1. Krajowe portale informatyczne służące do komunikacji z sądami lub innymi organami
Jedyne portale, które są obecnie wykorzystywane, to Digicourts/Ecourts, które są dostępne tutaj: https://ecourts.gov.mt/onlineservices. Strona ta, prowadzona przez Agencję ds. Usług Sądowych, jest dostępna dla wszystkich posiadaczy konta eID, a dostęp do niej uzyskuje się w drodze identyfikacji elektronicznej. W przypadku jakichkolwiek problemów z dostępem lub jeżeli użytkownik potrzebuje szczególnej pomocy przy logowaniu, można skontaktować się z służbami informatycznymi Agencji ds. Usług Sądowych. Na wyżej wskazanej stronie internetowej dostępne są również najczęściej zadawane pytania wraz z adresem e-mail, na który można kierować prośby o pomoc.
Strona internetowa Agencji ds. Usług Sądowych umożliwia również dostęp do niektórych pism sądowych o charakterze cywilnym lub karnym. Przez internet można składać kilka rodzajów pism sądowych w postępowaniu cywilnym oraz wszystkie pisma sądowe w postępowaniu karnym. Zakładka odpowiednich formularzy internetowych znajduje się na stronie głównej.
Inne informacje i formularze przeznaczone do składania pism oraz inne informacje ogólne i funkcje online dotyczące odpowiednich sądów i usług online sądów i trybunałów Malty są dostępne na stronie internetowej Agencji ds. Usług Sądowych.
Jeżeli chodzi o system wideokonferencji, nie jest on zintegrowany z żadnym z wymienionych portali. Gdy przeprowadzenie wideokonferencji jest wymagane lub zawnioskowano o nie w toku postępowania, wykorzystywana jest zazwyczaj aplikacja MS Teams, a czasami również Webex.
Wszyscy obecni na sali sądowej widzą i słyszą osoby uczestniczące w wideokonferencji za pośrednictwem telewizora i głośników zainstalowanych w sali sądowej. W przypadku korzystania z wideokonferencji zastępca sekretarza sądu udostępnia odnośnik stronie dołączającej do wideokonferencji.
Kamery w każdej sali ustawiono w trzech miejscach, w zależności od wymaganego widoku. Jedna kamera skierowana jest na sędziego, druga na świadka, a trzecia na adwokatów. Każdy z tych uczestników postępowania sądowego ma do dyspozycji mikrofon, a wszystkie te mikrofony podłączone są do miksera z 2 wyjściami, tj. gniazdem wyjściowym urządzenia obsługującego konferencję oraz gniazdem wyjściowym głośników w sali. Kamery mogą również obracać się i w ten sposób zmieniać punkt, na który sa skierowane. Do postępowań sądowych prowadzonych za pośrednictwem wideokonferencji mają zastosowanie wszystkie ogólne sądowe zasady proceduralne.
Do postępowania prowadzonego w drodze wideokonferencji mogą ponadto dołączyć asystenci sądowi i biegli. Na przykład w konkretnych sprawach rozpatrywanych przez Trybunał ds. Kontroli Administracyjnej, w których sąd korzysta z pomocy biegłych, sąd może zezwolić danemu biegłemu na udział w postępowaniu za pośrednictwem wideokonferencji. Taki uczestnik będzie widoczny dla wszystkich obecnych w sali sądowej, jak opisano szczegółowo powyżej.
2. Prawo krajowe dotyczące korzystania z wideokonferencji w postępowaniach w sprawach cywilnych i handlowych
Te same zasady proceduralne zasadniczo mają zastosowanie do postępowań prowadzonych w drodze wideokonferencji. W związku z tym do takich postępowań zastosowanie ma również kodeks organizacji i postępowania cywilnego, rozdział 12 Zbioru praw Malty. Wprowadzono jednak pewne zasady (wskazane poniżej), aby lepiej uregulować postępowania prowadzone w drodze wideokonferencji.
