Κανονισμός για την ψηφιοποίηση — κοινοποιήσεις των κρατών μελών | Διαδικτυακή πύλη της ευρωπαϊκής ηλεκτρονικής δικαιοσύνης

Άρθρο 17 παράγραφος 1 στοιχείο α) — Τα στοιχεία των εθνικών πυλών ΤΠ, κατά περίπτωση

α) Ονομασία της εθνικής πύλης ΤΠ και σύνδεσμος προς αυτήν

2. Εθνικός ηλεκτρονικός φάκελος δικογραφίας

β) Πληροφορίες σχετικά με το αν μόνο πολίτες και/ή κάτοικοι και/ή νομικά πρόσωπα εγκατεστημένα στην επικράτεια της Ρουμανίας έχουν πρόσβαση στη διαδικτυακή πύλη ή η πρόσβαση αυτή παρέχεται σε αλλοδαπούς πολίτες και/ή πολίτες που δεν είναι μόνιμοι κάτοικοι, καθώς και σε νομικά πρόσωπα εγκατεστημένα στην επικράτεια άλλου κράτους μέλους, και σχετικά με το αν παρέχεται επίσης πρόσβαση σε δικηγόρους ή εκπροσώπους άλλων κρατών μελών σε εθνικές διαδικτυακές πύλες ΤΠ

1. Πρόκειται για διαδικτυακή πύλη πληροφοριών και, επομένως, κάθε πρόσωπο έχει πρόσβαση σε αυτήν, αλλά θα πρέπει να επισημανθεί ότι οι πληροφορίες εμφανίζονται μόνο στα ρουμανικά.

2. Δεδομένου ότι η ιδιαίτερη προϋπόθεση για τη χορήγηση πρόσβασης στη διαδικτυακή πύλη είναι ο προσωπικός αριθμός ταυτότητας, μόνο οι Ρουμάνοι πολίτες έχουν πρόσβαση σε αυτήν, καθώς και οι εκπρόσωποί τους (δικηγόροι), υπό την προϋπόθεση ότι υποβάλουν πληρεξούσιο έγγραφο στο δικαστήριο.

γ) Για ποιον σκοπό μπορεί να χρησιμοποιηθεί η διαδικτυακή πύλη

1. Για την ανεύρεση πληροφοριών σχετικά με εκκρεμείς υποθέσεις (αριθμός υπόθεσης, αντικείμενο υπόθεσης, διάδικοι, ημερομηνίες συζήτησης, δικονομικό στάδιο, περιλήψεις) και στοιχεία για όλα τα δικαστήρια

2. Για τη μελέτη της δικογραφίας σε ηλεκτρονική μορφή, την κοινοποίηση εγγράφων της διαδικασίας και την κατάθεση εγγράφων σε συγκεκριμένη υπόθεση

δ) Ποιες μέθοδοι χρησιμοποιούνται για την ταυτοποίηση των χρηστών

1. Οι χρήστες δεν χρειάζεται να συνδεθούν.

2. Εφαρμόζεται επαλήθευση ταυτότητας δύο σταδίων μέσω του προσωπικού αριθμού ταυτότητας, του αριθμού τηλεφώνου και της διεύθυνσης ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.

ε) Ποιες είναι οι ειδικές προϋποθέσεις για τη χρήση της διαδικτυακής πύλης, εάν υπάρχουν

1. Άνευ αντικειμένου

2. Καμία

Άρθρο 17 παράγραφος 1 στοιχείο β) — Εθνική νομοθεσία για τις βιντεοδιασκέψεις σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις

α) Πληροφορίες για την εφαρμοστέα εθνική νομοθεσία και τις διαδικασίες, συμπεριλαμβανομένων των δικονομικών δικαιωμάτων και εγγυήσεων που είναι σε ισχύ για τη διεξαγωγή της ακρόασης μέσω βιντεοδιάσκεψης ή άλλων τεχνολογιών εξ αποστάσεως επικοινωνίας.

Η εθνική νομοθεσία δεν προβλέπει τη διεξαγωγή ακροάσεων μέσω βιντεοδιάσκεψης ή άλλων τεχνολογιών εξ αποστάσεως επικοινωνίας.

β) Πληροφορίες σχετικά με το αν μόνο τα δικαστήρια είναι αρμόδια να διοργανώνουν βιντεοδιασκέψεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού ή αν άλλες αρχές έχουν επίσης αυτήν τη δυνατότητα. Εάν άλλες αρχές μπορούν επίσης να επικαλεστούν το άρθρο 5 ως νομική βάση για τη διοργάνωση βιντεοδιάσκεψης, αναφέρετε τις εν λόγω αρχές και τις εφαρμοστέες διαδικασίες.

Η εθνική νομοθεσία δεν προβλέπει τη διεξαγωγή διαδικασιών μέσω βιντεοδιάσκεψης ή άλλων τεχνολογιών εξ αποστάσεως επικοινωνίας. Σύμφωνα με το άρθρο 212 του κώδικα πολιτικής δικονομίας [Codul de procedură civilă] με τίτλο «Τόπος διεξαγωγής της δίκης», η δίκη διεξάγεται στην έδρα του δικαστηρίου, εκτός εάν ο νόμος ορίζει διαφορετικά.

γ) Πληροφορίες σχετικά με το αν οι διατάξεις της εθνικής νομοθεσίας παρέχουν τη δυνατότητα στο αρμόδιο δικαστήριο ή πρόσωπο να προγραμματίσει ακρόαση αυτεπαγγέλτως

Το δικαστήριο μπορεί να διατάξει αυτεπαγγέλτως προφορική κατάθεση ή εξέταση, ωστόσο η εθνική νομοθεσία δεν προβλέπει τη δυνατότητα διεξαγωγής αποδείξεων μέσω βιντεοδιάσκεψης ή άλλων τεχνολογιών εξ αποστάσεως επικοινωνίας.

δ) Πληροφορίες σχετικά με την τεχνολογία βιντεοδιάσκεψης που είναι διαθέσιμη στη Ρουμανία ή την πλατφόρμα / τη λύση που χρησιμοποιείται συνηθέστερα για τη βιντεοδιάσκεψη

Στη Ρουμανία, η τεχνολογία που είναι διαθέσιμη είναι οι «προσαρμοσμένες λύσεις ΤΠ που έχουν αναπτυχθεί εσωτερικά» / πλατφόρμες Zoom, Teams κ.λπ., οι οποίες ενσωματώνουν πολλές πλατφόρμες βιντεοδιάσκεψης μέσω ενός συνδέσμου. Για τον προγραμματισμό και τη διεξαγωγή βιντεοδιασκέψεων, τα δικαστήρια χρησιμοποιούν πλατφόρμα/λύση ΤΠ στην οποία ενσωματώνονται, μέσω συνδέσμου, πολλές ειδικές πλατφόρμες (Zoom, Teams κ.λπ.).

ε) Πληροφορίες σχετικά με τις δικονομικές απαιτήσεις όσον αφορά την υποβολή γνώμης από διάδικο για τη χρήση βιντεοδιάσκεψης ή άλλων τεχνολογιών εξ αποστάσεως επικοινωνίας για την ακρόαση

Στην εθνική νομοθεσία δεν προβλέπεται δυνατότητα του διαδίκου να υποβάλει γνώμη σχετικά με τη χρήση της βιντεοδιάσκεψης ή άλλων τεχνολογιών εξ αποστάσεως επικοινωνίας.

στ) Πληροφορίες σχετικά με το αν στην εθνική νομοθεσία προβλέπεται η καταγραφή των ακροάσεων και, εάν ναι, πληροφορίες σχετικά με την αποθήκευση και τη διάδοση της καταγραφής

Εθνική νομοθεσία — Στο άρθρο 231 παράγραφοι 4 έως 6 του κώδικα πολιτικής δικονομίας — «Πρακτικά ακροαματικής διαδικασίας. Καταγραφή ακροαματικής διαδικασίας» — προβλέπεται η καταγραφή, η αποθήκευση και η διάδοση του ηχητικού περιεχομένου, αλλά όχι του περιεχομένου της βιντεοσκόπησης.

Στο άρθρο 15 του νόμου αριθ. 304/2022 σχετικά με το δικαστικό σύστημα προβλέπεται η δυνατότητα ηχογράφησης ή βιντεοσκόπησης.

Άρθρο 15

1) Οι ακροάσεις καταγράφονται από το δικαστήριο με τεχνικά μέσα βιντεοσκόπησης ή ηχογράφησης.

2) Κατά τη διάρκεια της ακρόασης, ο γραμματέας τηρεί σημειώσεις σχετικά με τη διεξαγωγή της διαδικασίας. Οι διάδικοι μπορούν να ζητήσουν την ανάγνωση και την έγκριση των σημειώσεων από τον προεδρεύοντα δικαστή.

3) Μετά το τέλος της ακρόασης, κάθε συμμετέχων στη διαδικασία λαμβάνει, μετά από αίτηση, αντίγραφο των σημειώσεων του γραμματέα.

