Κανονισμός για την ψηφιοποίηση — κοινοποιήσεις των κρατών μελών

1. Εθνικές πύλες ΤΠ για την επικοινωνία με δικαστήρια ή άλλες αρχές

Οι πληροφορίες αυτές καλύπτουν τις εθνικές πύλες ΤΠ σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις που έχουν αναπτυχθεί από την κυβέρνηση ή για λογαριασμό της με σκοπό τη συμμετοχή σε δικαστικές διαδικασίες μέσω ηλεκτρονικής επικοινωνίας μεταξύ των φυσικών και των νομικών προσώπων και των αντίστοιχων αρμόδιων αρχών.

2. Εθνική νομοθεσία για τις βιντεοδιασκέψεις σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις

Στην παρούσα ενότητα παρέχονται πληροφορίες σχετικά με το εθνικό δίκαιο και τις διαδικασίες που αφορούν τη συμμετοχή σε ακροάσεις μέσω βιντεοδιάσκεψης σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις.

α. Πληροφορίες για την εφαρμοστέα εθνική νομοθεσία και τις διαδικασίες (συμπεριλαμβανομένων των δικονομικών δικαιωμάτων και εγγυήσεων που είναι σε ισχύ) για τη διεξαγωγή ακροάσεων μέσω βιντεοδιάσκεψης ή άλλων τεχνολογιών εξ αποστάσεως επικοινωνίας

Σύμφωνα με το αστικό και εμπορικό δίκαιο, δεν υπάρχουν ακόμη ειδικοί κανονισμοί σχετικά με τη χρήση βιντεοδιάσκεψης κατά τη διάρκεια των ακροαματικών διαδικασιών. Το αστικό και εμπορικό δίκαιο δεν αποτελεί εμπόδιο για τη χρήση βιντεοδιάσκεψης. Με τη συγκατάθεση όλων των ενδιαφερόμενων μερών, η ακρόαση μπορεί να διεξαχθεί εξ ολοκλήρου διαδικτυακά. Διάδικος, ενδιαφερόμενος ή επαγγελματίας μπορεί επίσης να συμμετάσχει ψηφιακά στην ακροαματική διαδικασία. Λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τα συμφέροντα των διαδίκων και την ίση μεταχείρισή τους, ο δικαστής αποφασίζει αν μόνο ένας από τους διαδίκους μπορεί να συμμετάσχει ψηφιακά σε ακροαματική διαδικασία η οποία διαφορετικά διεξάγεται αυτοπροσώπως.

Τον Απρίλιο του 2022 ο υπουργός Νομικής Προστασίας ενημέρωσε την Κάτω Βουλή του ολλανδικού Κοινοβουλίου σχετικά με τα σχέδιά του να καταρτίσει συνεκτικές νομοθετικές διατάξεις όσον αφορά τη χρήση βιντεοδιάσκεψης κατά τη διάρκεια των ακροάσεων ενώπιον των πολιτικών και των διοικητικών δικαστηρίων. Εν ολίγοις, σκοπός είναι οι νομοθετικές διατάξεις να καθορίζουν τις συνθήκες υπό τις οποίες μπορεί να χρησιμοποιηθεί η βιντεοδιάσκεψη κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας, καθώς και τις εφαρμοστέες δικονομικές και τεχνικές εγγυήσεις. Οι διατάξεις θα έχουν χαρακτήρα διευκόλυνσης, δηλαδή θα εναπόκειται στο πρωτοδικείο ή στο εφετείο να παράσχει αυτήν τη διευκόλυνση. Στη συνέχεια, ο δικαστής αποφασίζει αν μπορεί να χρησιμοποιηθεί βιντεοδιάσκεψη σε συγκεκριμένη υπόθεση· σε διοικητικές υποθέσεις και σε ορισμένες κατηγορίες αστικών υποθέσεων, η βιντεοδιάσκεψη μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο εάν ένας ή περισσότεροι από τους διαδίκους επιθυμούν να τη χρησιμοποιήσουν.

β. Πληροφορίες σχετικά με το αν μόνο τα δικαστήρια μπορούν να διεξάγουν βιντεοδιασκέψεις βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού για την ψηφιοποίηση ή αν η επιλογή αυτή είναι επίσης ανοικτή σε άλλες αρχές. Εάν άλλες αρχές είναι επίσης σε θέση να χρησιμοποιήσουν το άρθρο 5 ως νομική βάση για τη διοργάνωση βιντεοδιάσκεψης, πληροφορίες σχετικά με τις αρχές αυτές και για ποιες διαδικασίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν

Σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, μόνο τα δικαστήρια επιτρέπεται να χρησιμοποιούν βιντεοδιασκέψεις για τη διοργάνωση διαδικτυακών (ή εν μέρει διαδικτυακών) ακροάσεων.