Art. 622B kodeksu organizacji i postępowania cywilnego, rozdział 12 Zbioru praw Malty, stanowi, że zeznania świadka lub strony mogą być składane w drodze wideokonferencji. W tym przypadku zasadnicze znaczenie ma również postanowienie sadu, ponieważ wideokonferencje może dopuścić jedynie sąd na konkretny wniosek. Ten sam przepis stanowi również, że zeznania można składać w formie nagrania audio lub wideo za zgodą sądu lub w drodze wideokonferencji. Ponadto w pełni stosuje się wszelkie rozporządzenia, które Minister Sprawiedliwości może od czasu do czasu wydać w odniesieniu do wykorzystywania wideokonferencji i odpowiednich procedur, formalności, warunków lub innych ograniczeń dotyczących umożliwienia przesłuchania świadków w drodze wideokonferencji. Jeżeli takie rozporządzenia zostałyby wydane, sąd nie może wydawać żadnych instrukcji ani warunków, które byłyby z nimi sprzeczne lub niezgodne.
Ze względu na procedury określone w rozdziale 12 Zbioru praw Malty, które mają również zastosowanie w całości do wszelkich postępowań lub zeznań prowadzonych w drodze wideokonferencji, zasadnicze znaczenie ma decyzja sądu podjęta wedle jego wyłącznego uznania. Na przykład jeżeli wymagany jest udział tłumacza ustnego, w przypadku wideokonferencji stosuje się te same przepisy, które miałyby zastosowanie do strony postępowania odbywającego się w sali sądowej, która to strona wymagałaby wsparcia tłumacza ustnego.
Ponadto niedawne wprowadzenie art. 199A kodeksu organizacji i postępowania cywilnego, rozdział 12 Zbioru praw Malty, umożliwiło korzystanie z wideokonferencji w dowolnej sprawie na wniosek jednej ze stron lub zgodnie z własnym uznaniem sądu. Strona może uczestniczyć w postępowaniu za pośrednictwem wideokonferencji i uznaje się, że taka strona jest fizycznie obecna w sali sądowej w trakcie postępowania. Postanowienia sądu we wszelkich sprawach związanych z korzystaniem z wideokonferencji mają zasadnicze znaczenie, a w przypadku odrzucenia takiego wniosku o przeprowadzenie wideokonferencji sąd musi przedstawić uzasadnione powody. Ponadto Rada ds. Ustanawiania Reguł w składzie określonym na podstawie art. 29 rozdziału 12 Zbioru praw Malty może od czasu do czasu ustanawiać w drodze rozporządzenia zasady i kodeksy postępowania służące lepszemu stosowaniu procedur realizowanych w drodze wideokonferencji.
3. Prawo krajowe dotyczące korzystania z wideokonferencji w postępowaniach w sprawach karnych
Zob. odpowiedź na pytanie 2 powyżej, która ma również zastosowanie. Należy zauważyć, że w postępowaniu karnym dotyczącym art. 6 oskarżony nie może jeszcze składać zeznań w drodze wideokonferencji. W postępowaniu karnym można jednak zezwolić na korzystanie z wideokonferencji w celu przesłuchania biegłych i innych świadków w postępowaniu obejmującym wzajemną pomoc prawną. W związku z tym, chociaż wszystkie sale sądowe są wyposażone w niezbędne rozwiązania umożliwiające przeprowadzenie wideokonferencji, przepisy dotyczące postępowania karnego nie zezwalają jeszcze na obecność oskarżonego za pośrednictwem wideokonferencji i w związku z tym musi on być fizycznie obecny w sali sądowej. Ponieważ sale sądowe na Malcie są wyposażone w rozwiązania umożliwiające przeprowadzenie wideokonferencji, jeżeli państwo składające wniosek wymaga, aby dana osoba przebywająca na Malcie została przesłuchana w drodze wideokonferencji, mogłoby to zostać zorganizowane na mocy rozporządzenia w sprawie cyfryzacji. Jeżeli jednak osoba ta zostanie oskarżona na Malcie, musi być fizycznie obecna w sali sądowej i nie może uczestniczyć w postępowaniu w drodze wideokonferencji.