4) Τα πρακτικά των προφορικών καταθέσεων που δίνονται κατά τη διάρκεια της δίκης, οι οποίες καταγράφονται αυτόματα με τη χρήση της τεχνολογίας των πληροφοριών, εφόσον το δικαστήριο χρησιμοποιεί την εν λόγω τεχνολογία, παραδίδονται στους διαδίκους, μετά από αίτηση, με μέριμνα του γραμματέα και με την επιφύλαξη των διατάξεων του κανονισμού εσωτερικής λειτουργίας των δικαστηρίων.

5) Οι δικογραφίες των εκκρεμών υποθέσεων καταρτίζονται και αρχειοθετούνται σε έντυπη μορφή.

6) Με την επιφύλαξη της παραγράφου 5, ο εθνικός ηλεκτρονικός φάκελος δικογραφιών τίθεται σε εφαρμογή στα δικαστήρια, υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στον κανονισμό που θεσπίστηκε με κοινή απόφαση του υπουργού Δικαιοσύνης και του προέδρου του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου [Înalta Curte de Casație și Justiție], ο οποίος εγκρίθηκε από το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο [Consiliul Superior al Magistraturii], με τον οποίο επιτρέπεται, σύμφωνα με τον νόμο, η διαδικτυακή πρόσβαση των διαδίκων στις δικογραφίες, η ηλεκτρονική επίδοση ή κοινοποίηση δικογράφων και η δυνατότητα υποβολής εγγράφων της δικογραφίας με τα ίδια μέσα.

ζ) Πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο διασφάλισης του απορρήτου της επικοινωνίας μεταξύ του δικηγόρου και του πελάτη πριν από τη βιντεοδιάσκεψη και κατά τη διάρκεια αυτής

Είναι δυνατή η απόρρητη επικοινωνία με τον συνήγορο υπεράσπισης.

η) Πληροφορίες σχετικά με τις πρακτικές ρυθμίσεις για τη διοργάνωση και τη διεξαγωγή της ακρόασης, συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών σχετικά με το αν χρησιμοποιούνται τεχνολογίες μετατροπής προφορικού λόγου σε κείμενο

Όσον αφορά τη χρήση τεχνολογιών μετατροπής προφορικού λόγου σε κείμενο, επί του παρόντος το Υπουργείο Δικαιοσύνης, μέσω της Διεύθυνσης Τεχνολογίας Πληροφοριών [Direcția Tehnologia informației], υλοποιεί σχέδιο για την ανάπτυξη λύσης μεταγραφής προφορικού λόγου σε κείμενο, η οποία μπορεί επίσης να εφαρμοστεί στην ακρόαση μαρτύρων σε δικαστικές διαδικασίες.

θ) Πληροφορίες σχετικά με την πρόσβαση των διαδίκων και των εκπροσώπων τους σε βιντεοδιάσκεψη, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με αναπηρία

Στην εθνική νομοθεσία δεν προβλέπεται η πρόσβαση των διαδίκων και των εκπροσώπων τους σε βιντεοδιάσκεψη, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με αναπηρία.

ι) Μέθοδοι ταυτοποίησης και επαλήθευσης της ταυτότητας των διαδίκων

Σύμφωνα με το άρθρο 219 του κώδικα πολιτικής δικονομίας: «Έλεγχοι όσον αφορά την εμφάνιση των διαδίκων», το δικαστήριο ελέγχει την ταυτότητα των διαδίκων και, εάν εκπροσωπούνται ή επικουρούνται, ελέγχει επίσης το πληρεξούσιο ή την ιδιότητα των προσώπων που τους εκπροσωπούν ή τους επικουρούν. Σε περίπτωση που οι διάδικοι δεν ανταποκριθούν στην κλήτευση, το δικαστήριο ελέγχει αν έχει πραγματοποιηθεί η διαδικασία κλήτευσης και αναβάλλει ή αναστέλλει τη δίκη, ή εκδικάζει την υπόθεση, κατά περίπτωση, σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου.

Σύμφωνα με το άρθρο 318 του κώδικα πολιτικής δικονομίας «Ταυτοποίηση μαρτύρων», ο προεδρεύων δικαστής, πριν λάβει την κατάθεση, καλεί τον μάρτυρα να δηλώσει το επώνυμο, το όνομα, το επάγγελμα, την κατοικία και την ηλικία του· αν έχει σχέση ή συγγένεια με οποιονδήποτε από τους διαδίκους και σε ποιον βαθμό· αν παρέχει υπηρεσίες σε οποιονδήποτε από τους διαδίκους. Στη συνέχεια ο προεδρεύων δικαστής ενημερώνει τον μάρτυρα για το καθήκον του να ορκιστεί και για τη σημασία του όρκου.

Στην εθνική νομοθεσία δεν προβλέπονται μέθοδοι ταυτοποίησης και επαλήθευσης της ταυτότητας των διαδίκων, όταν η ακρόαση διεξάγεται μέσω βιντεοδιάσκεψης ή άλλων τεχνολογιών εξ αποστάσεως επικοινωνίας.

ια) Με ποιον τρόπο μπορούν οι διάδικοι να υποβάλουν ερωτήσεις και να συμμετέχουν με άλλον τρόπο ουσιαστικά

Η δυνατότητα των διαδίκων να υποβάλουν ερωτήσεις προβλέπεται στα άρθρα 321 και 352 του κώδικα πολιτικής δικονομίας.

Στην εθνική νομοθεσία δεν προβλέπεται η δυνατότητα των διαδίκων να υποβάλουν ερωτήσεις και να συμμετέχουν με άλλον τρόπο ουσιαστικά, όταν χρησιμοποιούνται η βιντεοδιάσκεψη ή άλλες τεχνολογίες εξ αποστάσεως επικοινωνίας.

Άρθρο 321 Εξέταση μαρτύρων

1) Κάθε μάρτυρας εξετάζεται χωριστά και οι μάρτυρες που δεν έχουν ακόμη εξεταστεί δεν μπορούν να είναι παρόντες.

2) Η σειρά εξέτασης των μαρτύρων καθορίζεται από τον προεδρεύοντα δικαστή, λαμβανομένου επίσης υπόψη του αιτήματος των διαδίκων.

3) Ο μάρτυρας απαντά πρώτα στις ερωτήσεις του προεδρεύοντος δικαστή και στη συνέχεια, με τη συναίνεση του δικαστή, στις ερωτήσεις που υποβάλλει ο διάδικος που τον πρότεινε και ο αντίδικος.

4) Μετά την εξέταση, ο μάρτυρας παραμένει στην αίθουσα του δικαστηρίου έως ότου ολοκληρωθεί η διερεύνηση της υπόθεσης, εκτός εάν το δικαστήριο αποφασίσει διαφορετικά.

5) Κατά τη διάρκεια της εξέτασης, ο μάρτυρας είναι ελεύθερος να δώσει την κατάθεσή του, ενώ δεν επιτρέπεται να διαβάσει απάντηση που συντάχθηκε προγενέστερα· ωστόσο, με τη συναίνεση του προεδρεύοντος δικαστή, μπορεί να συμβουλεύεται σημειώσεις αλλά μόνο για να αναφέρει αριθμητικά στοιχεία ή ονόματα.

6) Εάν το δικαστήριο διαπιστώσει ότι η ερώτηση που υπέβαλε ο διάδικος δεν συνεισφέρει στην επίλυση της διαφοράς, είναι προσβλητική ή τείνει να αποδείξει ένα πραγματικό περιστατικό που απαγορεύεται από τον νόμο να αποδειχθεί, την απορρίπτει. Σε αυτήν την περίπτωση, το δικαστήριο αναγράφει το όνομα και την ερώτηση του διαδίκου, καθώς και τον λόγο της απόρριψής της, στην έκθεση της ακρόασης.

7) Εάν η ερώτηση γίνει δεκτή, καταγράφεται κατά γράμμα στη μαρτυρική κατάθεση μαζί με το όνομα του διαδίκου που την υπέβαλε, ακολουθούμενη από την απάντηση του μάρτυρα σύμφωνα με το άρθρο 323 παράγραφος 1.

Άρθρο 352 Διεξαγωγή της εξέτασης φυσικών προσώπων

1) Το πρόσωπο που κλητεύεται αυτοπροσώπως εξετάζεται από τον προεδρεύοντα δικαστή για κάθε πραγματικό περιστατικό χωριστά.

2) Με την άδεια του προεδρεύοντος δικαστή, καθένας από τους δικαστές, ο εισαγγελέας κατά τη συμμετοχή του στη δίκη και ο αντίδικος μπορούν να υποβάλουν ερωτήσεις απευθείας στο πρόσωπο που εξετάζεται.

3) Το μέρος απαντά χωρίς να του επιτρέπεται να διαβάσει γραπτή απάντηση που έχει συνταχθεί προηγουμένως. Ωστόσο, με τη συναίνεση του προεδρεύοντος δικαστή, μπορεί να συμβουλεύεται σημειώσεις, αλλά μόνο όσον αφορά αριθμητικά στοιχεία ή ονόματα.