γ. Επιτρέπεται από το εθνικό δίκαιο το δικαστήριο ή η αρμόδια αρχή να προγραμματίσει ακρόαση με δική του/της πρωτοβουλία;

Σύμφωνα με το αστικό και εμπορικό δίκαιο, δεν υπάρχουν ακόμη ειδικοί κανονισμοί σχετικά με τη χρήση βιντεοδιάσκεψης κατά τη διάρκεια των ακροαματικών διαδικασιών. Επί του παρόντος, ο δικαστής αποφασίζει αν θα χρησιμοποιηθεί βιντεοδιάσκεψη σε συγκεκριμένη υπόθεση, εάν ένας ή περισσότεροι από τους διαδίκους επιθυμούν να τη χρησιμοποιήσουν.

δ. Διατίθενται τεχνολογίες βιντεοδιάσκεψης στις Κάτω Χώρες και ποια είναι η συνηθέστερη πλατφόρμα;

Τα πρωτοδικεία και τα εφετεία έχουν πρόσβαση σε τρεις πλατφόρμες για τη διοργάνωση ψηφιακών ακροάσεων και για την παροχή της δυνατότητας ψηφιακής συμμετοχής ενός από τους διαδίκους, και συγκεκριμένα: Microsoft Teams, Cisco Meeting Service (CMS) και Multipoint Control Unit (MCU) του ολλανδικού δικαστικού συστήματος. Οι ακροάσεις από τα γραφεία ή τις δικαστικές αίθουσες των σωφρονιστικών ιδρυμάτων διεξάγονται πάντα μέσω Teams. Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, ο δικαστής αποφασίζει ποιες πλατφόρμες θα χρησιμοποιηθούν.

Για τις πλατφόρμες Teams και CMS, οι οδηγοί διατίθενται στον ιστότοπο του Δικαστικού Συμβουλίου (Raad voor de Rechtspraak). Στην περίπτωση της MCU, το πρωτοδικείο ή το εφετείο κοινοποιεί στους συμμετέχοντες πληροφορίες για τους χρήστες πριν από την ακρόαση.

ε. Πληροφορίες σχετικά με τις διαδικαστικές απαιτήσεις για τους διαδίκους που επιθυμούν να εκφράσουν την άποψή τους σχετικά με τη χρήση βιντεοδιάσκεψης ή άλλης τεχνολογίας για την εξ αποστάσεως συμμετοχή σε ακρόαση

Οι συμμετέχοντες σε ακρόαση μπορούν να ζητήσουν από το πρωτοδικείο ή το εφετείο να τους επιτρέψει να συμμετάσχουν στην ακρόαση με ψηφιακά μέσα ή να διοργανώσει τη συζήτηση εξ ολοκλήρου ψηφιακά. Ο δικαστής αποφασίζει αν είναι δυνατή η ψηφιακή συμμετοχή ή η εξ ολοκλήρου ψηφιακή ακρόαση.

στ. Με ποιον τρόπο διασφαλίζεται η πρόσβαση των διαδίκων και των εκπροσώπων τους στις βιντεοδιασκέψεις, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με αναπηρία;

Κατόπιν αίτησης, τα μέρη μπορούν να συμμετέχουν ενεργά σε ψηφιακή ακρόαση μέσω της MCU (πολυσημειακή μονάδα ελέγχου). Η MCU διασφαλίζει άμεση και ασφαλή βιντεοσύνδεση μεταξύ των συμμετεχόντων και των προσώπων που είναι φυσικά παρόντα στην αίθουσα του δικαστηρίου. Καθιστά επίσης δυνατή την άμεση επικοινωνία μεταξύ των συμμετεχόντων με ψηφιακή και φυσική παρουσία.

Για ακροάσεις σε υποθέσεις στις οποίες οι διάδικοι έχουν δηλώσει ότι δεν είναι επιθυμητή η ενεργός ψηφιακή συμμετοχή, μπορεί να πραγματοποιηθεί συνεδρίαση μέσω Teams, με περιορισμούς για όσους παρίστανται ψηφιακά. Στις υποθέσεις αυτές, είναι δυνατή η λήψη μόνο βίντεο και ήχου από την αίθουσα του δικαστηρίου μέσω Teams.

Εφόσον απαιτείται, μπορεί να διοργανωθεί δοκιμή της αίθουσας MCU πολύ πριν από την ακρόαση για τους διαδίκους και τους νόμιμους εκπροσώπους τους, ώστε να αποφευχθούν τυχόν προβλήματα με το πρόγραμμα και τη σύνδεση κατά τον χρόνο της ακρόασης. Διατίθενται επίσης γραπτές οδηγίες. Επιπλέον, κατά την έναρξη της ακρόασης υπάρχει πάντα προσωπικό ΤΠ στην αίθουσα του δικαστηρίου για την παροχή υποστήριξης και τη διασφάλιση της ομαλής διεξαγωγής της ψηφιακής ακρόασης.

Επί του παρόντος, το ολλανδικό δικαστικό σύστημα δεν διαθέτει ειδικές ολοκληρωμένες εγκαταστάσεις για τους συμμετέχοντες με αναπηρία. Στη διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης που βρίσκεται σε εξέλιξη για μια νέα λύση για διαδικτυακές ακροάσεις, η προσβασιμότητα έχει συμπεριληφθεί στη δέσμη απαιτήσεων.

