Rozporządzenie w sprawie cyfryzacji – powiadomienia przesyłane przez państwa członkowskie

1. Krajowe portale informatyczne służące do komunikacji z sądami lub innymi organami

http://www.slovensko.sk

Jednolity punkt dostępu do zasobów informacyjnych i usług świadczonych przez administrację publiczną stanowi Centralny Portal Administracji Publicznej („Portal”). Obecnie informacje, których poszukują użytkownicy (takie jak porady, wskazówki czy opisy), są często publikowane na serwerach poszczególnych resortów. Celem Portalu jest centralizacja tych informacji i usług oraz udostępnienie ich w sposób przejrzysty i przyjazny dla użytkownika.

Jedną z kluczowych funkcji centralnego Portalu jest kierowanie użytkownika do konkretnej elektronicznej usługi publicznej przez dostarczanie odpowiednich informacji.

Portal zawiera treści cyfrowe, które wspierają zarówno korzystanie z tych usług elektronicznych, jak i ich świadczenie. Zawartość Portalu opracowano zgodnie z następującymi zasadami:

• Informacje i usługi pogrupowane według kategorii okoliczności życiowych: w powszechnym dziś natłoku informacji często trudno jest dotrzeć do niezbędnych materiałów. Dlatego usługi w Portalu uporządkowano logicznie według grup docelowych (obywatele/przedsiębiorcy/instytucje) oraz okoliczności życiowych,wymagających konkretnych informacji i usług – wymienionych w porządku alfabetycznym. Takie podejście pozwala użytkownikom uzyskać dostęp do poszukiwanych źródeł informacji oraz elektronicznych usług w sposób uporządkowany i dostosowany do ich rzeczywistych potrzeb oraz sprawnie przeglądać obszerne treści zamieszczone w Portalu. Uporządkowanie treści Portalu należy do jego najważniejszych zalet, zwłaszcza w kontekście rozproszenia zasobów na stronach poszczególnych podmiotów z nim powiązanych.
• Wirtualna centralizacja: z punktu widzenia użytkowników usług Portal stanowi scentralizowane rozwiązanie, które zapewnia jednolity dostęp do wszystkich informacji i logicznie uporządkowanych usług elektronicznych. Centralizacja ta nie polega jednak na bezpośrednim przeniesieniu usług do Portalu. W rzeczywistości jest to wirtualnie scentralizowany system, który stanowi platformę integracyjną łączącą wszystkie inne usługi – źródła informacji oraz systemy realizujące poszczególne procesy. Pomimo rozproszonej struktury technicznej użytkownicy postrzegają rządowy Portal jako system scentralizowany, zapewniający spójną logikę i przejrzystą strukturę.

ePowództwo (eŽaloby) – informacje wstępne – Ministerstwo Sprawiedliwości Republiki Słowackiej (justice.sk)

Składanie pozwów i powiązanych dokumentów w postępowaniu sądowym

Portal ePowództwo służy do składania wniosków wszczynających postępowanie (pozwów) przed sądami rejonowymi i okręgowymi w postępowaniach cywilnych (sprawy cywilne, pracownicze, rodzinne i handlowe, z wyjątkiem rejestru handlowego), w postępowaniach administracyjnych oraz do składania pozwów elektronicznych w postępowaniu upominawczym do Sądu Rejonowego w Bańskiej Bystrzycy.

Usługa umożliwia – po zalogowaniu się do publicznych elektronicznych usług wymiaru sprawiedliwości – składanie drogą elektroniczną następujących dokumentów w toku postępowania sądowego:

• nowego pisma wszczynającego postępowanie przed sądem (pozwu),
• pisma dotyczącego toczącego się postępowania, np. usuwającego braki formalne lub inne oczywiste uchybienia w pozwie, wycofującego taki pozew albo wnoszącego środek odwoławczy.