4) Εάν το μέρος δηλώσει ότι, για να απαντήσει, πρέπει να διαβάσει ορισμένες σημειώσεις, αρχεία ή φακέλους, μπορεί να οριστεί νέα ημερομηνία για την εξέταση.

5) Όταν αμφότεροι οι διάδικοι είναι παρόντες κατά τη διάρκεια της εξέτασης, μπορεί να γίνει κατ’ αντιπαράθεση εξέταση.

ιβ) Με ποιον τρόπο επωφελούνται οι διάδικοι από το δικαίωμα σε υπηρεσίες διερμηνείας

Δεν υπάρχει ειδική εθνική νομοθεσία. Όταν χρησιμοποιούνται βιντεοδιασκέψεις ή άλλες τεχνολογίες εξ αποστάσεως επικοινωνίας, εφαρμόζονται οι ίδιοι κανόνες σχετικά με το δικαίωμα σε διερμηνεία που διασφαλίζεται στις διά ζώσης διαδικασίες.

ιγ) Με ποιον τρόπο διασφαλίζεται η δυνατότητα εξέτασης ή προσκόμισης ουσιωδών αποδεικτικών στοιχείων εξ αποστάσεως

Η εθνική νομοθεσία δεν προβλέπει τη δυνατότητα φυσικής εξέτασης ή προσκόμισης αποδεικτικών στοιχείων, όταν χρησιμοποιούνται βιντεοδιασκέψεις ή άλλες τεχνολογίες εξ αποστάσεως επικοινωνίας.

ιδ) Πώς αποτρέπεται η μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση σε ευαίσθητα δεδομένα ή σε ροές δεδομένων από άγνωστες οντότητες

Ο σύνδεσμος σύνδεσης αποστέλλεται στο ενδιαφερόμενο μέρος στην κλήτευση και το σύστημα επικοινωνίας περιορίζεται στο δίκτυο WAN του δικαστικού σώματος.

Ο νόμος αριθ. 182, της 12ης Απριλίου 2002, για την προστασία των διαβαθμισμένων πληροφοριών θεσπίζει διατάξεις σχετικά με τα εθνικά πρότυπα προστασίας για τις διαβαθμισμένες πληροφορίες και διατάξεις για την πρόληψη της πρόσβασης σε ευαίσθητα δεδομένα.

Το κεφάλαιο IV του νέου ποινικού κώδικα καλύπτει την απάτη που διαπράττεται μέσω συστημάτων πληροφοριών και ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής.

Άρθρο 17 παράγραφος 1 στοιχείο β) — Εθνική νομοθεσία για τις βιντεοδιασκέψεις σε ποινικές υποθέσεις

α) Πληροφορίες για την εφαρμοστέα εθνική νομοθεσία και τις διαδικασίες, συμπεριλαμβανομένων των δικονομικών δικαιωμάτων και εγγυήσεων που είναι σε ισχύ για τη διεξαγωγή ακροάσεων μέσω βιντεοδιάσκεψης ή άλλων τεχνολογιών εξ αποστάσεως επικοινωνίας

Οι σχετικές διατάξεις σχετικά με την ακρόαση μέσω βιντεοδιάσκεψης σε διάφορα στάδια της ποινικής διαδικασίας και σχετικά με διάφορες κατηγορίες συμμετεχόντων (ύποπτοι, κατηγορούμενοι, κρατούμενοι, καταδικασθέντες, μάρτυρες, προστατευόμενοι μάρτυρες, ευάλωτοι μάρτυρες, συμμετέχοντες σε διάφορες δραστηριότητες, ανήλικοι, ανήλικα θύματα, θύματα τα οποία είναι ασθενείς κ.λπ.) ορίζονται στο άρθρο 106 παράγραφος 2, στο άρθρο 111 παράγραφος 6 και στο άρθρο 345 του κώδικα ποινικής δικονομίας [Codul de procedură penală], τα οποία σχετίζονται με το άρθρο 235 του νόμου αριθ. 302/2004 για τη διεθνή δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις, όπως αναδημοσιεύθηκε.

Ο κώδικας ποινικής δικονομίας

Άρθρο 106 Ειδικοί κανόνες σχετικά με την ακρόαση

2) Η ακρόαση του κρατουμένου στους χώρους της εγκατάστασης κράτησης μπορεί να πραγματοποιηθεί σε εξαιρετικές περιπτώσεις μέσω βιντεοδιάσκεψης και εάν η δικαστική αρχή κρίνει ότι αυτό δεν θίγει την ορθή διεξαγωγή της διαδικασίας και τα δικαιώματα και τα συμφέροντα των διαδίκων.

Άρθρο 110 παράγραφος 3 Διαδικασία παράτασης της προσωρινής κράτησης κατά τη διάρκεια της ποινικής δίωξης

3) Ο κατηγορούμενος μπορεί επίσης να εξεταστεί μέσω βιντεοδιάσκεψης με τη συγκατάθεσή του και παρουσία συνηγόρου υπεράσπισης της επιλογής του ή διορισμένου από το δικαστήριο και, κατά περίπτωση, διερμηνέα σε χώρους της εγκατάστασης κράτησης.

Άρθρο 111 Ακρόαση του ζημιωθέντος

6) Στην περίπτωση ζημιωθέντων για τους οποίους ο νόμος προβλέπει ειδικές ανάγκες προστασίας, η δικαστική αρχή διατάσσει ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα μέτρα, με την επιφύλαξη της ορθής διεξαγωγής της διαδικασίας και των δικαιωμάτων και των συμφερόντων των διαδίκων:

α) την ακρόασή τους σε χώρους σχεδιασμένους ή προσαρμοσμένους για τον σκοπό αυτόν·

β) την ακρόασή τους μέσω ή παρουσία ψυχολόγου ή άλλου ειδικού στην παροχή συμβουλών σε θύματα·

γ) τη διενέργεια της ακρόασής τους και κάθε ενδεχόμενης επανακρόασής τους από το ίδιο πρόσωπο, αν είναι δυνατό και εφόσον η δικαστική αρχή κρίνει ότι αυτό δεν επηρεάζει την ορθή διεξαγωγή της διαδικασίας και τα δικαιώματα και τα συμφέροντα των διαδίκων·

δ) την ακρόασή τους μέσω βιντεοδιάσκεψης ή άλλων τεχνικών μέσων επικοινωνίας στον τόπο όπου απολαύουν του μέτρου προστασίας της προσωρινής στέγασης.

7) Η ακρόαση, και κατά περίπτωση, η κατ’ αντιπαράσταση εξέταση από τα αρμόδια για τη διερεύνηση αξιόποινων πράξεων όργανα των ζημιωθέντων προσώπων που έχουν υπάρξει θύματα των αξιόποινων πράξεων που προβλέπονται στα άρθρα 197, 199, 209–216 παράγραφος 1, 218, 218 παράγραφος 1, 219, 219 παράγραφος 1, 221, 222, 223 και 374 του ποινικού κώδικα [Codul penal], καθώς και σε άλλες περιπτώσεις στις οποίες, λόγω των περιστάσεων υπό τις οποίες έχει διαπραχθεί η αξιόποινη πράξη, αυτό κρίνεται απαραίτητο, διενεργείται μόνο από πρόσωπο του ίδιου φύλου με το ζημιωθέν πρόσωπο. Εάν αυτό δεν είναι δυνατόν, με την επιφύλαξη της ορθής διεξαγωγής της διαδικασίας και των δικαιωμάτων και των συμφερόντων των διαδίκων, η ακρόαση των εν λόγω ζημιωθέντων και, κατά περίπτωση, η επανακρόασή τους μπορούν να διεξαχθούν από πρόσωπο που δεν είναι του ιδίου φύλου με το ζημιωθέν πρόσωπο, με τη συναίνεση του δικηγόρου και ψυχολόγου ή άλλου ειδικού συμβούλου για την παροχή συμβουλών στα θύματα.

8) Εάν το ζημιωθέν πρόσωπο είναι ανήλικο, η ακρόασή του πρέπει να καταγράφεται με οπτικοακουστικά τεχνικά μέσα σε κάθε περίπτωση. Όταν δεν είναι δυνατή η βιντεοσκόπηση, η καταγραφή πραγματοποιείται με ακουστικά τεχνικά μέσα σε κάθε περίπτωση.

8.1) Η ακρόαση του ζημιωθέντος προσώπου κάτω των 14 ετών πραγματοποιείται παρουσία ενός από τους γονείς του, κηδεμόνα ή του προσώπου ή του εκπροσώπου του ιδρύματος που είναι επιφορτισμένο με την ανατροφή και την εκπαίδευση του παιδιού και παρουσία ψυχολόγου επιλεγμένου από τη δικαστική αρχή. Ο ψυχολόγος παρέχει εξειδικευμένες συμβουλές στον ανήλικο καθ’ όλη τη διάρκεια της δικαστικής διαδικασίας.

