Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο

Προσωπικός χώρος ηλεκτρονικής δικαιοσύνης

Ελλάδα
Ελλάδα
Flag of Greece

Η Ελλάδα θέσπισε για πρώτη φορά την «Ενιαία Ψηφιακή Πύλη της Δημόσιας Διοίκησης» το 2019 σύμφωνα με το άρθρο 52 του νόμου 4635/2019, η οποία υλοποιήθηκε και παρακολουθείται από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Σκοπός είναι η ύπαρξη ενός ενιαίου σημείου επαφής για όλες τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες των φορέων και των υπηρεσιών της γενικής κυβέρνησης. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι όλες οι διαδικασίες που αναφέρονται σε αυτήν τη σελίδα μπορούν επίσης να διενεργηθούν με φυσική παρουσία στις υπηρεσίες, ακόμα και αν το σύνολο ή μέρος των διαδικασιών μπορούν να ολοκληρωθούν και διαδικτυακά.

Το GOV.GR είναι η νέα ενιαία ψηφιακή πύλη της ελληνικής δημόσιας διοίκησης για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Η ανάπτυξή του είναι συνεχής. Η πρώτη έκδοση beta ξεκίνησε να λειτουργεί για το κοινό τον Μάρτιο του 2020 με περισσότερες από 500 ψηφιακές υπηρεσίες που ήδη συγκεντρώθηκαν σε ένα σημείο ενιαίας επαφής.

Έκτοτε, το GOV.GR έχει γίνει το ψηφιακό σπίτι της κυβέρνησης, στο οποίο φιλοξενούνται περισσότερες από 1 400 ψηφιακές υπηρεσίες και διευκολύνονται εκατομμύρια πολίτες στις συναλλαγές τους με τη δημόσια διοίκηση. Σκοπός είναι η καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών και των επιχειρήσεων μέσω της δημιουργίας αξιόπιστων υπηρεσιών, της μείωσης του διοικητικού φόρτου και της αποδοτικότερης λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης.

Το GOV.GR διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, καθώς έγινε ο κεντρικός κόμβος για όλες τις συναφείς υπηρεσίες και λειτουργίες. Ενδεικτικά, τα πιστοποιητικά εμβολιασμού, τα πιστοποιητικά διαγνωστικού ελέγχου με θετικό/αρνητικό αποτέλεσμα και άλλες σχετικές υπηρεσίες παρέχονται στο σύνολό τους μέσω του GOV.GR.

Η δομή του GOV.GR ταξινομείται σε τρία επίπεδα, «Κατηγορίες», «Γεγονότα ζωής», «Υπηρεσίες». Με αυτήν την ταξινόμηση καθίσταται δυνατή η αρχή των τριών κλικ, ώστε ο πολίτης με τρία κλικ να εντοπίζει την υπηρεσία που επιθυμεί.

Το 2020 το παραπάνω άρθρο 52 καταργήθηκε και αντικαταστάθηκε (σιωπηρά) από τα άρθρα 22 έως 33 του νόμου 4727/2020, στα οποία καθορίζονται και αναφέρονται αναλυτικά, μεταξύ άλλων, οι στόχοι, οι ορισμοί και οι υπηρεσίες της ψηφιακής διακυβέρνησης, η πρόσβαση σε έγγραφα, η φύση των ηλεκτρονικών δημόσιων εγγράφων και άλλων εγγράφων στον Ελληνικό δημόσιο τομέα (γενική κυβέρνηση), συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών που παρέχονται διαδικτυακά. Στα άρθρα επανακαθορίζονται η ύπαρξη και οι στόχοι της διαδικτυακής πύλης και αναφέρονται συγκεκριμένοι κανόνες και διαδικασίες που πρέπει να τηρούν οι φορείς και οι υπηρεσίες της γενικής κυβέρνησης ώστε να καθίσταται δυνατή η ψηφιακή πρόσβαση των πολιτών σε έγγραφα. Πρωταρχικός σκοπός της διαδικτυακής πύλης είναι να μπορούν οι πολίτες να υποβάλουν αίτηση και να λαμβάνουν ή να ζητούν την έκδοση εγγράφων από φορείς ή υπηρεσίες της γενικής κυβέρνησης (π.χ. άρθρα 26-28).

