Sędziowie
Opis ogólny
Za szkolenie sędziów i sędziów sądów administracyjnych oraz pracowników sądów odpowiada Szwedzka Administracja Krajowa – Akademia Szkolenia Sędziów Sądów Szwedzkich (Domstolsverkets domstolsakademi). Szkolenie wstępne dla sędziów i sędziów sądów administracyjnych jest obowiązkowe. (Prokuratorów szkoli szwedzka prokuratura). Występują ścisłe powiązania z przepisami ustawowymi. Liczba uczestników szkoleń wstępnych wynosi około 1000.
Dostęp do szkolenia wstępnego
Szkolenie wstępne trwa cztery lata.
Po ukończeniu studiów, co zwykle trwa sześć lat, pierwszym etapem jest ubieganie się o stanowisko urzędnika sądowego na okres dwóch lat.
Kolejnym krokiem (do zostania sędzią) jest ubieganie się o stanowisko referenta w sądzie apelacyjnym lub administracyjnym sądzie apelacyjnym. Po upływie co najmniej roku pracy w sądzie apelacyjnym lub administracyjnym sądzie apelacyjnym aplikant sędziowski powraca do sądu rejonowego lub okręgowego sądu administracyjnego na okres co najmniej dwóch lat. Następnie aplikant odbywa co najmniej roczną praktykę w sądzie apelacyjnym lub administracyjnym sądzie apelacyjnym, w trakcie której aplikant jest wybierany do składu orzekającego. Po zakończeniu takiego okresu próbnego referent zostaje mianowany na stanowisko asesora sędziowskiego. Referenci i asesorzy sędziowscy są określani mianem „sędziów niemianowanych”.
Forma i treść szkolenia wstępnego
W Sztokholmie odbywa się 10 obowiązkowych sesji szkoleniowych (każda trwająca tydzień). Wśród szkoleniowców przeważają doświadczeni sędziowie lub profesorowie uniwersyteccy, ale także lekarze, psychologowie i eksperci z różnych dziedzin.
Szkolenie obejmuje szeroki zakres zagadnień związanych z prawem UE, takich jak prawo cywilne, prawo karne i kwestie prawa horyzontalnego/specjalistyczne obszary prawa, prawo administracyjne i socjalne, prawo podatkowe, handlowe, prawo pracy, sądownictwo i prawa podstawowe.
Szkolenia odbywają się w formie mieszanej (wykłady, seminaria, dyskusje, webinaria), w małych grupach. Średnia liczba uczestników wynosi 20–25 na sesję. Nie ma szkoleń językowych.
Zakończenie szkolenia wstępnego oraz uzyskanie kwalifikacji
Udzielenie informacji na temat egzaminu końcowego, osoby odpowiedzialnej za jego przeprowadzenie, dalszej procedury rekrutacyjnej na stanowisko sędziego/prokuratora/prawnika po ukończeniu szkolenia wstępnego.
Nie przeprowadza się egzaminu końcowego, ale asesorzy sędziowscy otrzymują oceny. Po uzyskaniu statusu asesora sędziowskiego należy przez kilka lat pracować w różnych dziedzinach (na przykład będąc oddelegowanym do pracy w ministerstwie lub jako asystent w jednym z sądów najwyższych), zanim będzie można ubiegać się o stałe mianowanie.
Jeśli chodzi o rekrutację sędziów mianowanych („starszy sędzia”), w tym awanse, za powiadamianie o wakatach są odpowiedzialne jedynie krajowe sądy administracyjne. Sędziów mianuje jednak rząd na wniosek Rady Sądownictwa. Jej członkowie są powoływani przez rząd, ale jest ona również w pełni niezależnym organem państwowym. Rada jest odpowiedzialna za proces wyboru kandydatów, który – między innymi – obejmuje prośbę o referencje dotyczące stanowisk, które kandydat zajmował w ostatnich latach. Po otrzymaniu referencji Rada wysyła pisemne sprawozdanie o kandydatach do prezesa danego sądu, który następnie przeprowadza rozmowy kwalifikacyjne z kandydatami, którzy jego zdaniem spełniają wymagania do objęcia wolnego stanowiska. W kolejnym kroku prezes wydaje pisemną opinię o kandydatach wraz z rankingiem. Następnie Rada sporządza własny ranking i przesyła swoją rekomendację rządowi. Rząd nie jest związany tą rekomendacją, ale musi zasięgnąć opinii Rady, jeżeli chce od tej rekomendacji odstąpić.