8.2) Εάν τα πρόσωπα που αναφέρονται στο άρθρο 8 παράγραφος 1 δεν είναι παρόντα ή έχουν την ιδιότητα του υπόπτου, του κατηγορουμένου, του ζημιωθέντος, του πολιτικώς ενάγοντος, του αστικώς υπευθύνου ή του μάρτυρα στην υπόθεση, ή εάν υπάρχουν εύλογες υπόνοιες ότι ενδέχεται να επηρεάσουν την κατάθεση του ανηλίκου, η ακρόαση του εν λόγω ανηλίκου πραγματοποιείται παρουσία εκπροσώπου της αρχής επιτροπείας ή συγγενούς με πλήρη ικανότητα να ενεργεί, καθώς και ψυχολόγου, όπως ορίζεται από τη δικαστική αρχή. Ο ψυχολόγος παρέχει εξειδικευμένες συμβουλές στον ανήλικο καθ’ όλη τη διάρκεια της δικαστικής διαδικασίας.

8.3) Όταν η ακρόαση του ανήλικου ζημιωθέντος προσώπου αφορά τη δραστηριότητα του ιδρύματος στο οποίο ανατέθηκε η ανατροφή και η εκπαίδευσή του, ο εκπρόσωπος του εν λόγω ιδρύματος αντικαθίσταται από τον εκπρόσωπο της αρχής επιτροπείας ή από συγγενή με πλήρη ικανότητα να ενεργεί και από ψυχολόγο, όπως ορίζεται από τη δικαστική αρχή. Ο ψυχολόγος παρέχει εξειδικευμένες συμβουλές στον ανήλικο καθ’ όλη τη διάρκεια της δικαστικής διαδικασίας.

Άρθρο 364 παράγραφοι 1 και 4 Συμμετοχή του κατηγορουμένου στη δίκη και τα δικαιώματά του

1) Η υπόθεση εκδικάζεται παρουσία του κατηγορουμένου. Ο κατηγορούμενος που τελεί υπό κράτηση πρέπει να προσαχθεί στη δίκη. Ο κατηγορούμενος που κρατείται λογίζεται επίσης παρών και, με τη συναίνεσή του και παρουσία συνηγόρου υπεράσπισης της επιλογής του ή διορισμένου από το δικαστήριο και, κατά περίπτωση, του διερμηνέα, συμμετέχει στη δίκη μέσω βιντεοδιάσκεψης στους χώρους της εγκατάστασης κράτησης. [...]

4) Κατά τη διάρκεια της δίκης, ο κατηγορούμενος, ακόμη και όταν κρατείται, μπορεί να ζητήσει εγγράφως να δικαστεί χωρίς την παρουσία του, με εκπροσώπηση από τον συνήγορο της επιλογής του ή από συνήγορο διορισμένο από το δικαστήριο. Όταν ο κατηγορούμενος που κρατείται έχει ζητήσει να δικαστεί χωρίς την παρουσία του, το δικαστήριο μπορεί να διατάξει, κατόπιν αιτήματος ή αυτεπαγγέλτως, την υποβολή συμπερασμάτων από τον οικείο κρατούμενο κατά τη διάρκεια των συζητήσεων και να του χορηγήσει άδεια να μιλήσει μέσω βιντεοδιάσκεψης παρουσία του συνηγόρου της επιλογής του ή του συνηγόρου που έχει διοριστεί από το δικαστήριο.

Άρθρο 597 παράγραφος 2.1 του κώδικα ποινικής δικονομίας

Διαδικασία του δικαστηρίου εκτέλεσης

2.1) Ο καταδικασθείς που κρατείται ή τοποθετείται σε εκπαιδευτικό κέντρο μπορεί επίσης να συμμετάσχει στη δίκη μέσω βιντεοδιάσκεψης, με σκοπό τη διευθέτηση των θεμάτων που ρυθμίζονται από τον παρόντα τίτλο, από τον τόπο όπου κρατείται, με τη συγκατάθεσή του και παρουσία του συνηγόρου της επιλογής του ή συνηγόρου που έχει διοριστεί από το δικαστήριο και, κατά περίπτωση, του διερμηνέα.

Νόμος αριθ. 302/2004 για τη διεθνή δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις, αναδημοσιευμένος

Άρθρο 235 Ακροάσεις μέσω βιντεοδιάσκεψης

1) Όταν ένα πρόσωπο που βρίσκεται στην επικράτεια της Ρουμανίας πρέπει να εξεταστεί ως μάρτυρας ή πραγματογνώμονας από τις δικαστικές αρχές αλλοδαπού κράτους και θα ήταν χρονοβόρο ή αδύνατο για το εν λόγω πρόσωπο να εμφανιστεί αυτοπροσώπως στην επικράτεια του εν λόγω κράτους, το αλλοδαπό κράτος μπορεί να αιτηθεί τη διεξαγωγή της εξέτασης μέσω βιντεοδιάσκεψης σύμφωνα με τις ακόλουθες παραγράφους.

2) Μια τέτοια αίτηση μπορεί να γίνει δεκτή από το ρουμανικό κράτος, εάν δεν αντιβαίνει στις θεμελιώδεις αρχές του δικαίου του και εφόσον διαθέτει τα τεχνικά μέσα για τη διεξαγωγή της ακρόασης μέσω βιντεοδιάσκεψης.

3) Η αίτηση ακρόασης μέσω βιντεοδιάσκεψης πρέπει να αναφέρει, εκτός από τις πληροφορίες που αναφέρονται στο άρθρο 229, τον λόγο για τον οποίο θα ήταν χρονοβόρα ή αδύνατη η αυτοπρόσωπη παρουσία του μάρτυρα ή του πραγματογνώμονα στην ακρόαση, καθώς και το όνομα της δικαστικής αρχής και των προσώπων που θα διεξαγάγουν την ακρόαση.

4) Ο μάρτυρας ή ο πραγματογνώμονας κλητεύεται σύμφωνα με το ρουμανικό δίκαιο.

5) Οι αιτήσεις που υποβάλλονται από τις αρχές άλλων κρατών εμπίπτουν στη δικαιοδοσία των εισαγγελιών, κατά τη διάρκεια της δίωξης, ή των δικαστηρίων, κατά τη διάρκεια της δίκης, τα οποία έχουν δικαιοδοσία ως προς το αντικείμενο ή την προσωπική ικανότητα σύμφωνα με το ρουμανικό δίκαιο. Η κατά τόπον αρμοδιότητα καθορίζεται με βάση την κατοικία ή τον τόπο διαμονής του προσώπου που πρόκειται να εξεταστεί μέσω βιντεοδιάσκεψης.

5.1) Οι αιτήσεις σχετικά με πράξεις που εμπίπτουν δυνάμει του ρουμανικού δικαίου στη δικαιοδοσία της Διεύθυνσης Έρευνας Οργανωμένου Εγκλήματος και Τρομοκρατίας [Direcția de Investigare a Infracțiunilor de Criminalitate Organizată și Terorism] ή της Εθνικής Διεύθυνσης Καταπολέμησης της Διαφθοράς [Direcția Națională Anticorupție] εξετάζονται από τις εν λόγω αρχές.

6) Η ακρόαση μέσω βιντεοδιάσκεψης πραγματοποιείται σύμφωνα με τους ακόλουθους κανόνες:

α) η ακρόαση διεξάγεται παρουσία του αρμόδιου Ρουμάνου δικαστή ή εισαγγελέα, ανάλογα με την περίπτωση, ο οποίος επικουρείται από διερμηνέα, κατά περίπτωση· ελέγχει την ταυτότητα του εξεταζόμενου προσώπου και πρέπει να διασφαλίζει την τήρηση των θεμελιωδών αρχών του ρουμανικού δικαίου. Σε περίπτωση που ο δικαστής ή ο εισαγγελέας διαπιστώσει παραβίαση των θεμελιωδών αρχών του ρουμανικού δικαίου, προβαίνει αμέσως στις αναγκαίες ενέργειες για να διασφαλίσει ότι η ακρόαση διεξάγεται σύμφωνα με το ρουμανικό δίκαιο.

β) Πληροφορίες σχετικά με τις δικονομικές απαιτήσεις για την παροχή συγκατάθεσης στη χρήση βιντεοδιάσκεψης ή άλλων τεχνολογιών εξ αποστάσεως επικοινωνίας για την ακρόαση

Το άρθρο 235 παράγραφος 3 του κώδικα ποινικής δικονομίας προβλέπει ότι πρέπει να παρέχει συγκατάθεση για την ακρόαση, χωρίς να προσδιορίζονται τα τεχνικά μέσα που πρόκειται να χρησιμοποιηθούν για την ακρόαση. Οι διατάξεις αυτές συμπληρώνονται από τις διατάξεις του άρθρου 106 παράγραφος 2 του κώδικα ποινικής δικονομίας.

γ) Πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο διασφαλίζεται η πρόσβαση στην αναγκαία υποδομή βιντεοδιάσκεψης του υπόπτου, του κατηγορουμένου ή του καταδικασθέντος ή του θιγόμενου προσώπου, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 10) του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1805, μεταξύ άλλων όσον αφορά τα άτομα με αναπηρία

Η εθνική νομοθεσία δεν προβλέπει ρητώς την πρόσβαση των προαναφερθέντων προσώπων στην αναγκαία υποδομή βιντεοδιάσκεψης.

