Sędziowie
Opis ogólny
Od 2020 r. Łotwa organizuje szkolenie wprowadzające dla nowo powołanych sędziów (po zatwierdzeniu nominacji) na podstawie art. 89 ust. 5 ustawy o władzy sądowniczej, który zobowiązuje każdego nowo powołanego sędziego do wzięcia udziału w specjalnym programie szkoleniowym w ciągu pierwszego roku służby. Program szkoleniowy skierowany jest głównie do sędziów sądów właściwości ogólnej. Nowo powołani sędziowie z sądów administracyjnych uczestniczą w programie szkoleniowym w stosownych przypadkach i według potrzeb. Przewidziano jednak opracowanie nowego programu skierowanego specjalnie do nowo powołanych sędziów sądów administracyjnych.
Za szkolenie sędziów i pracowników sądów odpowiada łotewskie Biuro ds. Organizacji Sądów, jednak zadanie to powierzono Łotewskiemu Centrum Szkolenia Sądowego (Latvijas Tiesnešu mācību centrs), organizacji pozarządowej założonej w 1995 r. przez darczyńców międzynarodowych i Stowarzyszenie Sędziów Łotewskich. Łotewskie Centrum Szkolenia Sądowego dysponuje wewnętrznym doświadczeniem i wiedzą konieczną do zapewnienia wysokiej jakości szkoleń dla nowo powołanych sędziów, sędziów z doświadczeniem i pracowników sądów. Działalność Łotewskiego Centrum Szkolenia Sądowego określa ustawa o stowarzyszeniach i fundacjach, a także długoterminowa umowa między Biurem ds. Organizacji Sądów a Łotewskim Centrum Szkolenia Sądowego w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia szkoleń na szczeblu krajowym i międzynarodowym.
Jest to średnio do 15 uczestników rocznie, we właściwości ogólnej i administracyjnej.
Dostęp do szkolenia wstępnego
Po wyborze kandydatów na sędziów i niezwłocznie po tym, jak łotewski parlament (Saeima) przegłosuje ich kandydatury, Łotewskie Centrum Szkolenia Sądowego może rozpocząć program szkoleniowy. Nie istnieje żadna dodatkowa ani szczegółowa procedura selekcji, ponieważ dokonuje jej już komisja selekcyjna. Jest tylko jedna droga, aby zasilić szeregi kadr wymiaru sprawiedliwości – przejście przez wszystkie etapy selekcji i uzyskanie akceptacji parlamentu.
Początkowo sędziowie są powoływani na okres trzech lat.
Forma i treść szkolenia wstępnego
Program szkoleniowy dla nowo powołanych sędziów opiera się na wcześniej opracowanym szerszym programie dla kandydatów na stanowiska sędziowskie.
Nowy program dotyczy jednak pięciu głównych obowiązków sędziego:
- Przygotowanie sprawy do rozpatrzenia (obejmuje zagadnienia dotyczące: postępowania sądowego w sprawach cywilnych i karnych, zarządzania sprawami, jakościowych orzeczeń sądów, osobistego przywództwa, etyki zawodowej sędziów, roli sędziego itp.);
- Prowadzenie posiedzenia w sądzie (obejmuje zagadnienia dotyczące: zarządzania sprawami, postępowania sądowego, osobistego przywództwa, umiejętności prezentowania i przemawiania, inteligencji emocjonalnej i społecznej, argumentacji i krytycznego myślenia, symulacji rozpraw sądowych w sprawach cywilnych i karnych, symulacji rozpraw sądowych prowadzonych przez senatorów Sądu Najwyższego, podstaw postępowania mediacyjnego itp.);
- Sporządzenia orzeczenia w sprawie (obejmuje zagadnienia dotyczące: postępowania sądowego w sprawach cywilnych i karnych, zarządzania sprawami, jakościowych orzeczeń sądów w sprawach cywilnych i karnych itp.);
- Zapewnienia skutecznej współpracy i komunikacji (obejmuje zagadnienia dotyczące: dyskusji na temat roli sędziego w XXI wieku, postępowania sądowego w sprawach cywilnych i karnych, zarządzania sprawami, jakościowych orzeczeń sądów w sprawach cywilnych i karnych, spotkań z sędziami innych instancji, Trybunału Konstytucyjnego oraz innych zawodów prawniczych, osobistego przywództwa, umiejętności prezentowania, inteligencji emocjonalnej, symulacji rozprawy sądowej, etyki prawniczej, rozmów z młodymi sędziami na temat ich doświadczeń w pierwszym roku pełnienia urzędu, budowania zespołu, opracowywania planu rozwoju osobistego itp.);
- Zrozumienie roli sędziego, specyfiki zawodu, ograniczeń i obowiązków (symulacja rozpraw sądowych w sprawach cywilnych i karnych, inteligencja emocjonalna i społeczna, etyka prawnicza (deontologia) i specyfika etyki zawodowej sędziów, rola sędziego oraz oczekiwania społeczeństwa i państwa.