Prokuratorzy
Opis ogólny
Wszyscy nowi prokuratorzy muszą przejść obowiązkowe szkolenie podstawowe, które obecnie trwa około 14 tygodni i obejmuje szkolenie stacjonarne oraz szkolenie cyfrowe. Szkolenie podstawowe jest podzielone na cztery moduły, które są realizowane przez około 2,5 roku. Każda grupa liczy 30 uczestników. Za obowiązkowe szkolenie podstawowe odpowiada Ośrodek Szkoleniowy Prokuratury.
Wszyscy nowi prokuratorzy mają co najmniej jednego opiekuna w lokalnym miejscu pracy, który jest odpowiedzialny za przeprowadzenie szkolenia wprowadzającego w ciągu pierwszych dziewięciu miesięcy. Następnie rozpoczyna się obowiązkowe szkolenie podstawowe.
Dostęp do szkolenia wstępnego
Wszyscy nowi prokuratorzy muszą przejść obowiązkowe szkolenie podstawowe. Jednak aby rozpocząć szkolenie podstawowe, prokurator musi być zatrudniony na stałe. Pracownik staje się pracownikiem zatrudnionym na stałe po 9–12 miesiącach. Wszyscy nowi prokuratorzy przechodzą obowiązkowe szkolenie podstawowe bez względu na ich dotychczasowe doświadczenie, np. doświadczenie jako prawnik lub sędzia.
Forma i treść szkolenia wstępnego
Ogólnym celem szkolenia podstawowego jest to, aby każdy prokurator czuł się pewnie i bezpiecznie podczas samodzielnego wypełniania swoich zadań we wszystkich rodzajach spraw, którymi zwykle zajmuje się prokurator.
Celem szkolenia podstawowego jest zdobycie przez nowych prokuratorów takiej wiedzy i doświadczenia, które umożliwią im prowadzenie wszystkich bieżących spraw niewymagających bezpośrednich kompetencji specjalistycznych. Ponadto w ramach szkolenia podstawowego nowi prokuratorzy zdobywają wiedzę niezbędną do pełnienia dyżurów.
Szkolenie podstawowe przeplatane jest praktyczną pracą operacyjną w charakterze prokuratora w lokalnej prokuraturze. Szkolenie podstawowe obejmuje zatem naukę połączoną z pracą.
Szkolenie podstawowe podzielone jest na cztery moduły. Prokurator realizuje jeden moduł w semestrze. Pomiędzy modułami trzecim i czwartym przewidziana jest semestralna przerwa. Wtedy wybrani uczestnicy realizują wymianę AIAKOS.
Moduł 1 trwa 15 dni, moduł 2 – 20 dni, moduł 3 – 20 dni, a moduł 4 – 15 dni.
Do każdego modułu przypisanych jest czterech liderów (prokuratorów), którzy planują i organizują kurs oraz opiekują się jego uczestnikami. Większość szkoleniowców to pracownicy wewnętrzni – starsi prokuratorzy w prokuraturze. Wśród szkoleniowców są również osoby z zewnątrz, takie jak policjanci, sędziowie, naukowcy medycyny sądowej, psychologowie i dziennikarze.
Treść szkolenia podstawowego jest bardzo obszerna, ponieważ szkolenie trwa 14 tygodni. Nie prowadzi się specjalnych szkoleń z zakresu prawa UE. Dostępne są jednak szkolenia z zakresu Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.
Zakończenie szkolenia wstępnego oraz uzyskanie kwalifikacji
Nie przeprowadza się egzaminu końcowego. Od pierwszego dnia zatrudnienia jest się prokuratorem i pracuje się jako prokurator. Po około 2 latach i 9 miesiącach otrzymuje się specjalny tytuł, a wraz z nim zwiększone prawa i uprawnienia. Po zakończeniu modułu czwartego odbywa się ceremonia.