2. Prawo krajowe dotyczące korzystania z wideokonferencji w postępowaniach w sprawach cywilnych i handlowych

Korzystanie z wideokonferencji reguluje art. 175 kodeksu postępowania cywilnego. Jeżeli fizyczna obecność strony na rozprawie nie jest konieczna dla zapewnienia rzetelnego procesu sądowego, sąd może zezwolić jej na udział w rozprawie za pośrednictwem wideokonferencji lub innego środka komunikacji elektronicznej, w tym z pomieszczeń sądowych wyznaczonych do tego celu, które znajdują się najbliżej miejsca pobytu strony.

3. Prawo krajowe dotyczące korzystania z wideokonferencji w postępowaniach w sprawach karnych

Wideokonferencje stosuje się na różnych etapach postępowania karnego – na przykład do przeprowadzania przesłuchań zgodnie z przepisami kodeksu postępowania karnego (art. 61b i nast.). W uzasadnionych przypadkach także tłumaczenie ustne można zapewniać w drodze wideokonferencji (art. 28 ust. 8 kodeksu postępowania karnego).

Z wideokonferencji można korzystać również w postępowaniach sądowoadministracyjnych (art. 117 ust. 3 kodeksu postępowania administracyjnego), jeżeli obecność strony na rozprawie nie jest niezbędna do zapewnienia rzetelnego procesu sądowego.

Zgodnie z art. 134 i 135 kodeksu postępowania karnego możliwe jest przesłuchanie świadków w drodze wideokonferencji, jeśli nie mogą oni stawić się na rozprawie z ważnych powodów (np. z powodu choroby) lub jeśli grozi im wtórna wiktymizacja.

4. Opłaty w postępowaniach w sprawach cywilnych i handlowych

1. Pobieranie opłat w postępowaniach przed sądami słowackimi

Opłaty sądowe w postępowaniach przed sądami słowackimi reguluje ustawa nr 71/1992 o opłatach sądowych i opłatach za wyciągi z rejestru karnego („ustawa nr 71/1992”). Opłaty pobiera się za poszczególne czynności lub postępowania przed sądami (jeżeli są podejmowane na wniosek), a także za czynności dokonywane przez sądy. Każda czynność musi być wymieniona w taryfie opłat sądowych, która stanowi załącznik nr 1 do ustawy nr 71/1992.

Opłatę należy uiścić w momencie wniesienia pozwu. Jeżeli strona nie ma pewności co do wysokości opłaty sądowej i z tego powodu nie uiści jej przy składaniu pozwu, sąd wezwie ją do zapłaty w późniejszym terminie. W wezwaniu sąd informuje stronę o numerze rachunku, na który należy uiścić opłatę, zmiennym symbolu, wysokości opłaty oraz terminie jej wniesienia. Co do zasady termin ten wynosi 10 dni od daty doręczenia wezwania. Jeżeli opłata sądowa nie zostanie uiszczona w dodatkowym terminie, sąd umorzy postępowanie.

W taryfie opłat sądowych rozróżnia się opłaty za postępowanie i opłaty za poszczególne czynności. Opłaty są określone w euro. Jeżeli podstawą opłaty jest kwota wyrażona w walucie obcej, przeliczenia na euro dokonuje się według referencyjnego kursu wymiany euro ogłaszanego przez Europejski Bank Centralny lub Narodowy Bank Słowacji, obowiązującego w pierwszym dniu miesiąca, w którym opłata staje się należna lub w którym sąd ustala jej wysokość.

2. Wysokość opłat sądowych

Stawki są określone w taryfie opłat sądowych, wyrażone jako procent podstawy opłaty albo jako stała kwota. Jeżeli opłatę oblicza się procentowo, podstawą opłaty jest cena przedmiotu czynności podlegającej opłacie. Jeżeli nie można ustalić podstawy w ten sposób, przyjmuje się cenę zwyczajowo stosowaną w miejscu i czasie złożenia wniosku o daną czynność. Jeżeli podstawą opłaty jest cena nieruchomości, przyjmuje się wartość ustaloną zgodnie z przepisami szczególnymi.

