλονται σε αστικές και εμπορικές διαδικασίες
i) Κανονισμός για τη θέσπιση διαδικασίας ευρωπαϊκής διαταγής πληρωμής [κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1896/2006]
Στο πλαίσιο της θέσπισης διαδικασίας ευρωπαϊκής διαταγής πληρωμής, ήταν απαραίτητη η παροχή πληροφοριών σχετικά με τα έξοδα επίδοσης ή κοινοποίησης των εγγράφων [άρθρο 28 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1896/2006]. Οι πληροφορίες στη διαδικτυακή πύλη της ηλεκτρονικής δικαιοσύνης (https://e-justice.europa.eu/topics/money-monetary-claims/court-fees-concerning-european-payment-order-procedure/de_el?GERMANY=&member=1) είναι σωστές.
Επανεξέταση σύμφωνα με το άρθρο 1092 του ZPO και το άρθρο 20 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1896/2006:
Η αίτηση επανεξέτασης βάσει του άρθρου 1092 του ZPO δεν συνεπάγεται την καταβολή χωριστών δικαστικών τελών.
Άρθρο 21 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1896/2006:
Η αίτηση για την κήρυξη αλλοδαπής διαταγής πληρωμής εκτελεστής δεν συνεπάγεται την καταβολή χωριστών δικαστικών τελών.
ii) Κανονισμός για τη θέσπιση ευρωπαϊκής διαδικασίας μικροδιαφορών [κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 861/2007]
Τα τέλη για την ευρωπαϊκή διαδικασίας μικροδιαφορών καθορίζονται στον νόμο περί δικαστικών εξόδων (Gerichtskostengesetz, GKG). Καθοριστικό παράγοντα για το ύψος των τελών αποτελεί η αξία της διαφοράς, η οποία κατά κανόνα ταυτίζεται με το ύψος της προβαλλόμενης αξίωσης. Το ακριβές ποσό των τελών καθορίζεται στον πίνακα τελών που προσαρτάται στον νόμο περί δικαστικών εξόδων (Kostenverzeichnis, KV GKG). Στο στοιχείο 1210 του KV GKG ορίζεται τέλος με συντελεστή ύψους 3,0 για τις διαδικασίες ενώπιον του ειρηνοδικείου (Amtsgericht). Σε περίπτωση πρόωρης περάτωσης της διαδικασίας, ο εν λόγω συντελεστής μειώνεται στο 1,0 (στοιχείο 1211 του KV GKG).
iii) Οδηγία για το ευεργέτημα της πενίας (οδηγία 2003/8/ΕΚ)
Όσον αφορά την οδηγία για το ευεργέτημα της πενίας (2003/8/ΕΚ), τα στοιχεία που παρέχονται στη διαδικτυακή πύλη της ευρωπαϊκής ηλεκτρονικής δικαιοσύνης είναι σωστά (https://e-justice.europa.eu/topics/taking-legal-action/legal-aid/de_el, ερώτηση 12). Η οδηγία εφαρμόζεται επίσης στην περίπτωση της παροχής νομικών συμβουλών πριν από την προσφυγή ενώπιον δικαστηρίου [άρθρο 3 παράγραφος 2 στοιχείο α) της οδηγίας].
iv) Κανονισμός για τις περιουσιακές σχέσεις των συζύγων / κανονισμός για τις περιουσιακές σχέσεις των καταχωρισμένων συντρόφων [κανονισμοί (ΕΕ) 2016/1103 και (ΕΕ) 2016/1104 αντίστοιχα], κανονισμός Βρυξέλλες ΙΙβ [κανονισμός (ΕΕ) 2019/1111], κανονισμός για τις υποχρεώσεις διατροφής [κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 4/2009], κανονισμός περί μέτρων προστασίας [κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 606/2013].