Στο πλαίσιο της ποινικής διαδικασίας, η ακρόαση μέσω βιντεοδιάσκεψης είναι δυνατή μόνο για τα πρόσωπα που έχουν τεθεί υπό αστυνομική κράτηση ή έχουν φυλακιστεί, εφόσον δώσουν τη συγκατάθεσή τους.

δ) Πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο διασφάλισης του απορρήτου της επικοινωνίας μεταξύ του δικηγόρου και του πελάτη πριν από την ακρόαση μέσω βιντεοδιάσκεψης και κατά τη διάρκεια αυτής

Είναι δυνατή η απόρρητη επικοινωνία με τον συνήγορο υπεράσπισης.

ε) Πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο ενημερώνονται οι ασκούντες τη γονική μέριμνα ή άλλοι ενήλικες σχετικά με την ακρόαση παιδιού μέσω βιντεοδιάσκεψης ή άλλων τεχνολογιών εξ αποστάσεως επικοινωνίας —πώς λαμβάνεται υπόψη το υπέρτερο συμφέρον του παιδιού

Άρθρο 111 του κώδικα ποινικής δικονομίας

Παράγραφος 8 — Εάν το ζημιωθέν πρόσωπο είναι ανήλικο, η ακρόασή του πρέπει να καταγράφεται με οπτικοακουστικά τεχνικά μέσα σε κάθε περίπτωση. Όταν δεν είναι δυνατή η βιντεοσκόπηση, η καταγραφή πραγματοποιείται με ακουστικά τεχνικά μέσα σε κάθε περίπτωση.

Παράγραφος 8.1 Η ακρόαση του ζημιωθέντος προσώπου κάτω των 14 ετών πραγματοποιείται παρουσία ενός από τους γονείς του, κηδεμόνα ή του προσώπου ή του εκπροσώπου του ιδρύματος που είναι επιφορτισμένο με την ανατροφή και την εκπαίδευση του παιδιού και παρουσία ψυχολόγου επιλεγμένου από τη δικαστική αρχή. Ο ψυχολόγος παρέχει εξειδικευμένες συμβουλές στον ανήλικο καθ’ όλη τη διάρκεια της δικαστικής διαδικασίας.

Παράγραφος 8.3 Όταν η ακρόαση του ανήλικου ζημιωθέντος προσώπου αφορά τη δραστηριότητα του ιδρύματος στο οποίο ανατέθηκε η ανατροφή και η εκπαίδευσή του, ο εκπρόσωπος του εν λόγω ιδρύματος αντικαθίσταται από τον εκπρόσωπο της αρχής επιτροπείας ή από συγγενή με πλήρη ικανότητα να ενεργεί και από ψυχολόγο, όπως ορίζεται από τη δικαστική αρχή. Ο ψυχολόγος παρέχει εξειδικευμένες συμβουλές στον ανήλικο καθ’ όλη τη διάρκεια της δικαστικής διαδικασίας.

στ) Πληροφορίες σχετικά με το αν η εθνική νομοθεσία προβλέπει την καταγραφή της ακρόασης· και, εφόσον προβλέπεται, πληροφορίες σχετικά με την αποθήκευση και τη διάδοση των καταγραφών· πληροφορίες σχετικά με το αν χρησιμοποιούνται τεχνολογίες μετατροπής ομιλίας σε κείμενο

Άρθρο 15

1) Οι ακροάσεις καταγράφονται από το δικαστήριο με τεχνικά μέσα βιντεοσκόπησης ή ηχογράφησης.

4) Τα πρακτικά των προφορικών καταθέσεων που δίνονται κατά τη διάρκεια της δίκης, οι οποίες καταγράφονται αυτόματα με τη χρήση της τεχνολογίας των πληροφοριών, εφόσον το δικαστήριο χρησιμοποιεί την εν λόγω τεχνολογία, παραδίδονται στους διαδίκους, κατόπιν αιτήματος, με μέριμνα του γραμματέα και με την επιφύλαξη των διατάξεων του κανονισμού εσωτερικής λειτουργίας των δικαστηρίων.

5) Οι δικογραφίες των εκκρεμών υποθέσεων καταρτίζονται και αρχειοθετούνται σε έντυπη μορφή.

6) Με την επιφύλαξη της παραγράφου 5, ο εθνικός ηλεκτρονικός φάκελος δικογραφίας εφαρμόζεται στα δικαστήρια, υπό τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στον κανονισμό που εκδίδεται με κοινή απόφαση του υπουργού Δικαιοσύνης και του προέδρου του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου, όπως εγκρίνεται από το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο· με τον τρόπο αυτό καθίσταται δυνατή, σύμφωνα με τον νόμο, διαδικτυακή πρόσβαση των διαδίκων στη δικογραφία, η ηλεκτρονική επίδοση ή κοινοποίηση δικογράφων και η υποβολή των εγγράφων της δικογραφίας με τα ίδια μέσα.

Προβλέπονται οι ακόλουθοι ειδικοί δικονομικοί κανόνες σε ποινικές υποθέσεις:

Άρθρο 110 παράγραφος 5 του κώδικα ποινικής δικονομίας

Καταγραφή καταθέσεων

5) Κατά τη διάρκεια της ποινικής διαδικασίας, η ακρόαση του υπόπτου ή του κατηγορουμένου καταγράφεται μέσω τεχνικού εξοπλισμού βιντεοσκόπησης ή ηχογράφησης. Όταν η καταγραφή δεν είναι δυνατή, αυτό πρέπει να τεκμηριώνεται στην κατάθεση του υπόπτου ή του κατηγορουμένου, με ρητή αναφορά του λόγου για τον οποίο δεν ήταν δυνατή η καταγραφή.

Επί του παρόντος αναπτύσσεται ένα εργαλείο μετατροπής προφορικού λόγου σε κείμενο.

ζ) Πληροφορίες σχετικά με τα διαθέσιμα μέσα έννομης προστασίας βάσει της εθνικής νομοθεσίας που θα μπορούσε να ασκήσει ο ύποπτος, ο κατηγορούμενος ή ο καταδικασθείς ή το θιγόμενο πρόσωπο σε περίπτωση παραβίασης των απαιτήσεων ή των εγγυήσεων που προβλέπονται στο άρθρο 6 του κανονισμού

Άρθρο 342 «Αντικείμενο της προδικαστικής διαδικασίας» του κώδικα ποινικής δικονομίας

Το αντικείμενο της προδικαστικής διαδικασίας καλύπτει τον έλεγχο της δικαιοδοσίας και της νομιμότητας της παραπομπής στο δικαστήριο, μετά την απαγγελία κατηγορίας, καθώς και τον έλεγχο της νομιμότητας του χειρισμού των αποδεικτικών στοιχείων και της διεξαγωγής της διαδικασίας από τις εισαγγελικές αρχές.

Όταν τα αποδεικτικά στοιχεία που έχουν ληφθεί κατά την ποινική διαδικασία αμφισβητούνται σύμφωνα με το άρθρο 374 του κώδικα ποινικής δικονομίας, το δικαστήριο υποχρεούται να εξετάσει εκ νέου τουλάχιστον τα αμφισβητούμενα αποδεικτικά στοιχεία.

η) Πληροφορίες σχετικά με την τεχνολογία βιντεοδιάσκεψης που είναι διαθέσιμη στη Ρουμανία ή την πλατφόρμα / τη λύση που χρησιμοποιείται συνηθέστερα για τη βιντεοδιάσκεψη

θ) Πληροφορίες σχετικά με τις πρακτικές ρυθμίσεις για τη διοργάνωση και τη διεξαγωγή της ακρόασης. Συγκεκριμένα, με ποια αρχή θα πρέπει να υπάρξει επικοινωνία; Υπάρχουν συγκεκριμένες απαιτήσεις (π.χ. παροχή απαραίτητων πληροφοριών) για επικοινωνία με την εν λόγω αρχή;

Οι αιτήσεις για τη διοργάνωση και τη διεξαγωγή της ακρόασης πρέπει να περιλαμβάνουν τις τεχνικές λεπτομέρειες της σύνδεσης και του εξοπλισμού της αιτούσας αρχής, καθώς και πληροφορίες σχετικά με την καθορισμένη ημερομηνία ακρόασης (ημερομηνία και ώρα GMT), οι οποίες πρέπει να κοινοποιούνται στις αρχές στις οποίες υποβάλλεται η αίτηση. Επιπλέον, η αίτηση πρέπει να περιλαμβάνει την ημερομηνία και την ώρα που προτείνει το αιτούν δικαστήριο για τη δοκιμή των εργαλείων, δηλαδή, κατά κανόνα, δύο με τρεις ημέρες πριν από την ημερομηνία που έχει οριστεί για τη ακρόαση κ.λπ.

ι) Αν χρησιμοποιούνται τεχνολογίες μετατροπής προφορικού λόγου σε κείμενο στο πλαίσιο των ακροάσεων

Επί του παρόντος αναπτύσσεται ένα εργαλείο μετατροπής προφορικού λόγου σε κείμενο.