ζ. Η εθνική νομοθεσία επιτρέπει την καταγραφή των ακροάσεων;

Οι Κάτω Χώρες δεν διαθέτουν ειδική νομοθεσία σχετικά με τη χρήση βιντεοδιάσκεψης σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις. Αυτό σημαίνει ότι επίσης δεν υπάρχει νομοθεσία για την καταγραφή των διαδικτυακών ακροάσεων και δεν υπάρχουν διατάξεις σχετικά με την αποθήκευση και τη διάδοση των καταγραφών.

Η πραγματοποίηση καταγραφών (βίντεο και/ή ήχου) δεν επιτρέπεται χωρίς την άδεια του δικαστή. Επίσης, δεν επιτρέπεται να γίνονται βιντεοσκοπήσεις και/ή ηχογραφήσεις στο δικαστικό κτίριο. Αυτό ισχύει για τους χώρους υποδοχής, τις αίθουσες των δικαστηρίων και τις αίθουσες αναμονής.

η. Πώς διασφαλίζει η εθνική νομοθεσία ότι τυχόν εγγραφές πραγματοποιούνται και αποθηκεύονται με ασφάλεια και δεν είναι προσβάσιμες στο κοινό;

Οι Κάτω Χώρες δεν διαθέτουν ειδική νομοθεσία σχετικά με τη χρήση βιντεοδιάσκεψης σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις. Αυτό σημαίνει ότι επίσης δεν υπάρχει νομοθεσία για την καταγραφή των διαδικτυακών ακροάσεων και δεν υπάρχουν διατάξεις σχετικά με την αποθήκευση και τη διάδοση των καταγραφών.

θ. Πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίον οι δικηγόροι και οι πελάτες μπορούν να επικοινωνούν εμπιστευτικά πριν και κατά τη διάρκεια μιας διαδικτυακής ακρόασης

Μία προϋπόθεση που ισχύει για τη χρήση βιντεοδιάσκεψης για διαδικτυακές ακροάσεις είναι να διασφαλίζεται ότι ο δικηγόρος και ο πελάτης μπορούν να συνομιλούν μεταξύ τους εμπιστευτικά, χωρίς άλλα πρόσωπα να μπορούν να ακούν τη συνομιλία τους. Επί του παρόντος, η τεχνολογία δεν υποστηρίζει έναν χωριστό, ασφαλή δίαυλο για εμπιστευτική συζήτηση στο πλαίσιο της διαδικτυακής ακρόασης. Ωστόσο, μια τέτοια δυνατότητα βρίσκεται στο στάδιο της ανάπτυξης. Έως ότου καταστεί διαθέσιμη η τεχνική εγκατάσταση για τη δημιουργία ασφαλούς διαύλου εντός της ίδιας βιντεοσύνδεσης, τα μέρη μπορούν να διαβουλεύονται μεταξύ τους τηλεφωνικώς ή σε χωριστό δωμάτιο.

ι. Πως επαληθεύεται και επιβεβαιώνεται η ταυτότητα των διαδίκων;

Κατά γενικό κανόνα, πριν από την ακρόαση, ο γραμματέας του δικαστηρίου ζητεί από τους νόμιμους εκπροσώπους να μάθουν ποιοι θα συμμετάσχουν ψηφιακά μέσω της πολυσημειακής μονάδας ελέγχου (MCU). Η MCU είναι ψηφιακή συσκευή για τη διοργάνωση βιντεοδιάσκεψης. Ο γραμματέας του δικαστηρίου αποστέλλει στα εγγεγραμμένα πρόσωπα σύνδεσμο για την πρόσβαση στη διαδικτυακή ακρόαση και ζητεί από τους αποδέκτες να μην τον διαβιβάσουν. Κατά την έναρξη της ακρόασης, όλα τα πρόσωπα που είναι παρόντα στη διαδικτυακή ακρόαση καλούνται να αναφέρουν το όνομά τους, και πραγματοποιείται έλεγχος για να διασφαλιστεί ότι πρόκειται για τα πρόσωπα των οποίων το όνομα γνωστοποιήθηκε προηγουμένως. Τα μη εξουσιοδοτημένα μέρη απομακρύνονται από τη διαδικτυακή ακρόαση.

Οι συμμετέχοντες μέσω Teams δεν παρακολουθούνται ενεργά, καθώς δεν είναι σε θέση να μοιραστούν βίντεο και ήχο.

ια. Πώς μπορούν τα μέρη να υποβάλουν ερωτήσεις και να συμμετάσχουν ουσιαστικά;

Η πολυσημειακή μονάδα ελέγχου (MCU) καθιστά δυνατή την άμεση σύνδεση μεταξύ των ψηφιακών συμμετεχόντων και των προσώπων που είναι φυσικά παρόντα στην αίθουσα του δικαστηρίου. Οι κάμερες και οι οθόνες που είναι εγκατεστημένες στην αίθουσα του δικαστηρίου παρέχουν τη δυνατότητα στους δικαστές και στους δικηγόρους να επικοινωνούν απευθείας με τους ψηφιακούς συμμετέχοντες. Εάν πρόκειται για σύνδεση Teams, είναι δυνατή μόνο η λήψη βίντεο και ήχου από την αίθουσα του δικαστηρίου. Η ενεργός συμμετοχή μέσω Teams δεν είναι δυνατή.