W przypadku pozwu, dla którego nie określono konkretnej stawki, opłatę sądową ustala się na podstawie ceny lub wartości przedmiotu sporu, tj. 6 proc., jednak nie mniej niż 25 euro i nie więcej niż 25 tys. euro, a w sprawach handlowych – nie więcej niż 50 tys. euro. W przypadkach, gdy wartości przedmiotu sporu nie można określić w pieniądzu, opłata sądowa wynosi 140 euro.

Jeżeli czynności i postępowanie są podejmowane na podstawie pisma złożonego drogą elektroniczną do skrzynki elektronicznej sądu, za pośrednictwem pojedynczego punktu kontaktowego lub przez operatora pocztowego działającego jako osoba uprawniona do poświadczania, a ustawa nr 71/1992 nie stanowi inaczej w odniesieniu do danej pozycji taryfy opłat sądowych, opłata sądowa wynosi 50 proc. stawki określonej w taryfie. Obniżka ta nie może jednak przekroczyć 50 euro. Jeżeli pismo zawiera załączniki wymagane na mocy przepisów szczególnych, obniżka ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy są one w formie elektronicznej.

Ustawą nr 71/1992 wprowadzono szczególną kategorię opłat stosowanych do elektronicznych nakazów zapłaty (tzw. postępowanie upominawcze na podstawie przepisów szczególnych: ustawa nr 307/2016), przy czym opłata sądowa za złożenie wniosku o wydanie takiego nakazu w postępowaniu upominawczym wynosi 50 proc. stawki procentowej określonej w taryfie.

W sprawach o zadośćuczynienie pieniężne za szkodę niemajątkową opłata wynosi 3 proc. wartości roszczenia, jednak nie więcej niż 25 tys. euro.

Ustawa nr 71/1992 przewiduje również inne zasady w przypadkach, gdy przedmiotem sporu nie jest świadczenie pieniężne. W takich sytuacjach stosuje się opłaty ryczałtowe.

W następujących przypadkach przewidziano szczególne opłaty sądowe:

• opłata sądowa za wniesienie pozwu o rozwód wynosi 100 euro,
• opłata sądowa za wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wynosi 25 euro,
• w handlu międzynarodowym opłatę sądową za czynność sądu lub pierwszy wniosek o zastosowanie środka ochronnego ustala się na podstawie wartości przedmiotu postępowania (2 proc., jednak nie mniej niż 25 euro i nie więcej niż 2 500 euro), a w przypadkach, gdy wartości przedmiotu postępowania nie można określić w pieniądzu, opłata sądowa wynosi 50 euro,
• opłata sądowa za złożenie pozwu o zniesienie i podział współwłasności małżeńskiej wynosi 250 euro,
• opłatę sądową za podział majątku wspólnego ustala się na podstawie wartości przedmiotu postępowania – w przypadku zakończenia postępowania orzeczeniem wynosi ona 3 proc., a w przypadku zawarcia ugody sądowej – 1 proc., jednak nie mniej niż 100 euro i nie więcej niż 25 tys. euro,
• opłata sądowa za złożenie pozwu o podział majątku wspólnego wynosi 100 euro,
• opłata sądowa za pozew o alimenty między małżonkami, świadczenie alimentacyjne na rzecz rozwiedzionego małżonka, zobowiązanie alimentacyjne wobec innych krewnych oraz za pozew o ich podwyższenie wynosi 2 proc. wartości przedmiotu sporu, jednak nie mniej niż 25 euro,
• opłata sądowa za wniosek o uznanie lub stwierdzenie wykonalności zagranicznego orzeczenia bądź o przekształcenie zagranicznego prawa rzeczowego, środka lub nakazu wynosi 100 euro,
• w przypadku wniosku o zastosowanie środka ochronnego na podstawie przepisów szczególnych:
  • jeżeli środek ma być zastosowany na terytorium Słowacji, nawet częściowo – opłata sądowa wynosi 70 euro,
  • jeżeli środek ma być zastosowany w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej – opłata wynosi 50 euro.