Όσον αφορά τις διαδικασίες στο πλαίσιο των κανονισμών (ΕΕ) 2016/1103 (κανονισμός για τις περιουσιακές σχέσεις των συζύγων), (ΕΕ) 2016/1104 (κανονισμός για τις περιουσιακές σχέσεις των καταχωρισμένων συντρόφων), (ΕΕ) 2019/1111 (κανονισμός Βρυξέλλες ΙΙβ), (ΕΚ) αριθ. 4/2009 (κανονισμός για τις υποχρεώσεις διατροφής) και (ΕΕ) αριθ. 606/2013 (κανονισμός περί μέτρων προστασίας), οι πράξεις που υπόκεινται σε τέλη προκύπτουν από το παράρτημα 1 του νόμου περί δικαστικών τελών σε οικογενειακές υποθέσεις (FamGKG) και, εν μέρει, από τον νόμο για τα δικαστικά και συμβολαιογραφικά έξοδα (GNotKG) (για διαδικασίες ενώπιον συμβολαιογράφων και διαδικασίες που δεν αφορούν οικογενειακές υποθέσεις, π.χ. όσον αφορά τη γνησιότητα εγγράφου).
Διαδικασίες βάσει των κανονισμών (ΕΕ) 2016/1103 και (ΕΕ) 2016/1104 (κανονισμός για τις περιουσιακές σχέσεις των συζύγων / κανονισμός για τις περιουσιακές σχέσεις των καταχωρισμένων συντρόφων) σε συνδυασμό με τον νόμο για τις διεθνείς διαδικασίες σχετικά με τις περιουσιακές σχέσεις των συζύγων (IntGüRVG):
Όσον αφορά τη διαδικασία υποβολής αίτησης για την έκδοση πιστοποιητικού σύμφωνα με το άρθρο 27 του IntGüRVG, έχει καθοριστεί τέλος ύψους 17 EUR [στοιχείο 1711 του πίνακα τελών που προσαρτάται στον νόμο περί δικαστικών εξόδων σε οικογενειακές υποθέσεις (KV FamGKG), στοιχείο 23808 του πίνακα τελών που προσαρτάται στον νόμο για τα δικαστικά και συμβολαιογραφικά έξοδα (KV GNotKG)]. Το τέλος για τη διαδικασία του άρθρου 31 του IntGüRVG σχετικά με τη γνησιότητα ενός εγγράφου ανέρχεται σε ποσό ύψους 60 EUR κατά τα οριζόμενα στο στοιχείο 15215 του KV GNotKG. Όσον αφορά τη διαδικασία αίτησης για την κήρυξη συμβολαιογραφικής πράξης εκτελεστής σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 4 του IntGüRVG, χρεώνεται τέλος ύψους 264 EUR (στοιχείο 23806 του KV GNotKG).
Διαδικασίες στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1111 (κανονισμός Βρυξέλλες ΙΙβ) σε συνδυασμό με τον νόμο περί δικονομικών διατάξεων του διεθνούς οικογενειακού δικαίου (IntFamRVG):
Τα τέλη για τις διαδικασίες που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2019/1111 σε συνδυασμό με τον IntFamRVG παρατίθενται στα στοιχεία 1710 επ. του KV FamGKG. Εκτός από τα εν λόγω τέλη, μπορούν επίσης να προκύψουν έξοδα επίδοσης σύμφωνα με το στοιχείο 2002 του KV FamGKG.
Διαδικασίες στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 4/2009 (κανονισμός για τις υποχρεώσεις διατροφής) σε συνδυασμό με τον νόμο περί υποχρεώσεων διατροφής στην αλλοδαπή (AUG):
Όσον αφορά τις διαδικασίες υποβολής αιτήσεων για την έκδοση πιστοποιητικού σύμφωνα με το άρθρο 71 παράγραφος 1 του AUG, επιβάλλεται τέλος ύψους 17 EUR σύμφωνα με το στοιχείο 1711 του KV FamGKG και το στοιχείο 23808 του KV GNotKG. Όσον αφορά τις διαδικασίες περί καθορισμού του εκτελεστού περιεχομένου κατόπιν αιτήσεως σύμφωνα με το άρθρο 34 παράγραφος 1 του AUG, χρεώνεται τέλος ύψους 66 EUR σύμφωνα με το στοιχείο 1713 του KV FamGKG. Όσον αφορά τη διαδικασία αίτησης για την κήρυξη συμβολαιογραφικής πράξης εκτελεστής σύμφωνα με το άρθρο 35 παράγραφος 3 του AUG, χρεώνεται τέλος ύψους 264 EUR (στοιχείο 23806 του KV GNotKG).