ιβ. Με ποιον τρόπο επωφελούνται οι διάδικοι από το δικαίωμα σε υπηρεσίες διερμηνείας;

Υπάρχουν δύο πιθανές περιπτώσεις διερμηνείας κατά τη διάρκεια διαδικτυακών ακροάσεων:

1. Οι διερμηνείς να συμμετέχουν μόνο ψηφιακά.
2. Οι διερμηνείς να είναι παρόντες στην αίθουσα του δικαστηρίου.

Και στις δύο περιπτώσεις, συνιστάται στους διαδίκους να οργανώσουν χωριστή συνεδρίαση για τη διερμηνεία, στην οποία συμμετέχουν τόσο οι συμμετέχοντες με φυσική παρουσία όσο και οι διερμηνείς. Το δικαστήριο δεν είναι αρμόδιο για την ψηφιακή συνεδρίαση που πραγματοποιείται από τους διαδίκους για σκοπούς διερμηνείας. Οι ψηφιακοί συμμετέχοντες που χρησιμοποιούν τη σύνδεση η οποία έχει δημιουργηθεί από το δικαστήριο απενεργοποιούν τον ήχο τους όταν πραγματοποιείται διερμηνεία μέσω χωριστής συνεδρίασης.

ιγ. Πώς διασφαλίζεται ότι τα φυσικά αποδεικτικά στοιχεία μπορούν να εξεταστούν και να παρουσιαστούν κατά τη διάρκεια διαδικτυακής ακρόασης;

Η ασφαλής πολυσημειακή μονάδα ελέγχου (MCU) παρέχει τη δυνατότητα στους διαδίκους να παρουσιάζουν ψηφιακά αποδεικτικά στοιχεία στους ψηφιακούς συμμετέχοντες τόσο μέσω βίντεο όσο και μέσω ήχου.

ιδ. Πώς αποτρέπεται η μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση σε ευαίσθητα δεδομένα και οι ροές δεδομένων σε άγνωστες οντότητες;

Οι διάδικοι λαμβάνουν την εντολή να μην κοινοποιήσουν τον σύνδεσμο που χρησιμοποιείται για την πρόσβαση στη σύνδεση της πολυσημειακής μονάδας ελέγχου (MCU), καθώς αυτό δεν επιτρέπεται. Επίσης, δεν επιτρέπονται οι καταγραφές και η κοινοποίησή τους. Επιπλέον, τα μη εξουσιοδοτημένα μέρη απομακρύνονται από τη σύνδεση MCU. Ωστόσο, δεν υπάρχει τρόπος να ελεγχθεί αν γίνονται καταγραφές των εικόνων που προέρχονται από σύνδεση MCU ή Teams και, ως εκ τούτου, είναι αδύνατον να αποτραπεί κάτι τέτοιο.

Κατ’ αρχήν, οι εμπορικές υποθέσεις εκδικάζονται δημοσίως.

ιε. Πληροφορίες σχετικά με τις πρακτικές λεπτομέρειες για τη διοργάνωση και τη διεξαγωγή διαδικτυακής ακρόασης, συμπεριλαμβανομένων πληροφοριών σχετικά με το αν χρησιμοποιείται τεχνολογία μετατροπής ομιλίας σε κείμενο

Εάν ο δικαστής αποφασίσει να διεξαγάγει ψηφιακή ακρόαση, με τη συγκατάθεση ενός ή περισσότερων διαδίκων, οι πρακτικές πληροφορίες κοινοποιούνται πριν από την ακρόαση στον διάδικο ή στους διαδίκους που θα συμμετάσχουν ψηφιακά. Ο οδηγός που αναφέρεται στο στοιχείο δ) βοηθά τους διαδίκους να δημιουργήσουν σύνδεση μέσω Teams ή CMS και διευκρινίζει τις ψηφιακές εγκαταστάσεις που θα είναι διαθέσιμες κατά τη διάρκεια της ακρόασης.

Δεν χρησιμοποιείται τεχνολογία μετατροπής ομιλίας σε κείμενο στις ψηφιακές ακροάσεις σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις.

3. Εθνική νομοθεσία για τις βιντεοδιασκέψεις σε ποινικές υποθέσεις

Η παρούσα ενότητα παρέχει στους υπόπτους, στους κατηγορουμένους ή καταδικασθέντες και στα θιγόμενα πρόσωπα, όπως ορίζονται στο άρθρο 2 σημείο 10) του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1805, οι οποίοι θα συμμετάσχουν σε βιντεοδιάσκεψη, πληροφορίες σχετικά με τις δικονομικές απαιτήσεις που ορίζονται στο εθνικό δίκαιο οι οποίες διέπουν τη συμμετοχή τους στην εξ αποστάσεως ακρόαση και οι οποίες δεν καλύπτονται από τον κανονισμό για την ηλεκτρονική δικαιοσύνη [κανονισμός (ΕΕ) 2023/2844].