ια) Με ποιον τρόπο ταυτοποιείται και επιβεβαιώνεται η ταυτότητα του υπόπτου, του κατηγορουμένου ή θιγόμενου προσώπου

Άρθρο 107 «Ερωτήσεις που αφορούν ειδικά τον ύποπτο ή τον κατηγορούμενο» του κώδικα ποινικής δικονομίας

1) Κατά την έναρξη της πρώτης ακρόασης, η δικαστική αρχή θέτει στον ύποπτο ή στον κατηγορούμενο ερωτήσεις σχετικά με το επώνυμο, το όνομα, το παρωνύμιο, την ημερομηνία και τον τόπο γέννησης, τον προσωπικό αριθμό ταυτότητας, το επώνυμο και το όνομα των γονέων του, την ιθαγένεια, την οικογενειακή κατάσταση, τη στρατιωτική κατάσταση, την εκπαίδευση, το επάγγελμα ή την απασχόληση, τον τόπο εργασίας, την κατοικία και τη διεύθυνση όπου πράγματι διαμένει, καθώς και τη διεύθυνση όπου επιθυμεί την επίδοση ή κοινοποίηση των διαδικαστικών εγγράφων, το ποινικό μητρώο του ή αν διεξάγεται άλλη ποινική διαδικασία εναντίον του, αν ζητεί διερμηνέα, σε περίπτωση που δεν μπορεί να κατανοήσει, να μιλήσει ή να εκφραστεί σωστά στη ρουμανική γλώσσα, καθώς και σχετικά με τυχόν άλλα δεδομένα που αποσκοπούν στην εξακρίβωση της προσωπικής του κατάστασης.

2) Τα ερωτήματα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 επαναλαμβάνονται σε μεταγενέστερες ακροάσεις μόνον όταν η δικαστική αρχή το κρίνει αναγκαίο.

Στην εθνική νομοθεσία δεν προβλέπονται μέθοδοι ταυτοποίησης και επαλήθευσης ταυτότητας των διαδίκων όταν η ακρόαση διεξάγεται μέσω βιντεοδιάσκεψης ή άλλων τεχνολογιών εξ αποστάσεως επικοινωνίας.

ιβ) Πώς ο ύποπτος, ο κατηγορούμενος ή ο καταδικασθείς ή ένα θιγόμενο πρόσωπο μπορούν να υποβάλουν ερωτήσεις και, ελλείψει αυτού, πώς μπορούν να έχουν ουσιαστική συμμετοχή στη διαδικασία

Το άρθρο 122 «Εξέταση του μάρτυρα» του κώδικα ποινικής δικονομίας προβλέπει, κατά το στάδιο της δίκης, τα εξής:

1) Κάθε μάρτυρας εξετάζεται χωριστά, χωρίς να είναι παρόντες άλλοι μάρτυρες.

2) Ο μάρτυρας μπορεί να δηλώσει όλα όσα γνωρίζει σχετικά με τα πραγματικά περιστατικά ή τις πραγματικές περιστάσεις για την τεκμηρίωση των οποίων έχει προταθεί, και στη συνέχεια μπορούν να του υποβληθούν ερωτήσεις.

3) Δεν επιτρέπεται να τίθενται ερωτήσεις στον μάρτυρα σχετικά με πολιτικές, ιδεολογικές ή θρησκευτικές επιλογές ή άλλες προσωπικές ή οικογενειακές περιστάσεις, εκτός εάν απαιτείται αυστηρά για την εξακρίβωση της αλήθειας στη συγκεκριμένη υπόθεση ή για τον έλεγχο της αξιοπιστίας του μάρτυρα.

ιγ) Πώς ο ύποπτος, ο κατηγορούμενος ή ο καταδικασθείς ή ένα θιγόμενο πρόσωπο μπορεί να επωφεληθεί από το δικαίωμα σε διερμηνέα

Άρθρο 12 «Επίσημη γλώσσα και δικαίωμα σε διερμηνέα» του κώδικα ποινικής δικονομίας

1) Η επίσημη γλώσσα της ποινικής διαδικασίας είναι η ρουμανική.

2) Οι Ρουμάνοι πολίτες που ανήκουν σε εθνικές μειονότητες έχουν το δικαίωμα να εκφράζονται στη μητρική τους γλώσσα ενώπιον των δικαστηρίων και τα διαδικαστικά έγγραφα συντάσσονται στα ρουμανικά.

3) Τα μέρη ή οι διάδικοι που δεν μπορούν να κατανοήσουν, να ομιλήσουν ή να εκφραστούν δεόντως στη ρουμανική γλώσσα έχουν τη δυνατότητα να επικουρούνται δωρεάν από διερμηνέα, προκειμένου να λαμβάνουν γνώση της δικογραφίας, να ομιλούν και να υποβάλουν συμπεράσματα στο δικαστήριο. Όταν η νομική συνδρομή είναι υποχρεωτική, παρέχεται στον ύποπτο ή στον κατηγορούμενο η δυνατότητα να επικουρείται δωρεάν από διερμηνέα, προκειμένου να επικοινωνήσει με τον δικηγόρο για να προετοιμαστεί για την ακρόαση, να ασκήσει ένδικο βοήθημα ή να καταθέσει τυχόν αίτηση που αφορά τον συμβιβασμό της υπόθεσης.

4) Στις δικαστικές διαδικασίες χρησιμοποιούνται εξουσιοδοτημένοι διερμηνείς σύμφωνα με τον νόμο. Περιλαμβάνονται στην κατηγορία των εξουσιοδοτημένων διερμηνέων και μεταφραστών βάσει του νόμου.

ιδ) Πώς αποτρέπεται η μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση σε ευαίσθητα δεδομένα ή σε ροές δεδομένων από άγνωστες οντότητες

Άρθρο 17 παράγραφος 1 στοιχείο γ) — Τέλη που επιβάλλονται σε αστικές και εμπορικές διαδικασίες

α) Διαδικασίες που προβλέπονται στους κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. 1896/2006, (ΕΚ) αριθ. 861/2007, (ΕΕ) αριθ. 655/2014 και (ΕΚ) αριθ. 805/2004

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1896/2006:

αιτήσεις για ευρωπαϊκή διαταγή πληρωμής — 200 RON· δήλωση αντιρρήσεων κατά της ευρωπαϊκής διαταγής πληρωμής — 100 RON· βλ. άρθρο 6 παράγραφοι 2 και 2.1 του έκτακτου κυβερνητικού διατάγματος αριθ. 80/2013 σχετικά με τα δικαστικά παράβολα.

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 861/2007:

τέλος 50 RON, όταν η αξία της απαίτησης δεν υπερβαίνει τα 2 000 RON ή όταν η αξία σε EUR δεν υπερβαίνει το ισοδύναμο ποσό των 2 000 RON, και τέλος 200 RON, για απαιτήσεις των οποίων η αξία υπερβαίνει τα 2 000 RON ή των οποίων η αξία σε EUR υπερβαίνει το ισοδύναμο ποσό των 2 000 RON·

βλ. άρθρο 6 παράγραφος 1 του έκτακτου κυβερνητικού διατάγματος αριθ. 80/2013 σχετικά με τα δικαστικά παράβολα.

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 655/2014

Ισχύει τέλος ύψους 100 RON. Βλ. άρθρο 11 παράγραφος 1 στοιχείο α) του έκτακτου κυβερνητικού διατάγματος αριθ. 80/2013 σχετικά με τα δικαστικά παράβολα.

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 805/2004

Ισχύει τέλος ύψους 20 RON. Βλ. άρθρο 27 του έκτακτου κυβερνητικού διατάγματος αριθ. 80/2013 σχετικά με τα δικαστικά παράβολα.

β) Διαδικασίες αναγνώρισης, κήρυξης της εκτελεστότητας ή άρνησης της αναγνώρισης που προβλέπονται στους κανονισμούς (ΕΕ) αριθ. 650/2012, (ΕΕ) αριθ. 1215/2012 και (ΕΕ) αριθ. 606/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και στους κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. 4/2009, (ΕΕ) 2016/1103, (ΕΕ) 2016/1104 και (ΕΕ) 2019/1111 του Συμβουλίου

Διαδικασίες αναγνώρισης, κήρυξης της εκτελεστότητας ή άρνησης της αναγνώρισης που προβλέπονται στους κανονισμούς (ΕΕ) αριθ. 650/2012, (ΕΕ) αριθ. 1215/2012 και (ΕΕ) αριθ. 606/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και στους κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. 4/2009 και (ΕΕ) 2019/1111 του Συμβουλίου

Κανονισμός (ΕΕ) 2016/1103 — δεν εφαρμόζεται στη Ρουμανία

Κανονισμός (ΕΕ) 2016/1104 — δεν εφαρμόζεται στη Ρουμανία

γ) Διαδικασίες που αφορούν την έκδοση, διόρθωση και ανάκληση αποσπασμάτων σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 4/2009, του ευρωπαϊκού κληρονομητηρίου και των βεβαιώσεων που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 650/2012, των πιστοποιητικών που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1215/2012, των πιστοποιητικών που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 606/2013, των βεβαιώσεων που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2016/1103, των πιστοποιητικών που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2016/1104 και των πιστοποιητικών που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2019/1111

Διαδικασίες σχετικά με την έκδοση, τη διόρθωση και την ανάκληση αποσπασμάτων που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 4/2009 — δωρεάν

Βλ. άρθρο 22 του νόμου αριθ. 36/2012 σχετικά με ορισμένα μέτρα που είναι αναγκαία για την εφαρμογή συγκεκριμένων κανονισμών και αποφάσεων του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και πράξεων του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου στον τομέα των υποχρεώσεων διατροφής.