Διαδικασίες βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 606/2013 (κανονισμός περί μέτρων προστασίας) σε συνδυασμό με τον νόμο περί ευρωπαϊκών μέτρων προστασίας (EUGewSchVG):
Τα τέλη για τις διαδικασίες που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 606/2013 σε συνδυασμό με τον EUGewSchVG παρατίθενται στα στοιχεία 1320 επ. του KV FamGKG. Όσον αφορά τη γενικότερη διαδικασία, χρεώνεται τέλος με συντελεστή ύψους 2,0, ο οποίος μπορεί να μειωθεί σε 0,5 σε περίπτωση περάτωσης του συνόλου της διαδικασίας, σύμφωνα με το στοιχείο 1321 του KV FamGKG. Η αξία της διαφοράς που απαιτείται για τον υπολογισμό του τέλους καθορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 49 του FamGKG.
Όσον αφορά τη διαδικασία υποβολής αίτησης για την έκδοση πιστοποιητικού σύμφωνα με το άρθρο 14 του EUGewSchVG, έχει καθοριστεί τέλος ύψους 17 EUR (στοιχείο 1711 του KV FamGKG).
v) Κανονισμός για την ευρωπαϊκή διαταγής δέσμευσης λογαριασμού [κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 655/2014]
Δικαστικά τέλη:
Τα τέλη που χρεώνουν τα δικαστήρια που επιλαμβάνονται της διεκπεραίωσης ή της εκτέλεσης διαταγής δέσμευσης βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 655/2014 ορίζονται στον GKG και στον FamGKG. Οι ανωτέρω νόμοι είναι προσβάσιμοι και μπορούν να αναζητηθούν χωρίς χρέωση στις ηλεκτρονικές διευθύνσεις http://www.gesetze-im-internet.de/bundesrecht/gkg_2004/gesamt.pdf και http://www.gesetze-im-internet.de/bundesrecht/famgkg/gesamt.pdf.
Στις διαδικασίες κατά το άρθρο 5 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 655/2014:
Το ύψος του τέλους ορίζεται σε κάθε υπόθεση με βάση την αξία της διαφοράς και τον αντίστοιχο συντελεστή τελών, με τη μέθοδο υπολογισμού που ορίζεται στο άρθρο 34 του GKG και/ή στο άρθρο 28 του FamGKG.
α) Στη διαδικασία έκδοσης ευρωπαϊκής διαταγής δέσμευσης κατά το άρθρο 5 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 655/2014, εφαρμόζεται κατά κανόνα συντελεστής τελών ύψους 1,5, σύμφωνα με το στοιχείο 1410 του KV GKG. Σε ορισμένες υποθέσεις στις οποίες ο φόρτος διεκπεραίωσης της διαδικασίας είναι μικρότερος για το δικαστήριο, εφαρμόζεται μειωμένος συντελεστής τελών ύψους 1,0 (στοιχείο 1411 του KV GKG). Στην περίπτωση έκδοσης διαταγής σύμφωνα με το άρθρο 91a ή το άρθρο 269 παράγραφος 3 τρίτο εδάφιο του ZPO, ο συντελεστής τελών αυξάνεται κατά κανόνα στο 3,0 (στοιχείο 1412 του KV GKG).
Τα τέλη της διαδικασίας καλύπτουν επίσης την άσκηση ένδικου βοηθήματος από τον οφειλέτη κατά την έννοια του άρθρου 33 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 655/2014 για την ανάκληση ή τη μεταρρύθμιση της ευρωπαϊκής διαταγής δέσμευσης. Όσον αφορά τις επιδόσεις με αποδεικτικό επίδοσης, συστημένη επιστολή με απόδειξη παραλαβής ή μέσω δικαστικού υπαλλήλου, επιβάλλεται κατ’ αποκοπή τέλος ύψους 3,50 EUR για κάθε επίδοση, εάν στο ίδιο στάδιο της διαδικασίας πραγματοποιούνται περισσότερες από 10 επιδόσεις ή εάν η επίδοση επισπεύδεται με πρωτοβουλία του δανειστή (στοιχείο 9002 του πίνακα τελών που προσαρτάται στον νόμο περί αμοιβών των δικαστικών επιμελητών — KV GvKostG).
Κατά τη διαδικασία του ένδικου μέσου εφαρμόζεται συντελεστής τελών ύψους 1,5 (στοιχείο 1430 του KV GKG). Αν η συνολική διαδικασία περατώνεται με παραίτηση από το ένδικο μέσο, ο συντελεστής τελών μειώνεται στο 1,0 (στοιχείο 1431 του KV GKG).