α. Πληροφορίες σχετικά με το εφαρμοστέο εθνικό δίκαιο και τις διαδικασίες (συμπεριλαμβανομένων των δικονομικών δικαιωμάτων και εγγυήσεων) για τη διοργάνωση ακρόασης ή συνέντευξης μέσω βιντεοδιάσκεψης ή άλλης τεχνολογίας

Οι κανόνες σχετικά με τη χρήση βιντεοδιάσκεψης κατά την εκδίκαση ποινικών υποθέσεων ψηφιακά και σχετικά με την ψηφιακή ακρόαση ή συνέντευξη υπόπτων ή μαρτύρων ορίζονται στον ποινικό κώδικα (Wetboek van Strafrecht), στον κώδικα ποινικής δικονομίας (Wetboek van Strafvordering) και στο διάταγμα για τη βιντεοδιάσκεψη (Besluit videoconferentie) (wetten.overheid.nl/BWBR0019836/2022-11-25/0). Το διάταγμα για τη βιντεοδιάσκεψη προσδιορίζει τις περιστάσεις και τις εγγυήσεις που πρέπει να εφαρμόζονται ως προϋπόθεση για τη χρήση της βιντεοδιάσκεψης στις ποινικές υποθέσεις ή σε διαδικασίες έφεσης κατά στερητικού της ελευθερίας μέτρου, όπως αναφέρεται στα άρθρα 94 και 96 του νόμου για τους αλλοδαπούς του 2000 (Vreemdelingenwet 2000). Η βιντεοδιάσκεψη δεν χρησιμοποιείται, για παράδειγμα, εάν ένα πρόσωπο προς εξέταση έχει βαρηκοΐα ή προβλήματα όρασης τέτοιας φύσης ώστε η βιντεοδιάσκεψη να είναι επιζήμια για τη συμβολή ή τη θέση του στην ποινική διαδικασία. Το διάταγμα για τη βιντεοδιάσκεψη καθορίζει επίσης τις τεχνικές απαιτήσεις για το σύστημα που χρησιμοποιείται για την ψηφιακή διοργάνωση ακρόασης ή συνέντευξης.

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί λογισμικό βιντεοδιάσκεψης για την ακρόαση, τη συνέντευξη ή την ανάκριση προσώπων. Ο πρόεδρος του δικαστηρίου, ο δικαστής, ο εντεταλμένος δικαστής ή ο αρμόδιος υπάλληλος για την εξέταση αποφασίζει αν θα χρησιμοποιηθεί βιντεοδιάσκεψη.

Ένας νέος κώδικας ποινικής δικονομίας βρίσκεται επί του παρόντος σε εξέλιξη και αναμένεται να αρχίσει να ισχύει την 1η Απριλίου 2029. Οι κανόνες σχετικά με τις βιντεοδιασκέψεις διευρύνονται σε διάφορους τομείς. Μια προσθήκη στους κανόνες είναι ότι, πέραν της ακρόασης, της συνέντευξης και της ανάκρισης ενός προσώπου, ένα πρόσωπο θα έχει επίσης τη δυνατότητα να παραστεί σε συνέντευξη ή ακρόαση μέσω βιντεοδιάσκεψης. Αυτό σημαίνει ότι ένα πρόσωπο θα μπορεί να παρίσταται σε συνέντευξη ή ακρόαση ως παρατηρητής, ακόμα και αν δεν εξετάζεται ούτε συμμετέχει σε συνέντευξη. Όσον αφορά την απαίτηση εξασφάλισης της συγκατάθεσης του υπόπτου, περιλαμβάνεται επίσης η διάταξη ότι αυτό ισχύει όχι μόνο για τη δίκη ενώπιον τριμελούς τμήματος, αλλά και για κάθε μορφή δίκης, συμπεριλαμβανομένης, ως εκ τούτου, της περίπτωσης κατά την οποία η υπόθεση εκδικάζεται από μονομελές τμήμα. Τέλος, διευρύνθηκε η ομάδα των συμμετεχόντων στη διαδικασία, οι οποίοι καλούνται από τον δικαστή να εκφράσουν την άποψή τους σχετικά με τη χρήση της τηλεδιάσκεψης.

β. Πληροφορίες σχετικά με τις διαδικαστικές απαιτήσεις για την παροχή συγκατάθεσης για τη χρήση βιντεοδιάσκεψης ή άλλης τεχνολογίας που καθιστά δυνατή τη συμμετοχή με ψηφιακά μέσα

Το σημείο εκκίνησης είναι —και θα εξακολουθήσει να είναι— ότι ο υπάλληλος ή ο δικαστής που διεξάγει την ακρόαση έχει τον τελευταίο λόγο σχετικά με τη χρήση της βιντεοδιάσκεψης και ότι, κατ’ αρχήν, η βιντεοδιάσκεψη είναι δυνατό να χρησιμοποιηθεί σε όλες τις περιπτώσεις που αφορούν την ακρόαση, τη συνέντευξη ή την ανάκριση προσώπων στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας. Υπάρχουν δύο περιπτώσεις στις οποίες η βιντεοδιάσκεψη μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο με τη συγκατάθεση του υπόπτου: πρώτον, εάν ο ύποπτος προσάγεται ενώπιον του εντεταλμένου δικαστή για την εξέταση αιτήματος προσωρινής κράτησης και, δεύτερον, εάν η ουσία της υπόθεσης εκδικάζεται από τριμελές τμήμα. Ωστόσο, η βιντεοδιάσκεψη μπορεί να χρησιμοποιηθεί κάθε φορά που ο δικαστής το κρίνει αναγκαίο σε περιπτώσεις στις οποίες, λόγω ιδιαίτερου συμφέροντος για τη διασφάλιση της ασφάλειας της ακρόασης ή της μεταφοράς από και προς την ακρόαση, απαιτείται επειγόντως ο ύποπτος να εμφανιστεί ενώπιον του εντεταλμένου δικαστή ή να συμμετάσχει στην ακρόαση μέσω τεχνολογίας βιντεοδιάσκεψης.