Από τον Αύγουστο του 2023, η διαδικτυακή πύλη περιλαμβάνει 1 583 ψηφιακές υπηρεσίες που είναι κατανεμημένες σε 11 κατηγορίες. Η δομή της είναι θεματική —π.χ. εργασία και κοινωνική ασφάλιση, οικογένεια, περιουσία και φορολογία, υγεία— και σε κάθε θεματική ομάδα υπάρχουν υποκατηγορίες [π.χ. εντός της ομάδας «οικογένεια» υπάρχουν θεματικές που σχετίζονται με γεγονότα ζωής όπως απώλεια (πιστοποιητικά θανάτου και σχετικά έγγραφα), γέννηση (πιστοποιητικά γέννησης και σχετικά έγγραφα), διαζύγιο και οικογενειακή κατάσταση (πιστοποιητικά γάμου και σχετικά έγγραφα)].

Ορισμένες από τις παραπάνω υπηρεσίες παρέχονται μέσω της ίδιας της διαδικτυακής πύλης, ωστόσο οι περισσότερες παρέχονται μέσω των επιγραμμικών πλατφορμών των λοιπών δημόσιων φορέων ή υπηρεσιών (π.χ. υπουργείων) της γενικής κυβέρνησης. Αυτό γίνεται κατ’ εφαρμογή της παραπάνω νομοθεσίας βάσει της οποίας οι φορείς και οι υπηρεσίες οφείλουν να παρέχουν στους πολίτες τη δυνατότητα να διεκπεραιώνουν τις υποθέσεις τους διαδικτυακά (στο μέτρο του δυνατού) και για τον λόγο αυτόν περιλαμβάνονται στην πλατφόρμα υπερσύνδεσμοι απευθείας σύνδεσης. Ωστόσο, όλες οι υπηρεσίες συγκεντρώνονται στη διαδικτυακή πύλη η οποία αποτελεί το ενιαίο σημείο αναζήτησης, βάσει συγκεκριμένων κανόνων που αφορούν την εμπειρία του χρήστη. Στη διαδικτυακή πύλη υπάρχει επίσης ειδική ηλεκτρονική θυρίδα πολιτών, στην οποία κάθε χρήστης μπορεί, κατόπιν αίτησής του, να βρει όλα τα έγγραφα που έχουν εκδοθεί από υπηρεσίες ή φορείς της γενικής κυβέρνησης. Σε περίπτωση που υπηρεσία ή φορέας αποστείλει έγγραφο στη θυρίδα ενός πολίτη κατόπιν αίτησής του, αυτή η αποστολή θεωρείται ότι επέχει θέση επίδοσης του εγγράφου (άρθρο 26 του νόμου 4727/2020). Με λίγες εξαιρέσεις (π.χ. δήλωση γέννησης), οι περισσότερες από τις υπηρεσίες, είτε παρέχονται μέσω της πλατφόρμας είτε περιλαμβάνονται σε αυτήν, απευθύνονται σε Έλληνες πολίτες. Αξίζει να σημειωθεί ότι η ίδια η διαδικτυακή πύλη (όπως συμβαίνει και με τις περισσότερες από τις λοιπές επιγραμμικές πλατφόρμες που παρέχουν τις υπηρεσίες που περιλαμβάνονται στο παρόν έγγραφο) ήταν διαθέσιμη μόνο στην ελληνική γλώσσα (ωστόσο υπάρχει ειδική πρόσβαση για άτομα με αναπηρίες). Από τον Απρίλιο του 2023 το GOV.GR είναι διαθέσιμο και στην αγγλική γλώσσα.

Η επαλήθευση ταυτότητας του χρήστη στην πλατφόρμα διενεργείται γενικότερα με έναν από τους ακόλουθους τρόπους (άρθρο 24)· συνήθως, αυτή η διαδικασία συμπληρώνεται με επαλήθευση ταυτότητας μέσω κινητού τηλεφώνου:

  • επαλήθευση ταυτότητας με χρήση κωδικών Taxisnet (το ενιαίο διαδικτυακό σύστημα φορολογικών συναλλαγών για υποβολή φορολογικών δηλώσεων και κάθε συναφούς εγγράφου, παρακολούθηση βεβαιωμένων ή ανεξόφλητων φορολογικών οφειλών κ.λπ.)·
  • επαλήθευση ταυτότητας με χρήση κωδικών για ηλεκτρονικές τραπεζικές συναλλαγές (η τράπεζα με την οποία συνεργάζεται κάθε άτομο παρέχει το όνομα χρήστη και τον κωδικό πρόσβασης).