Η αξία της διαφοράς καθορίζεται στην εκάστοτε υπόθεση κατά τη διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου (άρθρο 53 του GKG σε συνδυασμό με το άρθρο 3 του ZPO).
Το τέλος είναι πληρωτέο με την κατάθεση της αίτησης έκδοσης ευρωπαϊκής διαταγής δέσμευσης ή του ένδικου μέσου ενώπιον του δικαστηρίου (άρθρο 6 του GKG).
β) Σε περίπτωση που το ειρηνοδικείο επιληφθεί της υπόθεσης στον πρώτο βαθμό, το οποίο ενεργεί ως δικαστήριο οικογενειακών διαφορών, εφαρμόζεται κατά κανόνα συντελεστής τελών ύψους 1,5, σύμφωνα με το άρθρο 1420 του KV FamGKG. Αν η συνολική διαδικασία περατωθεί χωρίς την έκδοση οριστικής απόφασης, ο συντελεστής τελών μειώνεται στο 0,5 (στοιχείο 1421 του KV FamGKG).
Τα τέλη της διαδικασίας καλύπτουν επίσης την άσκηση ένδικου βοηθήματος από τον οφειλέτη κατά την έννοια του άρθρου 33 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 655/2014 για την ανάκληση ή τη μεταρρύθμιση της ευρωπαϊκής διαταγής δέσμευσης. Όσον άφορά τις επιδόσεις με αποδεικτικό επίδοσης, συστημένη επιστολή με απόδειξη παραλαβής ή μέσω δικαστικού υπαλλήλου, επιβάλλεται κατ’ αποκοπή τέλος ύψους 3,50 EUR για κάθε επίδοση εάν πραγματοποιούνται περισσότερες από 10 επιδόσεις στον ίδιο βαθμό δικαιοδοσίας ή εάν η επίδοση πραγματοποιείται με πρωτοβουλία του δανειστή (στοιχείο 2002 του KV FamGKG).
Στη διαδικασία του ένδικου μέσου εφαρμόζεται συντελεστής τελών ύψους 2,0 (στοιχείο 1422 του KV FamGKG). Αν η συνολική διαδικασία περατωθεί με παραίτηση από το δικόγραφο του ενδίκου μέσου πριν κατατεθεί στο δικαστήριο το δικόγραφο των λόγων ενδίκου μέσου, ο συντελεστής τελών μειώνεται στο 0,5 (στοιχείο 1423 του KV FamGKG). Στις άλλες περιπτώσεις περάτωσης της διαδικασίας χωρίς την έκδοση οριστικής απόφασης, ο συντελεστής τελών είναι 1,0 (στοιχείο 1424 του KV FamGKG).
Η αξία της διαφοράς καθορίζεται στην εκάστοτε υπόθεση κατά δίκαιη κρίση (άρθρο 42 παράγραφος 1 του FamGKG).
Το τέλος καθίσταται πληρωτέο κατά την έκδοση άνευ αιρέσεων απόφασης για τα έξοδα ή την περάτωση της διαδικασίας με άλλον τρόπο (άρθρο 11 του FamGKG).
γ) Σε περίπτωση που δικαστήριο εργατικών διαφορών (Arbeitsgericht) επιληφθεί της υπόθεσης στον πρώτο βαθμό, στη διαδικασία εφαρμόζεται κατά κανόνα συντελεστής τελών ύψους 0,4 (στοιχείο 8310 του KV GKG). Στην περίπτωση έκδοσης διαταγής σύμφωνα με το άρθρο 91a ή το άρθρο 269 παράγραφος 3 τρίτο εδάφιο του ZPO, εφαρμόζεται κατά κανόνα μεγαλύτερος συντελεστής τελών ύψους 2,0 (στοιχείο 8311 του KV GKG).
Τα τέλη της διαδικασίας καλύπτουν επίσης την άσκηση ένδικου βοηθήματος από τον οφειλέτη κατά την έννοια του άρθρου 33 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 655/2014 για την ανάκληση ή τη μεταρρύθμιση της ευρωπαϊκής διαταγής δέσμευσης. Όσον άφορά τις επιδόσεις με αποδεικτικό επίδοσης, συστημένη επιστολή με απόδειξη παραλαβής ή μέσω δικαστικού υπαλλήλου, επιβάλλεται κατ’ αποκοπή τέλος ύψους 3,50 EUR για κάθε επίδοση εάν πραγματοποιούνται περισσότερες από 10 επιδόσεις στον ίδιο βαθμό δικαιοδοσίας ή εάν η επίδοση πραγματοποιείται με πρωτοβουλία του δανειστή (στοιχείο 9002 του KV GKG).