γ. Πώς διασφαλίζεται η πρόσβαση των υπόπτων, των κατηγορουμένων ή καταδικασθέντων ή των θιγόμενων προσώπων, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με αναπηρία, στις αναγκαίες υποδομές βιντεοδιάσκεψης;

Για να διασφαλιστεί η πρόσβαση στις υποδομές βιντεοδιάσκεψης, σχεδόν όλα τα δικαστήρια στις Κάτω Χώρες είναι εξοπλισμένα με εγκαταστάσεις που καθιστούν δυνατές τις διαδικτυακές ακροάσεις, ενώ ορισμένα γραφεία και δικαστικές αίθουσες σε σωφρονιστικά ιδρύματα διαθέτουν εγκαταστάσεις που παρέχουν τη δυνατότητα στους ανθρώπους να συμμετέχουν σε ακροάσεις και/ή συνεντεύξεις με ψηφιακά μέσα.

Μια διαδικτυακή ακρόαση ή συνέντευξη μπορεί να διοργανωθεί μέσω του Microsoft Teams ή του Cisco Meeting Server (CMS). Το δικαστήριο καθορίζει ποιο λογισμικό βιντεοδιάσκεψης χρησιμοποιείται, και οι οδηγοί σχετικά με τη χρήση των Teams και CMS διατίθενται στον ιστότοπο του Δικαστικού Συμβουλίου (Raad voor de Rechtspraak).

Επί του παρόντος, το ολλανδικό δικαστικό σύστημα δεν διαθέτει ειδικές ολοκληρωμένες εγκαταστάσεις για τους συμμετέχοντες με αναπηρία. Σε τρέχουσα διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης που αφορά μια νέα λύση για διαδικτυακές ακροάσεις, η προσβασιμότητα συμπεριλήφθηκε στη δέσμη απαιτήσεων.

δ. Πώς διασφαλίζεται το απόρρητο της επικοινωνίας μεταξύ υπόπτου, κατηγορουμένου ή καταδικασθέντος ή θιγόμενου προσώπου και του δικηγόρου του πριν και κατά τη διάρκεια της ακρόασης;

Προϋπόθεση για την εξ αποστάσεως ακρόαση είναι οι διάδικοι και ο δικηγόρος ή ο εξουσιοδοτημένος εκπρόσωπός τους να είναι σε θέση να επικοινωνούν μεταξύ τους εμπιστευτικά κατά τη διάρκεια της ακρόασης. Επί του παρόντος, αναπτύσσεται πλατφόρμα βιντεοδιάσκεψης, η οποία θα παρέχει τη δυνατότητα στον δικηγόρο και στο πρόσωπο να συσκέπτονται σε χωριστή ψηφιακή αίθουσα. Έως ότου αυτό το νέο λογισμικό είναι έτοιμο, λαμβάνονται πρακτικά μέτρα, όπως η επικοινωνία σε χωριστό φυσικό χώρο και/ή τηλεφωνικά.

ε. Ποια είναι τα διαθέσιμα μέσα έννομης προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου τα οποία θα μπορούσε να ασκήσει ο ύποπτος, ο κατηγορούμενος ή ο καταδικασθείς ή το θιγόμενο πρόσωπο σε περίπτωση παραβίασης των απαιτήσεων ή των εγγυήσεων που προβλέπονται στο άρθρο 6 του κανονισμού (ΕΕ) 2023/2844;

Όσον αφορά τη χρήση βιντεοδιάσκεψης, ο κανονισμός για την ηλεκτρονική δικαιοσύνη αναφέρεται σε έξι ευρωπαϊκές νομικές πράξεις, οι οποίες έχουν εφαρμοστεί σε διάφορες νομικές πράξεις και περιλαμβάνουν διαφορετικές διαδικασίες. Εάν είναι αναγκαίο, η μη τήρηση των εγγυήσεων που προβλέπονται στο άρθρο 6 του κανονισμού για την ηλεκτρονική δικαιοσύνη μπορεί να γνωστοποιηθεί στον δικαστή, εάν ο δικαστής διαδραματίζει επίσης ρόλο στη διαδικασία. Εάν δεν υπάρχει πρόβλεψη για τη συμμετοχή δικαστή ή η νομική διαδικασία εμπεριέχει ανεπαρκείς εγγυήσεις, στις Κάτω Χώρες υπάρχει πάντοτε η δυνατότητα προσφυγής στα πολιτικά δικαστήρια (είτε με τη μορφή ασφαλιστικών μέτρων είτε με άλλον τρόπο), τα οποία μπορούν να εκτιμήσουν αν υπήρξε παράνομη πράξη λόγω μη συμμόρφωσης με το άρθρο 6.

