1. Krajowe portale informatyczne służące do komunikacji z sądami lub innymi organami
Na Cyprze jednolity dostęp do szeregu systemów państwowych, w tym do postępowań sądowych oraz kontaktu z odpowiednimi organami sądowymi, zapewnia osobom fizycznym i prawnym portal internetowy początkowo znany jako Ariadne, a obecnie funkcjonujący pod nazwą CY Login („Cy Login”). Aby uzyskać do niego dostęp, należy utworzyć profil cyfrowy. Aby pomyślnie aktywować dostęp, użytkownik tworzący profil musi zweryfikować zapisane dane profilu, wykonując szereg procedur udostępnionych przez CY Login. Po uzyskaniu dostępu można korzystać z portalu internetowego iJustice, który obecnie służy jako cyfrowy rejestr spraw oraz platforma komunikacji między pełnomocnikami procesowymi lub obywatelami chcącymi reprezentować się samodzielnie przed sądem a sekretarzami sądowymi i sędziami. Trwają prace nad nową platformą, która ma zapewnić komunikację organów sądowych i kancelarii sądowych nie tylko z pełnomocnikami procesowymi lub obywatelami, lecz także z policją, służbami opieki społecznej, urzędem celnym i innymi instytucjami (w celu wykonania nakazów wydanych przez sądy). Nowa platforma nosi nazwę e-Justice. Dostęp do niej będzie możliwy z poziomu profilu CY Login, utworzonego dla każdego użytkownika.
Odpowiednie linki do portali CY Login i iJustice:
https://ijustice.judicial.gov.cy/
Kontakt z sądami: system informatyczny iJustice jest elektronicznym systemem umożliwiającym wnoszenie spraw sądowych i zarządzanie nimi w sądach cypryjskich. Jest on dostępny dla użytkowników znajdujących się na Cyprze pod adresem: https://ijustice.judicial.gov.cy/. Dostęp do systemu jest możliwy po uprzednim uwierzytelnieniu użytkownika za pomocą portalu CY Login. CY Login to usługa świadczona przez Republikę Cypryjską, która umożliwia identyfikację użytkowników i zarządzanie nimi. Zapewnia użytkownikom dostęp do szerokiego zakresu usług online świadczonych przez Republikę Cypryjską za pośrednictwem pojedynczego punktu dostępu. Obecnie za pośrednictwem systemu można wnosić sprawy cywilne, sprawy przed sądami o szczególnej jurysdykcji, sprawy rozpoznawane przez Sąd Najwyższy w pierwszej instancji, apelacje (w przypadku gdy sprawa w pierwszej instancji ma akta elektroniczne) oraz sprawy przed Sądem Administracyjnym. System elektroniczny umożliwia składanie pism procesowych i innych dokumentów, uiszczanie opłat sądowych drogą elektroniczną oraz komunikację z sądem zgodnie z obowiązującymi przepisami proceduralnymi.
2. Prawo krajowe dotyczące korzystania z wideokonferencji w postępowaniach w sprawach cywilnych i handlowych
Systemy wideokonferencyjne zainstalowano we wszystkich sądach w Cyprze. Wideokonferencje odbywają się głównie na platformie Cisco Webex. W najbliższej przyszłości niektóre sądy będą korzystać z usług Microsoft Teams. Wideokonferencje wykorzystuje się w celu przeprowadzania przesłuchań świadków.
W przesłuchania osób z upośledzeniem słuchu można zaangażować tłumacza języka migowego. Postępowania przeprowadzane z wykorzystaniem wideokonferencji nie są rejestrowane.
Organem właściwym do prowadzenia postępowań sądowych jest Służba Sądowa, natomiast kwestiami proceduralnymi (takimi jak planowanie, sprzęt itp.) zajmuje się sąd właściwy dla danej sprawy.
Art. 36A ustawy o dowodach (rozdział 9 cypryjskiego podstawowego ustawodawstwa) stanowi:
„36A. 1. W każdym postępowaniu karnym lub cywilnym sąd może, jeżeli uzna, że leży to w interesie wymiaru sprawiedliwości, zezwolić świadkowi przebywającemu za granicą na złożenie zeznań w drodze wideokonferencji.