Στη διαδικασία του ένδικου μέσου εφαρμόζεται συντελεστής τελών ύψους 1,2 (στοιχείο 8330 του KV GKG). Αν η συνολική διαδικασία περατώνεται με παραίτηση από το δικόγραφο του ενδίκου μέσου, ο συντελεστής τελών μειώνεται στο 0,8 (στοιχείο 8331 του KV GKG).
Η αξία της διαφοράς καθορίζεται στην εκάστοτε υπόθεση κατά τη διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου (άρθρο 53 του GKG σε συνδυασμό με το άρθρο 3 του ZPO).
Το τέλος καθίσταται πληρωτέο κατά την έκδοση άνευ αιρέσεων απόφασης για τα έξοδα ή την περάτωση της διαδικασίας με άλλον τρόπο (άρθρο 9 του GKG).
Στις διαδικασίες κατά το άρθρο 5 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 655/2014, καθώς και σε όλες τις διαδικασίες που αφορούν αιτήσεις για τον περιορισμό ή την παύση εκτέλεσης της διαταγής δέσμευσης:
Στο πλαίσιο της διαδικασίας έκδοσης διαταγής δέσμευσης κατά το άρθρο 5 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 655/2014 χρεώνεται τέλος ύψους 22 EUR (στοιχείο 2111 του KV GKG). Εάν, κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, υποβληθεί αίτημα για τη λήψη στοιχείων λογαριασμού, το τέλος αυξάνεται σε ποσό ύψους 37 EUR (στοιχείο 2112 του KV GKG).
Τα τέλη της διαδικασίας καλύπτουν επίσης την άσκηση ένδικου βοηθήματος από τον οφειλέτη κατά την έννοια του άρθρου 33 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 655/2014 για την ανάκληση ή τη μεταρρύθμιση της ευρωπαϊκής διαταγής δέσμευσης.
Για τις αιτήσεις παύσης ή περιορισμού της εκτέλεσης χρεώνεται τέλος ύψους 33 EUR (στοιχείο 2119 του KV GKG).
Για τα ένδικα μέσα που απορρίπτονται ως απαράδεκτα ή ως αβάσιμα χρεώνεται τέλος ύψους 33 EUR (στοιχείο 2121 του KV GKG). Εάν το ένδικο μέσο απορριφθεί μόνο εν μέρει ως απαράδεκτο ή ως αβάσιμο, το δικαστήριο μπορεί, κατά δίκαιη κρίση, να μειώσει το τέλος στο μισό ή να αποφασίσει τη μη επιβολή του.
Το τέλος καθίσταται πληρωτέο με την άσκηση της αίτησης έκδοσης ευρωπαϊκής διαταγής δέσμευσης, της αίτησης παύσης ή περιορισμού της εκτέλεσης ή της άσκησης ενδίκου μέσου ενώπιον του δικαστηρίου (άρθρο 6 του GKG).
Κόστος επίδοσης/κοινοποίησης εγγράφων:
Τα τέλη που χρεώνουν οι δικαστικοί επιμελητές σε σχέση με τη διεκπεραίωση ή την εκτέλεση διαταγής δέσμευσης βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 655/2014 ορίζονται στον νόμο περί αμοιβών δικαστικών επιμελητών (Gerichtsvollzieherkostengesetz, GvKostG). Οι ανωτέρω νόμοι είναι προσβάσιμοι και μπορούν να αναζητηθούν χωρίς χρέωση στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://www.gesetze-im-internet.de/bundesrecht/gvkostg/gesamt.pdf.