στ. Πώς ενημερώνονται οι νόμιμοι εκπρόσωποι σχετικά με διαδικτυακή ακρόαση ή συνέντευξη ανηλίκου; Πώς λαμβάνεται υπόψη το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού;

Ο κώδικας ποινικής δικονομίας περιέχει συμπληρωματικές διατάξεις όσον αφορά τους νέους (βλ. άρθρο 486 επ.).

ζ. Επιτρέπει το εθνικό δίκαιο την πραγματοποίηση καταγραφών στο πλαίσιο διαδικτυακής ακρόασης ή συνέντευξης;

Ο νέος κώδικας ποινικής δικονομίας και ο νόμος για την καινοτομία στον τομέα της ποινικής δικονομίας (Innovatiewet Strafvordering) περιλαμβάνουν κανόνες για την καταγραφή των ακροάσεων. Πρόσφατα ολοκληρώθηκαν πιλοτικά έργα για να δοκιμαστούν οι διατάξεις, κατά τη διάρκεια των οποίων καταγράφηκαν οι ακροάσεις και συντάχθηκαν συνοπτικά πρακτικά. Στην πράξη, αυτό δεν οδήγησε σε καμία βελτίωση της ποινικής διαδικασίας. Ως εκ τούτου, προτείνεται να καταργηθεί αυτή η επιλογή στον νόμο για την καινοτομία στον τομέα της ποινικής δικονομίας. Ωστόσο, θα παραμείνει δυνατή η καταγραφή της ακρόασης, σε συνδυασμό με τα συνήθη πρακτικά.

η. Ποιες είναι οι πρακτικές ρυθμίσεις για μια διαδικτυακή ακρόαση ή συνέντευξη; Σε ποια αρχή μπορεί κανείς να απευθυνθεί; Υπάρχουν ειδικές απαιτήσεις;

Το δικαστήριο καθορίζει αν θα επιτρέψει την εξ αποστάσεως ακρόαση ή τη συμμετοχή σε ακρόαση με ψηφιακά μέσα, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις ο ύποπτος ή ο δικηγόρος του πρέπει να συναινέσει σε αυτό [βλ. στοιχείο β)]. Οι εξαιρέσεις από το εν λόγω δικαίωμα συγκατάθεσης περιορίζονται σε περιπτώσεις στις οποίες υπάρχει επείγουσα ανάγκη απαλλαγής από αυτό, λόγω του ιδιαίτερου συμφέροντος να διασφαλιστεί η ασφάλεια της συνέντευξης ή της ακρόασης ή της μεταφοράς από και προς την ακρόαση. Η γραπτή κλήτευση που αποστέλλεται στο προς εξέταση πρόσωπο αναφέρει αν θα χρησιμοποιηθεί βιντεοδιάσκεψη. Η κλήτευση αυτή παρέχει πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο και τον χρόνο κατά τον οποίο το προς εξέταση πρόσωπο μπορεί να δηλώσει ότι δεν συναινεί στη χρήση βιντεοδιάσκεψης. Κατά περίπτωση, ο εισαγγελέας μπορεί επίσης να ερωτηθεί αν συναινεί στη χρήση βιντεοδιάσκεψης.

Η απόφαση λαμβάνεται και κοινοποιείται στο προς εξέταση πρόσωπο ή στον δικηγόρο του το αργότερο 24 ώρες πριν από την εξ αποστάσεως ακρόαση ή τη συμμετοχή σε ακρόαση με ψηφιακά μέσα.

4. Τέλη που επιβάλλονται σε αστικές και εμπορικές διαδικασίες

Υπάρχουν έξοδα που συνδέονται με τη διεξαγωγή των δικαστικών διαδικασιών στις Κάτω Χώρες, όπως τα έξοδα που προκύπτουν από την εκδίκαση υπόθεσης από δικαστήριο: τα δικαστικά έξοδα. Ο δικηγόρος, ο εξουσιοδοτημένος εκπρόσωπος ή άλλος επαγγελματίας του νομικού κλάδου μπορεί επίσης να χρεώσει αμοιβή. Οι αμοιβές των διαφόρων επαγγελματιών του νομικού κλάδου και των διαφόρων επαγγελμάτων ποικίλλουν από τον έναν επαγγελματία στον άλλον. Είναι προτιμότερο να ερωτάται ο σχετικός οργανισμός σχετικά με τις εν λόγω αμοιβές. Τα έξοδα στη σελίδα αυτήν αφορούν τα δικαστικά έξοδα και τα έξοδα των δικαστικών επιμελητών.

Αμοιβές δικαστικών επιμελητών

Στις αστικές υποθέσεις, η διαδικασία μπορεί να κινηθεί μέσω δικογράφου, αλλά συχνά κινείται μέσω κλήτευσης. Το σχετικό τέλος ανέρχεται στα 112,37 ευρώ για πιστωτή που δεν υπόκειται σε ΦΠΑ και στα 135,97 ευρώ για πιστωτή που είναι φυσικό πρόσωπο. Μπορεί επίσης να χορηγηθεί ενίσχυση για τα εν λόγω τέλη. Αυτό ισχύει για τις υποθέσεις διαζυγίου, τα έξοδα επίδοσης και τα έξοδα κατάσχεσης. Άλλες τιμές για τις επίσημες πράξεις των δικαστικών επιμελητών περιλαμβάνονται στο διάταγμα για τις αμοιβές των δικαστικών επιμελητών (Besluit tarieven ambtshandelingen gerechtsdeurwaarders).