Ωστόσο, όταν πρόκειται για υπηρεσίες που παρέχονται από την ίδια την πλατφόρμα και περιλαμβάνονται στο παρόν έγγραφο, χρησιμοποιείται μόνον ο πρώτος τρόπος επαλήθευσης ταυτότητας (μέσω κωδικών Taxisnet) διότι πρόκειται για ιδιαίτερα σημαντικές υπηρεσίες (πιστοποιητικό γέννησης, πιστοποιητικό θανάτου, απώλεια δελτίου ταυτότητας κ.λπ.). Υπηρεσίες για τις οποίες χρησιμοποιούνται ο δεύτερος τρόπος επαλήθευσης ταυτότητας και η επαλήθευση ταυτότητας δύο παραγόντων είναι, για παράδειγμα, η απώλεια του δελτίου ταυτότητας, docs.gov.gr, κ.λπ. Όσον αφορά τις υπηρεσίες που έχουν ενσωματωθεί μεν στην πλατφόρμα αλλά παρέχονται από διαφορετικές επιγραμμικές πλατφόρμες, η επαλήθευση ταυτότητας διενεργείται είτε με τη χρήση των κωδικών Taxisnet είτε μέσω εξατομικευμένης διαδικασίας επαλήθευσης που παρέχεται από τον κάτοχο της υπηρεσίας.

Από τον Σεπτέμβριο του 2019 μπορεί κάποιος να κάνει εγγραφή για δημιουργία λογαριασμού Taxisnet (όνομα χρήστη / κωδικός πρόσβασης), να επανεγγραφεί ή να ανακτήσει τα διαπιστευτήρια επαλήθευσης ταυτότητας εξ ολοκλήρου διαδικτυακά (αρμόδια υπηρεσία είναι η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων — ΑΑΔΕ). Η διαδικτυακή διαδικασία διενεργείται από τον χρήστη ως εξής:

  • μεταβαίνει στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://kleidarithmos.gov.gr/
  • εισαγάγει
    • εθνικό αριθμό δελτίου ταυτότητας
    • αριθμό φορολογικού μητρώου — ΑΦΜ
    • αριθμό ενεργού τραπεζικού λογαριασμού (IBAN) στον οποίο το ενδιαφερόμενο πρόσωπο είναι δικαιούχος ή συνδικαιούχος
    • αριθμό κινητού τηλεφώνου και πάροχο στον οποίο είναι καταχωρισμένος ο αριθμός
  • λαμβάνει τα διαπιστευτήριά του μετά την εγγραφή.

Άλλα συναφή και ενδιαφέροντα άρθρα του εν λόγω νόμου είναι τα εξής.

  • Άρθρο 5 του νόμου 4727/2020, Βίβλος Ψηφιακού Μετασχηματισμού: Το 2020 το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης παρουσίασε ένα έγγραφο πολιτικής 5ετούς ορίζοντα (που επικαιροποιείται ετησίως) και το οποίο θεσπίστηκε ως νόμος του κράτους στις 5 Ιουλίου 2021. Σε αυτόν τον νόμο καθορίζεται ο στρατηγικός χάρτης πορείας για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της Ελλάδας και καλύπτονται έξι πυλώνες: i) συνδεσιμότητα, ii) ψηφιακές δεξιότητες, iii) ψηφιακό κράτος, iv) ψηφιακές επιχειρήσεις, v) ψηφιακή καινοτομία και vi) ενσωμάτωση της ψηφιακής τεχνολογίας σε κάθε τομέα της οικονομίας. Μπορείτε να βρείτε τη Βίβλο Ψηφιακού Μετασχηματισμού 2020–2025 εδώ (στα ελληνικά).
  • Άρθρο 9 του νόμου 4727/2020, Υπηρεσίες Ψηφιακής Διακυβέρνησης στα Υπουργεία: Κάθε υπουργείο πρέπει να θεσπίσει Υπηρεσία Ψηφιακής Διακυβέρνησης (σε κάθε επίπεδο διοίκησης που κρίνεται σκόπιμο), η οποία θα είναι αρμόδια για τον συντονισμό όλων των δράσεων του ψηφιακού μετασχηματισμού του αντίστοιχου υπουργείου.
  • Άρθρο 11 του νόμου 4727/2020, Προσωπικός Αριθμός: Κάθε πολίτης που διαθέτει Αριθμό Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισης — ΑΜΚΑ και Αριθμό Φορολογικού Μητρώου — ΑΦΜ αποκτά έναν μοναδικό αριθμό με 12 αλφαριθμητικούς χαρακτήρες, ο οποίος λειτουργεί ως αριθμός επαλήθευσης για όλες τις συναλλαγές του πολίτη με τον δημόσιο τομέα. Αξίζει να σημειωθεί ότι μέχρι σήμερα ο προσωπικός αριθμός δεν έχει τεθεί σε εφαρμογή.

Σε αυτή τη σελίδα αναφέρετε τυχόν τεχνικό πρόβλημα/πρόβλημα περιεχομένου ή διατυπώστε σχόλια