Σε περίπτωση που πρόκειται να επιδοθεί στην τράπεζα ευρωπαϊκή διαταγή δέσμευσης λογαριασμού που έχει εκδοθεί στη Γερμανία και δη από δικαστικό επιμελητή στη Γερμανία, χρεώνονται τέλη. Εάν ο δικαστικός επιμελητής επιδώσει τη διαταγή δέσμευσης αυτοπροσώπως, χρεώνεται τέλος ύψους 11 EUR, σύμφωνα με το στοιχείο 100 του KV GvKostG, καθώς και έξοδα μετακίνησης με βάση την απόσταση που διένυσε ο δικαστικός επιμελητής και συγκεκριμένα: 3,25 EUR για αποστάσεις έως 10 χλμ., 6,50 EUR για αποστάσεις από 10 χλμ. έως 20 χλμ., 9,75 EUR για αποστάσεις από 20 χλμ. έως 30 χλμ., 13 EUR για αποστάσεις από 30 χλμ. έως 40 χλμ. και 16,25 EUR για αποστάσεις άνω των 40 χλμ. (στοιχείο 711 του KV GvKostG). Εάν ο δικαστικός επιμελητής επιδώσει τη διαταγή με άλλα μέσα, χρεώνεται τέλος ύψους 3,30 EUR (στοιχείο 101 του KV GvKostG). Για τις επιδόσεις με αποδεικτικό επίδοσης χρεώνονται εξ ολοκλήρου τα ταχυδρομικά έξοδα (στοιχείο 701 του KV GvKostG). Χρεώνεται εφάπαξ ποσό ίσο με το 20 % των καταβλητέων τελών ανά παραγγελία επίδοσης για την κάλυψη τυχόν άλλων εξόδων σε μετρητά, το οποίο ωστόσο δεν είναι μικρότερο από 3,00 EUR και δεν υπερβαίνει το ποσό των 10,00 EUR (στοιχείο 716 του KV GvKostG).
Αυτό ισχύει αντίστοιχα στις περιπτώσεις στις οποίες το δικαστήριο που εξέδωσε την ευρωπαϊκή διαταγή δέσμευσης στη Γερμανία επιδίδει τη διαταγή στον οφειλέτη κατόπιν πρωτοβουλίας του δανειστή μέσω δικαστικού επιμελητή.
vi) Κανονισμός για τις ευρωπαϊκές διαδικασίες αφερεγγυότητας [κανονισμός (ΕΕ) 2015/848]
Η αναγγελία απαιτήσεων στο πλαίσιο της διαδικασίας αφερεγγυότητας σύμφωνα με το άρθρο 53 του κανονισμού (ΕΕ) 2015/848, είναι δωρεάν, εάν η απαίτηση αναγγελθεί εντός της προθεσμίας που ορίζεται από το δικαστήριο στη διάταξη περί κίνησης της διαδικασίας, σύμφωνα με το άρθρο 28 του πτωχευτικού κώδικα (InsO). Η εν λόγω προθεσμία πρέπει να ορίζεται σε τουλάχιστον δύο εβδομάδες και να μην υπερβαίνει τους τρεις μήνες. Ωστόσο, εξακολουθεί να είναι δυνατή η αναγγελία απαίτησης μετά την εν λόγω προθεσμία, υπό την προϋπόθεση ότι η τελική συνέλευση των πιστωτών δεν έχει πραγματοποιηθεί ακόμη. Στις περιπτώσεις αυτές, ωστόσο, ο πιστωτής υποχρεούται να αναλάβει τα έξοδα για τη διεκπεραίωση της απαίτησης που αναγγέλθηκε μετά τη λήξη της προθεσμίας. Για την εξόφληση των εν λόγω εξόδων, το δικαστήριο χρεώνει τέλος ύψους 22 EUR σύμφωνα με το στοιχείο 2340 του KV GKG. Το τέλος δεν αποτελεί μέρος των δικαστικών εξόδων που απαιτούνται για τη διαδικασία αφερεγγυότητας και καταβάλλονται από την πτωχευτική περιουσία σύμφωνα με τα άρθρα 53 και 54 του InsO. Το εν λόγω τέλος πρέπει να καταβληθεί από τον πιστωτή που ανήγγειλε την απαίτηση μετά τη λήξη της προθεσμίας με αποτέλεσμα να προκληθεί πρόσθετη επιβάρυνση κατά τη διεκπεραίωση (άρθρο 33 του GKG σε συνδυασμό με το άρθρο 177 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο του InsO).
vii) Κανονισμός περί ευρωπαϊκής κληρονομικής διαδοχής [κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 650/2012]
Όσον αφορά τις διαδικασίες που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 650/2012 (κανονισμός περί ευρωπαϊκής κληρονομικής διαδοχής), τα τέλη καταβάλλονται σύμφωνα με τον GNotKG.