Δικαστικά έξοδα

Τα ισχύοντα ποσά παρατίθενται στον πίνακα που ακολουθεί. Τα ποσά αυτά αναπροσαρμόζονται ετησίως και παρατίθενται στο παράρτημα του νόμου για τα δικαστικά έξοδα στις αστικές υποθέσεις (Wet griffierechten burgerlijke zaken).

Πεδίο εφαρμογής των δικαστικών τελών

Τα δικαστικά τέλη είναι τα ίδια για όλες τις αστικές διαδικασίες και, ως εκ τούτου, ισχύουν και για τις πράξεις αστικού δικαίου που αποτελούν μέρος του κανονισμού για την ηλεκτρονική δικαιοσύνη, και συγκεκριμένα:

5. Μέθοδοι ηλεκτρονικής πληρωμής

Για όλες τις επαγγελματικές ομάδες αστικού δικαίου που διαδραματίζουν ρόλο σε μία από τις νομικές πράξεις που αποτελούν μέρος του κανονισμού για την ηλεκτρονική δικαιοσύνη, παρουσιάζονται μόνο οι διαθέσιμες ηλεκτρονικές μέθοδοι πληρωμής στον πίνακα που ακολουθεί. Εάν δεν υπάρχει μέθοδος ηλεκτρονικής πληρωμής, δεν είναι δυνατή η πραγματοποίηση πληρωμής κατ’ αυτόν τον τρόπο. Διάφοροι οργανισμοί δέχονται επίσης πληρωμές σε μετρητά. Εάν επιθυμείτε να λάβετε περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις μη ηλεκτρονικές μεθόδους πληρωμής ή εάν έχετε απορίες σχετικά με τις μεθόδους ηλεκτρονικής πληρωμής, είναι προτιμότερο να επικοινωνήσετε απευθείας με τον οργανισμό.

6. Κοινοποίηση σχετικά με την έγκαιρη χρήση του αποκεντρωμένου συστήματος ΤΠ

Οι ημερομηνίες που ορίζονται στον κανονισμό για την ηλεκτρονική δικαιοσύνη [κανονισμός (ΕΕ) 2023/2844, άρθρο 10 παράγραφος 3 και άρθρο 26 παράγραφος 3] για την έναρξη χρήσης του αποκεντρωμένου συστήματος ΤΠ είναι οι ακόλουθες για τις αντίστοιχες παρτίδες:

1. Έναρξη χρήσης της παρτίδας 1 έως τις 17 Ιανουαρίου 2028.
2. Έναρξη χρήσης της παρτίδας 2 έως τις 17 Ιανουαρίου 2029.
3. Έναρξη χρήσης της παρτίδας 3 έως τις 17 Ιανουαρίου 2030.
4. Έναρξη χρήσης της παρτίδας 4 έως τις 17 Ιανουαρίου 2031.

Το αποκεντρωμένο σύστημα ΤΠ δεν θα αρχίσει να χρησιμοποιείται νωρίτερα από τις ημερομηνίες που ορίζονται στο άρθρο 26 παράγραφος 3 του κανονισμού για την ηλεκτρονική δικαιοσύνη [κανονισμός (ΕΕ) 2023/2844] για οποιαδήποτε από τις τέσσερις παρτίδες που περιλαμβάνονται στο άρθρο 10 παράγραφος 3 του εν λόγω κανονισμού. Εάν παρόλα αυτά αποδειχθεί δυνατή η έγκαιρη έναρξη χρήσης, θα παρασχεθεί ενημέρωση, για κάθε νομικό μέσο και οργανισμό, σχετικά με το πότε μπορεί να επιτευχθεί αυτό.

7. Κοινοποίηση σχετικά με την έγκαιρη χρήση βιντεοδιάσκεψης σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις

Επί του παρόντος, δεν είναι δυνατή η χρήση βιντεοδιάσκεψης σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις πριν από την 1η Μαΐου 2025 για νομικές πράξεις που αποτελούν μέρος του κανονισμού για την ηλεκτρονική δικαιοσύνη [κανονισμός (ΕΕ) 2023/2844], σύμφωνα με το άρθρο 5 του εν λόγω κανονισμού.

8. Κοινοποίηση σχετικά με την έγκαιρη χρήση βιντεοδιάσκεψης σε ποινικές υποθέσεις

Επί του παρόντος, δεν είναι δυνατή η χρήση βιντεοδιάσκεψης σε ποινικές υποθέσεις πριν από την 1η Μαΐου 2025 για νομικές πράξεις που αποτελούν μέρος του κανονισμού για την ηλεκτρονική δικαιοσύνη [κανονισμός (ΕΕ) 2023/2844], σύμφωνα με το άρθρο 6 του εν λόγω κανονισμού.