Διαδικασίες σχετικά με την έκδοση, τη διόρθωση και την ανάκληση αποσπασμάτων που προβλέπονται για το ευρωπαϊκό κληρονομητήριο και τις βεβαιώσεις που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 650/2012

Σύμφωνα με άρθρο 23 της απόφασης αριθ. 177/C/2024 του υπουργού Δικαιοσύνης, της 19ης Ιανουαρίου 2024, για την έγκριση των κανόνων για τον καθορισμό των ελάχιστων αμοιβών για τις υπηρεσίες που παρέχουν οι συμβολαιογράφοι:

«Άρθρο 23 παράγραφος 1 Στο πλαίσιο της διαδικασίας κληρονομικής διαδοχής, τα τέλη για την έκδοση κληρονομητηρίου καθορίζονται ανά κληρονομητήριο, ανεξάρτητα από τον αριθμό των κληρονόμων, λαμβανομένων υπόψη των κατώτατων τιμών, των κατηγοριών υπηρεσιών και διαδικασιών και λαμβανομένου υπόψη του βαθμού σχέσης των κληρονόμων με τον θανόντα.

2) Τα τέλη που καθορίζεται κατ’ αυτόν τον τρόπο ισχύουν μόνο για τους νόμιμους κληρονόμους του θανόντος.

3) Για τους κληρονόμους εκ διαθήκης οι οποίοι δεν είναι ούτε σύζυγοι ούτε συγγενείς σε κάποιο βαθμό κληρονομικής διαδοχής με τον θανόντα, τα τέλη προσαυξάνονται κατά 25 %.

4) Για τις διαδοχικές κληρονομικές διαδοχές, το τέλος καθορίζεται ανά κληρονομία.

5) Για την έκδοση πρόσθετου κληρονομητηρίου, το τέλος υπολογίζεται σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 4 και τις κατώτατες τιμές που απαριθμούνται στο παράρτημα 3, με αναφορά στα αγαθά που υπόκεινται σε προσθήκη, τα οποία περιλαμβάνονται στην κληρονομία.

6) Για την έκδοση ευρωπαϊκού κληρονομητηρίου, το τέλος καθορίζεται με την εφαρμογή ποσοστού 20 % στο τέλος που καθορίζεται για την έκδοση του σχετικού κληρονομητηρίου, αλλά δεν μπορεί να είναι μικρότερο από το ελάχιστο τέλος που αναφέρεται στο παράρτημα 3 στοιχείο α).»

Παράρτημα 3 των κανόνων

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΔΟΧΗΣ

για την οποία τα ελάχιστα τέλη αυξάνονται ανά κατώτατο όριο και εκφράζονται ως ποσοστά

Αξία της κληρονομιάς επί της οποίας καθορίζεται το ελάχιστο τέλος	Ελάχιστο τέλος)*
α) έως 20 000 RON	2,7 %, αλλά δεν μπορεί να είναι μικρότερο από 240 RON / φάκελο κληρονομικής διαδοχής
β) από 20 001 RON έως 35 000 RON	540 RON + 1,9 % για ποσά άνω των 20 001 RON
γ) από 35 001 RON έως 65 000 RON	725 RON + 1,6 % για ποσά άνω των 35 001 RON
δ) άνω των 65 001 RON	1 205 RON + 0,85 % για ποσά άνω των 65 001 RON

Διαδικασίες σχετικά με την έκδοση των πιστοποιητικών που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1215/2012, των πιστοποιητικών που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 606/2013 και των πιστοποιητικών που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2019/1111

Διαδικασίες σχετικά με την έκδοση, τη διόρθωση και την ανάκληση αποσπασμάτων που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2016/1103, των βεβαιώσεων που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2016/1104 —οι δύο κανονισμοί δεν εφαρμόζονται στη Ρουμανία.

δ) Διαδικασίες που κινούνται με την αναγγελία απαίτησης από αλλοδαπό πιστωτή σε διαδικασία αφερεγγυότητας δυνάμει του άρθρου 53 του κανονισμού (ΕΕ) 2015/848

Ισχύει τέλος ύψους 200 RON. Βλ. άρθρο 14 παράγραφος 1 του έκτακτου κυβερνητικού διατάγματος αριθ. 80/2013 σχετικά με τα δικαστικά παράβολα.

ε) Επικοινωνία μεταξύ φυσικών ή νομικών προσώπων ή των εκπροσώπων τους με τις κεντρικές αρχές δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 4/2009 και του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1111 ή με τις αρμόδιες αρχές δυνάμει του κεφαλαίου IV της οδηγίας 2003/8/ΕΚ

Δωρεάν

Άρθρο 17 παράγραφος 1 στοιχείο δ) — Λεπτομέρειες σχετικά με τις διαθέσιμες μεθόδους ηλεκτρονικής καταβολής των τελών που οφείλονται σε διασυνοριακές υποθέσεις

Δικαστικά παράβολα

Άρθρο 40 του έκτακτου κυβερνητικού διατάγματος αριθ. 80/2013 σχετικά με τα δικαστικά παράβολα

1) Τα δικαστικά παράβολα πληρώνονται από τον οφειλέτη του παραβόλου σε μετρητά, με τραπεζικό έμβασμα ή με ηλεκτρονικό έμβασμα, σε χωριστό λογαριασμό εσόδων του τοπικού προϋπολογισμού με τίτλο «Δικαστικά παράβολα και άλλα παράβολα», της διοικητικής–εδαφικής ενότητας στην οποία το φυσικό πρόσωπο έχει την κατοικία ή τη διαμονή του, ή, ανάλογα με την περίπτωση, στην οποία το νομικό πρόσωπο έχει την έδρα του. Το κόστος των πράξεων μεταβίβασης για τα οφειλόμενα ποσά για δικαστικά παράβολα βαρύνει τον οφειλέτη του παραβόλου.

2) Αν ο οφειλέτης του παραβόλου δεν έχει κατοικία, διαμονή ή έδρα, ανάλογα με την περίπτωση, στη Ρουμανία, το δικαστικό παράβολο καταβάλλεται στον λογαριασμό του τοπικού προϋπολογισμού της διοικητικής–εδαφικής ενότητας του δικαστηρίου στο οποίο έχει κατατεθεί η αγωγή ή η αίτηση.

Κατάλογος λογαριασμών του Δημοσίου ανά δικαιοδοσία δικαστηρίου για την καταβολή του δικαστικού παραβόλου (μη μόνιμοι κάτοικοι) — Παράρτημα 1 (1880 Kb)

Έκτακτο κυβερνητικό διάταγμα αριθ. 80/2013 σχετικά με τα δικαστικά παράβολα — Παράρτημα 2 (40 Kb)

Υπολογιστής παραβόλου — Παράρτημα 3 (43 Kb)

Το Δημόσιο Ταμείο συμμετέχει άμεσα στο σύστημα ηλεκτρονικών πληρωμών στη Ρουμανία, επιτρέποντας μόνο την είσπραξη και την πληρωμή σε RON, και αποκλειστικά εντός της επικράτειας της Ρουμανίας.

Ως άμεσος συμμετέχων στο ηλεκτρονικό σύστημα πληρωμών στη Ρουμανία, το Δημόσιο Ταμείο διακανονίζει πληρωμές σύμφωνα με έγγραφα πληρωμών μέσω των οποίων τα δημόσια ιδρύματα και οι οικονομικοί φορείς διατάσσουν πληρωμές από λογαριασμούς που ανοίγονται στα εν λόγω ιδρύματα. Εισπράττει επίσης ποσά που μεταφέρονται από πληρωτές μέσω οντοτήτων που είναι καταχωρισμένες στα ακόλουθα συστήματα:

ReGIS [για τον διακανονισμό εντολών υψηλής αξίας — σύστημα που τελεί υπό τη διαχείριση της Εθνικής Τράπεζας της Ρουμανίας (Banca Naţională a României)], το οποίο παρέχεται στον ιστότοπο https://www.bnr.ro/ — Παράρτημα 4 — Κατάλογος ReGIS (431 Kb) και
SENT (για τον διακανονισμό εντολών μικρής αξίας — σύστημα το οποίο διαχειρίζεται η TRANSFOND), το οποίο είναι διαθέσιμο στον ιστότοπο https://www.transfond.ro/ — Παράρτημα 5 — Κατάλογος Transfond (15 Kb).