Program ma również na celu wspieranie rozwoju kompetencji określonych dla przedstawicieli wymiaru sprawiedliwości:
- wartości i etyki,
- myślenia analitycznego i koncepcyjnego,
- gotowości do zdobywania wiedzy i otwartości na rozwój osobisty,
- umiejętności podejmowania decyzji i brania na siebie odpowiedzialności,
- komunikacji oraz umiejętności współpracy,
- umiejętności planowania (organizacja i elastyczność).
Większość szkoleń jest prowadzona przez sędziów-szkoleniowców, przeszkolonych w zakresie metod i technik szkoleniowych. Łotewskie Centrum Szkolenia Sądowego zapewnia pełne wsparcie szkolenia podczas opracowywania/aktualizowania programów oraz podczas szkolenia, zwłaszcza jeżeli szkolenie odbywa się w trybie online. Łotewskie Centrum Szkolenia Sądowego zapewnia również wsparcie dla przeszkolonych do sprawowania opieki mentorskiej sędziów-mentorów poprzez regularne spotkania i omawianie wyzwań. Sędziowie mają do dyspozycji mentorów od pierwszego dnia sprawowania urzędu. Młodym sędziom, oprócz wsparcia mentorów, oferuje się profesjonalny nadzór, który pomaga im radzić sobie z nietypowymi sytuacjami, problemami ze współpracownikami i personelem oraz doświadczeniami z bardzo trudnych spraw.
Niektóre szkolenia (dotyczące sądowego systemu informacji, ochrony i prywatności danych, wewnętrznych systemów kadrowych itp.) są prowadzone przez specjalistów z Biura ds. Organizacji Sądów.
Prawo UE stanowi integralną część szkolenia. Konkretne zagadnienia, kwestie transgraniczne, prawa człowieka i prawa podstawowe stanowią dodatkowe tematy podczas pierwszego roku pełnienia urzędu. Ponadto zachęca się uczestników do korzystania z programów samokształcenia oferowanych wewnętrznie i za pośrednictwem innych międzynarodowych podmiotów świadczących usługi szkoleniowe (takich jak HELP).
Uzupełnieniem programu są staże organizowane przez każdy sąd powołujący sędziego. Program będzie dalej rozwijany, dzięki czemu staż będzie mógł odbywać się również w sądach apelacyjnych i Trybunale Konstytucyjnym oraz w innych miejscach wykonywania zawodów prawniczych (na przykład w prokuraturze dla sędziów orzekających w sprawach karnych).
Łotewskie Centrum Szkolenia Sądowego, jako członek Europejskiej Sieci Szkolenia Kadr Wymiaru Sprawiedliwości od 2004 r., zapewnia regularne uczestnictwo łotewskich sędziów w programach takich jak AIAKOS i THEMIS. Są to programy skierowane specjalnie do kandydatów na stanowiska sędziowskie i nowo powołanych sędziów.
Łotewskie Centrum Szkolenia Sądowego, aby wesprzeć zespoły w konkursie THEMIS, oferuje szkolenia z umiejętności przemawiania, języka prawniczego, umiejętności prezentacji, zapewnia wsparcie opiekuna itd.
Szkolenie z języków prawniczych nie jest prowadzone na poziomie krajowym w ramach programu szkoleniowego. Szkolenia z terminologii prawniczej organizowane przez Europejską Sieć Szkolenia Kadr Wymiaru Sprawiedliwości cieszą się jednak dużym uznaniem, i to nie tylko wśród młodych sędziów.
Większość programu szkoleniowego (200 godzin lekcyjnych / GL, 1 GL to 45 minut, łączna długość szkolenia to 2,5 - 3 miesiące) stanowi intensywną część szkolenia, realizowaną na początku służby. Po ukończeniu pierwszej części programu szkoleniowego niezwłocznie proponuje się sprawdzenie konkretnych potrzeb szkoleniowych z uwzględnieniem specjalizacji. Pełny profil uczestnika szkolenia jest opracowywany wraz z indywidualnym planem rozwoju osobistego. Sposób organizacji programu zachęca uczestników do wzięcia pełnej odpowiedzialności za swój rozwój zawodowy i regularne szkolenia.
Zakończenie szkolenia wstępnego oraz uzyskanie kwalifikacji
Nie istnieją zasady dotyczące zakończenia programu, ponieważ wymiar sprawiedliwości nie wymaga przeprowadzania testów ani egzaminu po zakończeniu szkolenia.
Jeśli chodzi o procedurę wyboru i zatwierdzania nowych sędziów, sądownictwo nie przewiduje zakończenia szkolenia w jego trakcie. Nie przeprowadza się egzaminów, testów ani powtórnych testów. Zakładając, że komisja selekcyjna zatwierdziła najlepszych kandydatów do objęcia urzędu sędziego, a kandydaci otrzymali integracyjne i interaktywne szkolenie zarówno w formie seminariów, jak i nauki w miejscu pracy (w ramach stażu), nowy sędzia ma zagwarantowane wysokiej jakości przygotowanie do pracy. Nowy sędzia jest zatwierdzany na trzyletni okres próbny.
Prokuratorzy
Treść nie została dostarczona.