2. Na potrzeby niniejszego artykułu »wideokonferencja« oznacza wykorzystanie technologii przekazu obrazu i dźwięku lub innego rozwiązania umożliwiającego świadkowi – mimo jego nieobecności na sali rozpraw – widzenie i słyszenie osób obecnych na sali rozpraw, a tym osobom – widzenie i słyszenie świadka.
Przyjmuje się, że na potrzeby niniejszego ustępu przez »osoby obecne na sali rozpraw« rozumie się sąd, oskarżonego, pełnomocników procesowych stron oraz tłumacza ustnego lub inne osoby wyznaczone do udzielenia pomocy świadkowi lub oskarżonemu.
3. Sąd może narzucić wszelkie warunki, które uzna za konieczne do przeprowadzenia przesłuchania za pośrednictwem wideokonferencji, pod warunkiem że nie są one niezgodne ze zobowiązaniami podjętymi przez Republikę Cypryjską w dwustronnych lub międzynarodowych konwencjach regulujących tę kwestię”.
Wszystkie niezbędne informacje na temat wideokonferencji właściwy sąd przekazuje wyłącznie osobom, których dotyczy wideokonferencja, by uniemożliwić dostęp osobom nieuczestniczącym w sprawie. Identyfikacja odbywa się na podstawie urzędowego dokumentu tożsamości przed sądem lub innym upoważnionym urzędnikiem sądowym. Strona postępowania ma prawo do skorzystania z pomocy tłumacza ustnego, zwykle na własny koszt.
3. Prawo krajowe dotyczące korzystania z wideokonferencji w postępowaniach w sprawach karnych
Aktami prawnymi mającymi zastosowanie do wideokonferencji w sprawach karnych są: ustawy 2(III)/2000, 5(III)/2012, rozdział 155 (art. 61), 181(I)/2017, 23(I)/2001, rozdział 9 cypryjskiego podstawowego ustawodawstwa (art. 36) oraz konwencja haska. Zgodnie z przepisami ustawowymi i wykonawczymi, a także z europejską konwencją praw człowieka cypryjskie sądy gwarantują przestrzeganie procedur, zasad i praw stron postępowania.
Wideokonferencje wykorzystuje się w celu przeprowadzania przesłuchań świadków. Aby skorzystać ze sprzętu do wideokonferencji, osoba zainteresowana musi stawić się w sądzie, w którym zainstalowany jest wymagany sprzęt. Ochronę prawniczej tajemnicy zawodowej zapewnia się dzięki wykorzystaniu specjalnych pomieszczeń, w których adwokat może osobiście porozmawiać ze swoim klientem. Jeżeli sąd udzieli odpowiedniego zezwolenia, można przerwać postępowanie, aby umożliwić klientowi rozmowę ze swoim adwokatem.
Jeżeli osoba korzystająca z wideokonferencji jest małoletnia, sąd uwzględnia ten fakt i stosuje niezbędne środki w celu ochrony jej praw i interesów. Rodzice lub opiekunowie małoletniego mogą zostać poinformowani przez właściwy sekretariat sądu przed rozpoczęciem wideokonferencji.
Postępowania przeprowadzane z wykorzystaniem wideokonferencji nie są rejestrowane. Każde orzeczenie wydane przez sąd można zaskarżyć w drodze odpowiednich środków proceduralnych. Nie stosuje się technologii zamiany mowy na tekst. Identyfikacja odbywa się na podstawie urzędowego dokumentu tożsamości przed sądem lub upoważnionym urzędnikiem sądowym. Uczestnik postępowania ma prawo do pomocy tłumacza ustnego. Wszystkie niezbędne informacje na temat wideokonferencji właściwy sąd przekazuje wyłącznie osobom, których dotyczy wideokonferencja, by uniemożliwić dostęp do niej osobom nieuczestniczącym w sprawie.
Organem właściwym do prowadzenia postępowań sądowych jest Służba Sądowa, natomiast kwestie proceduralne (takie jak planowanie, sprzęt itp.) rozstrzyga sąd właściwy dla danej sprawy.