Εάν ο πληρωτής πραγματοποιεί πληρωμή από δικό του λογαριασμό που έχει ανοιχθεί σε πιστωτικό ίδρυμα στο εξωτερικό, το ίδρυμα αυτό πρέπει να διαθέτει αντίστοιχη τράπεζα στη Ρουμανία μέσω της οποίας πραγματοποιείται ο διακανονισμός των αντίστοιχων ποσών. Είναι αναγκαίο, όπως ισχύει και για τις πληρωμές που πραγματοποιούνται από λογαριασμούς που έχουν ανοιχθεί σε πιστωτικά ιδρύματα στη Ρουμανία, να περιλαμβάνονται πληροφορίες σχετικά με τον δικαιούχο της πληρωμής, ιδίως ο κωδικός IBAN του λογαριασμού στον οποίο πραγματοποιείται η πληρωμή και ο αριθμός φορολογικού μητρώου του δικαιούχου.

Πραγματογνωμοσύνες και καταθέσεις εγγυήσεων

Τα τέλη πραγματογνωμοσύνης εισπράττονται σε μετρητά σε RON στους λογαριασμούς είσπραξης που είναι ανοιγμένοι στα επαρχιακά υποκαταστήματα ή στα υποκαταστήματα της πόλης του Βουκουρεστίου, στο όνομα των Τοπικών Γραφείων Πραγματογνωμοσυνών [Birouri Locale de Expertiză] που υπάγονται στα τοπικά δικαστήρια ή στο δικαστήριο του Βουκουρεστίου. Τα ποσά που καθορίζονται από το δικαστήριο ως τέλη πραγματογνωμοσύνης εισπράττονται στα γραφεία της CEC Bank S.A., σε εργάσιμες ημέρες, κατά τη διάρκεια του καθορισμένου ωραρίου εργασίας τους. Αυτή η μέθοδος είσπραξης προβλέπεται στη σύμβαση για τους λογαριασμούς είσπραξης αριθ. RU15 της 17 Αυγούστου 2006 (αριθ. MJ 78627), η οποία παρατάθηκε μέσω των προσθηκών αριθ. 441 της 9ης Ιουλίου 2014 και αριθ. 838 της 5ης Νοεμβρίου 2015. Κατάλογος λογαριασμών της CEC Bank S.A. για την πληρωμή τελών πραγματογνωμοσύνης — Παράρτημα 6 (390 Kb)

Οι εγγυήσεις που κατατίθενται για λογαριασμό και στη διάθεση των δικαστηρίων μπορούν να καταβάλλονται είτε στο ταμείο της τράπεζας είτε μέσω τραπεζικού εμβάσματος, με τη εντολή πληρωμής να αναφέρει σαφώς όλα τα αναγκαία στοιχεία για την ταυτοποίηση του δικαστηρίου (ως δικαιούχου του ποσού), καθώς και τη νομική υπόθεση για την οποία πραγματοποιείται η κατάθεση. Κατάλογος λογαριασμών της CEC Bank S.A. για την πληρωμή εγγυήσεων — Παράρτημα 7 (568 Kb)

Σύμφωνα με το άρθρο 671 του κώδικα πολιτικής δικονομίας, η κατάθεση ή η αποστολή οποιουδήποτε χρηματικού ποσού με σκοπό τη συμμετοχή, σύμφωνα με τον νόμο, στη διαδικασία εκτέλεσης ή αναστολής της εκτέλεσης, η κατάθεση ποσών για ειδικό σκοπό, καθώς και η κατάθεση ή η αποστολή των εσόδων που προέρχονται από κατασχεθέντα περιουσιακά στοιχεία ή των εσόδων από την πώληση των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων, πραγματοποιείται στη CEC Bank S.A., στο Δημόσιο Ταμείο ή σε οποιοδήποτε άλλο πιστωτικό ίδρυμα που είναι εξουσιοδοτημένο να διενεργεί πράξεις αποστολής στη διάθεση του δικαστηρίου εκτέλεσης ή του δικαστικού επιμελητή.

Η κατάθεση ή η αποστολή των ποσών αυτών μπορεί να αποδειχθεί με την απόδειξη παραλαβής της αποστολής ή με οποιοδήποτε άλλο έγγραφο αποδεκτό από τον νόμο.

Τα ποσά αυτά αποδεσμεύονται προς τους δικαιούχους ή τους εκπροσώπους τους μόνο με εντολή που εκδίδεται από τον δικαστικό επιμελητή ή το δικαστήριο εκτέλεσης, κατά περίπτωση.

Οι διατάξεις του άρθρου 1057 επ. σχετικά με τις εγγυήσεις εφαρμόζονται αναλόγως.

Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 1057 παράγραφος 1 της ίδιας νομοθετικής πράξης, όταν ο νόμος προβλέπει κατάθεση εγγύησης, το ποσό που ο ενδιαφερόμενος υποχρεούται να καταβάλει καθορίζεται από το δικαστήριο σύμφωνα με τον νόμο και κατατίθεται στο Δημόσιο Ταμείο, στη CEC Bank S.A. ή σε οποιοδήποτε άλλο πιστωτικό ίδρυμα που εκτελεί τις πράξεις αυτές, για λογαριασμό του ενδιαφερομένου, και στη διάθεση του δικαστηρίου ή του δικαστικού επιμελητή, ανάλογα με την περίπτωση.

Υπολογιστής εγγύησης — Παράρτημα 8 (47 Kb)

Στο επίπεδο κάθε επαρχιακού υποκαταστήματος και για την πόλη του Βουκουρεστίου, υπάρχει λογαριασμός της CEC BANK S.A. για την κατάθεση των τελών πραγματογνωμοσύνης. Ο λογαριασμός τηρείται στο όνομα του Τοπικού Γραφείου Πραγματογνωμοσυνών (που αντιστοιχεί στο τοπικό δικαστήριο στο οποίο υπάγεται), καθώς επίσης και ένας λογαριασμός αποστολής για τα ποσά που θεωρούνται ως καταθέσεις εγγύησης.

Δικαστικά έξοδα που καταβάλλονται προκαταβολικά από το κράτος, καθώς και πρόστιμα στο πλαίσιο νομικών, ποινικών ή διοικητικών διαδικασιών

Τα ποσά που εισπράττονται από τα δικαστικά έξοδα που καταβάλλονται προκαταβολικά από το Δημόσιο από τους προϋπολογισμούς που έχουν εγκριθεί από το Υπουργείο Δικαιοσύνης και την Εισαγγελία διαδικασίας για τη διεξαγωγή των ποινικών διαδικασιών, τα οποία βαρύνουν τους διαδίκους ή άλλους συμμετέχοντες στη δικαστική διαδικασία, όπως προβλέπεται από τον κώδικα ποινικής δικονομίας, καθώς και από τα δικαστικά πρόστιμα, βεβαιώνονται ως έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού και μεταφέρονται σε χωριστό λογαριασμό εσόδων.

Μπορούν να καταβάλλονται στα γραφεία της Εθνικής Υπηρεσίας Φορολογικής Διοίκησης στην οποία υπάγεται η φορολογική κατοικία του οφειλέτη, σύμφωνα με τον νόμο για την αναγκαστική εκτέλεση φορολογικών οφειλών.

Η υποχρέωση καταβολής των δικαστικών εξόδων στο Δημόσιο συνιστά φορολογική οφειλή. Το διατακτικό της απόφασης, το οποίο περιλαμβάνει την υποχρέωση επιστροφής στο Δημόσιο των ποσών που επιβαρύνθηκε ο κρατικός προϋπολογισμός, αποτελεί εκτελεστό τίτλο και κοινοποιείται αμέσως στα αρμόδια όργανα.

Σύμφωνα με το άρθρο 31 του νόμου αριθ. 207/2015 για τον κώδικα φορολογικής διαδικασίας:

«1) Στην περίπτωση φορολογικών οφειλών που διαχειρίζεται η κεντρική φορολογική αρχή, ως φορολογική κατοικία νοείται:

α) για τα φυσικά πρόσωπα, η διεύθυνση στην οποία έχουν την κατοικία τους, σύμφωνα με τον νόμο, ή η διεύθυνση στην οποία πράγματι κατοικούν, εάν αυτή είναι διαφορετική από την κατοικία·

β) για τα φυσικά πρόσωπα που ασκούν μη μισθωτή οικονομική δραστηριότητα ή ασκούν ελεύθερα επαγγέλματα, η έδρα της επιχείρησης ή ο τόπος όπου ασκούν πραγματικά την κύρια δραστηριότητά τους·

γ) για τα νομικά πρόσωπα, η καταστατική έδρα ή ο τόπος πραγματικής διοίκησης και διαχείρισης των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, στην περίπτωση που αυτές δεν ασκούνται στην δηλωθείσα καταστατική έδρα·

δ) για ενώσεις και άλλες οντότητες στερούμενες νομικής προσωπικότητας, η έδρα ή ο τόπος όπου ασκούν πραγματικά την κύρια δραστηριότητά τους.»

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στο άρθρο 17 παράγραφος 1 στοιχείο ε) του κανονισμού

Άνευ αντικειμένου

Τελευταία επικαιροποίηση: 13/05/2026