W postępowaniu odwoławczym (zwykłym postępowaniu odwoławczym) opłatę sądową ustala się na podstawie wartości roszczenia objętego odwołaniem, przy czym jej wysokość określa się według tych samych zasad jak w przypadku pozwu w pierwszej instancji.

Opłata za rewizję apelacyjną pobierana jest w wysokości dwukrotności opłaty określonej w taryfie.

b) Opłaty za czynności sądowe

W takich przypadkach opłaty za czynności sądowe ustala się jako stawki ryczałtowe. Na przykład:

• opłata sądowa za wydanie, zmianę lub uchylenie zaświadczeń wydawanych na podstawie przepisów szczególnych [przepisy szczególne oznaczają np. rozporządzenie (WE) nr 805/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie utworzenia europejskiego tytułu egzekucyjnego dla roszczeń bezspornych (Dz.U. L 143 z 30.4.2004), z późniejszymi zmianami, rozporządzenie (WE) nr 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. ustanawiające postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty (Dz.U. L 399 z 30.12.2006), z późniejszymi zmianami, rozporządzenie (WE) nr 861/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lipca 2007 r. ustanawiające europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń (Dz.U. L 199 z 31.7.2007), z późniejszymi zmianami, sekcję 1 rozdział IV rozporządzenia Rady (WE) nr 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych (Dz.U. L 7 z 10.1.2009), rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (przekształcenie) (Dz.U. L 351 z 20.12.2012), z późniejszymi zmianami, rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 606/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie wzajemnego uznawania środków ochrony w sprawach cywilnych (Dz.U. L 181 z 29.6.2013), dotyczące dokumentu urzędowego, z wyjątkiem dokumentu urzędowego w sprawach dotyczących zobowiązań alimentacyjnych), wysokość opłaty sądowej wynosi 5 euro,
• opłata sądowa za sporządzenie urzędowego zaświadczenia o stanie faktycznym znanym z akt sądowych wynosi 3 euro (sporządzenie i wydanie urzędowego zaświadczenia elektronicznego o prowadzeniu postępowania egzekucyjnego wobec wnioskodawcy nie podlega opłacie),
• opłata za sporządzenie dodatkowego egzemplarza wyroku wydanego przez sąd lub za sporządzenie odpisu albo wyciągu z akt, rejestrów i ewidencji prowadzonych przez sąd wynosi 14 euro za każdy egzemplarz, odpis lub wyciąg.

5. Metody elektronicznego uiszczania opłat

Obecnie na Słowacji opłaty sądowe można uiszczać elektronicznie – przelewem bankowym lub za pomocą systemu płatności przeznaczonego do opłat administracyjnych i sądowych. W przypadku przelewu bankowego opłatę należy uiścić na rachunek właściwego sądu. Dane bankowe dostępne są na stronach internetowych poszczególnych sądów, które można znaleźć poprzez portal https://www.justice.gov.sk/. W przypadku korzystania z systemu płatności dla opłat administracyjnych i sądowych płatności można dokonywać za pośrednictwem portalu e-kolky: http://www.e-kolky.sk.

6. Powiadomienie o wcześniejszym korzystaniu ze zdecentralizowanego systemu informatycznego

Republika Słowacka nie planuje korzystania ze zdecentralizowanego systemu informatycznego przed datą określoną w rozporządzeniu.

7. Powiadomienie o wcześniejszym korzystaniu z wideokonferencji w postępowaniach w sprawach cywilnych i handlowych

Republika Słowacka nie planuje korzystania z wideokonferencji przed datą określoną w rozporządzeniu.

8. Powiadomienie o wcześniejszym korzystaniu z wideokonferencji w postępowaniach w sprawach karnych

Republika Słowacka nie planuje korzystania z wideokonferencji przed datą określoną w rozporządzeniu.