Art. 36A ustawy o dowodach (rozdział 9 cypryjskiego podstawowego ustawodawstwa) stanowi:
„36A. – 1. W każdym postępowaniu karnym lub cywilnym sąd może, jeżeli uzna, że leży to w interesie wymiaru sprawiedliwości, zezwolić świadkowi przebywającemu za granicą na złożenie zeznań w drodze wideokonferencji.
2. Na potrzeby niniejszego artykułu »wideokonferencja« oznacza wykorzystanie technologii przekazu obrazu i dźwięku lub innego rozwiązania umożliwiającego świadkowi – mimo jego nieobecności na sali rozpraw – widzenie i słyszenie osób obecnych na sali rozpraw, a tym osobom – widzenie i słyszenie świadka.
Przyjmuje się, że na potrzeby niniejszego ustępu przez »osoby obecne na sali rozpraw« rozumie się sąd, oskarżonego, pełnomocników procesowych stron oraz tłumacza ustnego lub inne osoby wyznaczone do udzielenia pomocy świadkowi lub oskarżonemu.
3. Sąd może narzucić wszelkie warunki, które uzna za konieczne do przeprowadzenia przesłuchania za pośrednictwem wideokonferencji, pod warunkiem że nie są one niezgodne ze zobowiązaniami podjętymi przez Republikę Cypryjską w dwustronnych lub międzynarodowych konwencjach regulujących tę kwestię”.
4. Opłaty w postępowaniach w sprawach cywilnych i handlowych
Nie pobiera się opłat za:
- procedury i postępowania przewidziane w rozporządzeniach (WE) nr 1896/2006, (WE) nr 861/2007, (UE) nr 655/2014 i rozporządzeniu (WE) nr 805/2004,
- procedury i postępowania dotyczące uznania, stwierdzenia wykonalności lub odmowy uznania przewidziane w rozporządzeniach Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 i (UE) nr 606/2013 oraz rozporządzeniach Rady (WE) nr 4/2009, (UE) 2016/1103, (UE) 2016/1104 i (UE) 2019/1111,
- postępowania dotyczące wydawania, sprostowania lub uchylenia wyciągów przewidzianych w rozporządzeniu (WE) nr 4/2009, europejskiego poświadczenia spadkowego oraz zaświadczeń przewidzianych w rozporządzeniu (UE) nr 650/2012, zaświadczeń przewidzianych w rozporządzeniu (UE) nr 1215/2012, zaświadczeń przewidzianych w rozporządzeniu (UE) nr 606/2013, poświadczeń przewidzianych w rozporządzeniu (UE) 2016/1103, poświadczeń przewidzianych w rozporządzeniu (UE) 2016/1104 oraz zaświadczeń przewidzianych w rozporządzeniu (UE) 2019/1111,
- postępowania wszczynane poprzez zgłoszenie wierzytelności przez zagranicznego wierzyciela w ramach postępowania upadłościowego zgodnie z art. 53 rozporządzenia (UE) 2015/848;
- komunikację między osobami fizycznymi lub prawnymi lub ich przedstawicielami a organami centralnymi na podstawie rozporządzenia (WE) nr 4/2009 i rozporządzenia (UE) 2019/1111 lub właściwymi organami na podstawie rozdziału IV dyrektywy 2003/8/WE.
W przypadku wniosków o wydanie europejskiego poświadczenia spadkowego (rozporządzenie (UE) nr 650/2012) pobiera się opłatę skarbową w wysokości 9 euro.
5. Metody elektronicznego uiszczania opłat
W przypadku sądów: opłaty sądowe można uiścić drogą elektroniczną za pośrednictwem dostawcy usług płatniczych powiązanego z systemem informatycznym iJustice. Akceptowane są płatności kartami debetowymi i kredytowymi.
6. Powiadomienie o wcześniejszym korzystaniu ze zdecentralizowanego systemu informatycznego
Terminy określone w art. 10 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2023/2844.
7. Powiadomienie o wcześniejszym korzystaniu z wideokonferencji w postępowaniach w sprawach cywilnych i handlowych
1 maja 2025 r.
8. Powiadomienie o wcześniejszym korzystaniu z wideokonferencji w postępowaniach w sprawach karnych
1 maja 2025 r.