4. Opłaty w postępowaniach w sprawach cywilnych i handlowych
Procedura jest bezpłatna, w związku z czym za korzystanie z wideokonferencji w postępowaniu nie pobiera się żadnych opłat.
Jeżeli chodzi o opłaty sądowe, nie dokonuje się rozróżnienia między dokumentami składanymi fizycznie a dokumentami składanymi za pośrednictwem jakiegokolwiek portalu informatycznego i w związku z tym w każdym przypadku zastosowanie mają wszystkie zwykłe opłaty. Jeżeli ustalona zostanie opłata stała, podaje się ją na odpowiednim dokumencie jako kwotę do zapłaty za pośrednictwem internetowego systemu sądowego. Wszelkie grzywny sądowe i opłaty kancelaryjne można uiścić online za pośrednictwem systemu sądowego prowadzonego przez Agencję ds. Usług Sądowych.
Z wszelkimi zapytaniami dotyczącymi uiszczania opłat kancelaryjnych lub grzywien sądowych można zwrócić się do Agencji ds. Usług sadowych poprzez stronę internetową https://ecourts.gov.mt/onlineservices/Contact.
5. Metody elektronicznego uiszczania opłat
Ponieważ nie pobiera się żadnych opłat, w przypadku wideokonferencji nie są potrzebne żadne elektroniczne metody płatności.
Jeżeli wymagane jest pobranie opłat (innych niż za korzystanie z wideokonferencji) w związku z wniesieniem jakichkolwiek roszczeń, wówczas Agencja ds. Usług Sądowych dopuszcza rozliczanie takich opłat w drodze płatności elektronicznej za pomocą karty kredytowej/karty debetowej. Wszelkie grzywny sądowe lub opłaty kancelaryjne również można opłacać online.
6. Powiadomienie o wcześniejszym korzystaniu ze zdecentralizowanego systemu informatycznego
Podejmuje się starania, by umożliwić wszystkim zainteresowanym stronom wcześniejsze korzystanie ze zdecentralizowanego systemu informatycznego, jednak na obecnym etapie nie można zagwarantować wcześniejszego funkcjonowania zdecentralizowanego systemu informatycznego przed datą wejścia poszczególnych aktów prawnych wskazanych w załącznikach.
7. Powiadomienie o wcześniejszym korzystaniu z wideokonferencji w postępowaniach w sprawach cywilnych i handlowych
W Malcie stosuje się już wideokonferencje w sprawach cywilnych i handlowych i wprowadzono już odpowiednie przepisy w tym zakresie. W związku z tym art. 5 można stosować przed terminem.
8. Powiadomienie o wcześniejszym korzystaniu z wideokonferencji w postępowaniach w sprawach karnych
W postępowaniu karnym w związku z art. 6 oskarżony nie może jeszcze składać zeznań w drodze wideokonferencji. W postępowaniu karnym można jednak zezwolić na korzystanie z wideokonferencji w celu przesłuchania biegłych i innych świadków w postępowaniu obejmującym wzajemną pomoc prawną. W związku z tym, chociaż wszystkie sale sądowe są wyposażone w niezbędne rozwiązania umożliwiające przeprowadzenie wideokonferencji, przepisy dotyczące postępowania karnego nie zezwalają jeszcze na obecność oskarżonego za pośrednictwem wideokonferencji i w związku z tym musi on być fizycznie obecny w sali sądowej. Ponieważ sale sądowe na Malcie są wyposażone w rozwiązania umożliwiające przeprowadzenie wideokonferencji, jeżeli państwo składające wniosek wymaga, aby dana osoba przebywająca na Malcie została przesłuchana w drodze wideokonferencji, mogłoby to zostać zorganizowane na mocy rozporządzenia w sprawie cyfryzacji. Jeżeli jednak osoba ta zostanie oskarżona na Malcie, musi być fizycznie obecna w sali sądowej i nie może uczestniczyć w postępowaniu w drodze wideokonferencji. Malta nie jest zatem jeszcze w stanie zapewnić zgodności z art. 6 przed datą rozpoczęcia stosowania tego artykułu.