Τα τέλη για τη διαδικασία υποβολής αίτησης για την έκδοση ευρωπαϊκού κληρονομητηρίου περιλαμβάνονται στα στοιχεία 12210 επ. του KV GNotKG. Η συναλλακτική αξία που απαιτείται για τον υπολογισμό των τελών καθορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 40 του GNotKG και κατά κανόνα αντιστοιχεί στην αξία της περιουσίας.
viii) Κανονισμός για τη θέσπιση ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου [κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 805/2004]
Αιτήσεις για την έκδοση πιστοποιητικού:
Χρεώνεται τέλος ύψους 22 EUR, σύμφωνα με το στοιχείο 1513 του KV GKG, για την έκδοση πιστοποιητικού σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 1, το άρθρο 24 παράγραφος 1, το άρθρο 25 παράγραφος 1 και το άρθρο 6 παράγραφοι 2 και 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 805/2004, καθώς και για την έκδοση του πιστοποιητικού που προβλέπεται στο άρθρο 1110 του ZPO.
Αιτήσεις διόρθωσης ή ανάκλησης:
Οι διαδικασίες υποβολής αιτήσεων βάσει του άρθρου 10 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 805/2004·δεν υπόκεινται σε δικαστικά τέλη. Τέλος χρεώνεται μόνο σε περίπτωση άσκησης ένδικου μέσου και, στη συνέχεια, μόνον εάν το ένδικο μέσο απορριφθεί ως απαράδεκτο ή ως αβάσιμο. Στην περίπτωση αυτήν, το τέλος ανέρχεται σε 66 EUR σύμφωνα με το στοιχείο 1523 του KV GKG.
Υποβολή αιτήσεων βάσει των άρθρων 21 και 23 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 805/2004 και του άρθρου 1084 του ΖΡΟ:
Το τέλος για τις διαδικασίες σχετικά με την υποβολή αιτήσεων για την παύση, απόρριψη, αναστολή ή περιορισμό της εκτέλεσης σύμφωνα με το άρθρο 1084 του ZPO ανέρχεται σε 33 EUR (στοιχείο 2119 του KV GKG).
ix) Κανονισμός Βρυξέλλες Ια [κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1215/2012]
Έκδοση βεβαιώσεων σύμφωνα με το άρθρο 1110 του ΖΡΟ (άρθρα 53 και 60 του κανονισμού):
Για την έκδοση πιστοποιητικών βάσει του άρθρου 1110 του ΖΡΟ χρεώνεται τέλος ύψους 22 EUR σύμφωνα με το στοιχείο 1513 του KV GKG και το στοιχείο 23805 του KV GNotKG.
Απόρριψη αναγνώρισης βάσει του άρθρου 1115 του ΖΡΟ (άρθρα 45 και 47 του κανονισμού):
Το τέλος για τη διαδικασία σχετικά με τις αιτήσεις άρνησης αναγνώρισης ανέρχεται σε 264 EUR (στοιχείο 1510 του KV GKG).
5. Μέθοδοι ηλεκτρονικής πληρωμής
Όλα τα τέλη που χρεώνονται από τα δικαστήρια μπορούν να καταβάλλονται μέσω τραπεζικού εμβάσματος SEPA. Για τον σκοπό αυτόν, η ταμειακή υπηρεσία κάθε δικαστηρίου έχει ορίσει τραπεζικό λογαριασμό.
6. Κοινοποίηση σχετικά με την έγκαιρη χρήση του αποκεντρωμένου συστήματος ΤΠ
Δεν προβλέπεται έγκαιρη χρήση του αποκεντρωμένου συστήματος ΤΠ.
7. Κοινοποίηση σχετικά με την έγκαιρη χρήση βιντεοδιάσκεψης σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις
Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας θα εφαρμόσει το άρθρο 5 του κανονισμού για την ψηφιοποίηση από την 1η Οκτωβρίου 2024.
8. Κοινοποίηση σχετικά με την έγκαιρη χρήση βιντεοδιάσκεψης σε ποινικές υποθέσεις
Δεν προβλέπεται η έγκαιρη χρήση της βιντεοδιάσκεψης σε ποινικές υποθέσεις.