Rechters
Algemene omschrijving
Het Ierse rechtsstelsel is contradictoir en niet inquisitoir. Er is geen gezamenlijke opleiding voor de rechterlijke macht en het openbaar ministerie, die onafhankelijk van elkaar zijn. Alle rechters werken voltijds en worden na jaren praktijkervaring benoemd.
De relevante opleidingsinstantie is het comité voor gerechtelijke studies (Judicial Studies Committee) van de raad voor de rechtspraak (Judicial Council); dit leidt alleen rechters op, geen openbaar aanklagers, advocaten of gerechtelijke medewerkers.
De raad voor de rechtspraak werd in 2019 opgericht en sindsdien is er sprake van een formele procedure voor de opleiding van rechters. Sinds de benoeming van een directeur Gerechtelijk Studies heeft elke nieuw benoemde rechter een introductiecursus gevolgd. Deze introductiecursus is bedoeld voor alle nieuwe rechters, ongeacht hun rechtsgebied. Hoewel dit niet verplicht is, wordt elke rechter geacht zich te houden aan de redelijke aanwijzingen van de president van de betreffende rechtbank.
Alle rechters die de cursussen volgen, zijn vertrouwd met de behandeling van rechtszaken en worden gewoonlijk bij een bepaalde rechterlijke instantie benoemd om hun specialisme of specifieke vaardigheden te benutten. De basisopleiding moet daarom zorgen voor een hoog niveau van ethisch en rechterlijk optreden en moet degenen die weinig of geen ervaring hebben met besluitvorming opleiden in het beheer van rechtszaken. Er worden workshops ethiek, rechtbankdynamiek en -management en workshops procedurele rechtvaardigheid gegeven. Aan alle nieuwe rechters wordt een mentor toegewezen; de mentoren zelf krijgen een formele opleiding om doeltreffende vaardigheden op het gebied van mentorschap en communicatie te leren, ook hier met bijzondere aandacht voor ethisch optreden.
De justitiële opleiding wordt volledig ontworpen en geleid door rechters. De directeur gerechtelijke studies, een rechter van het hooggerechtshof, wordt bij het opstellen van het jaarlijkse opleidingsprogramma voor alle rechters bijgestaan door het comité voor gerechtelijke studies, dat bestaat uit rechters uit alle rechtsgebieden. Aangezien het programma pas twee jaar bestaat, bevindt het zich nog in een vroege ontwikkelingsfase en zijn er dus nog opleidingsgebieden die verder moeten worden uitgewerkt.
Het aantal deelnemers hangt volledig af van de benoemingen die in het betreffende jaar plaatsvinden. Ierland heeft het kleinste aantal rechters per hoofd van de bevolking in Europa en heeft een kleine bevolking. Het is niet ongebruikelijk dat de opleiding aan één enkele rechter wordt gegeven, die hiervan een week van tevoren in kennis wordt gesteld. Er zijn minder dan 170 rechters in Ierland en tussen de benoemingen zitten soms maanden, waardoor het moeilijk is om vooraf een introductiecursus te plannen of groepsopleidingen te organiseren.
Bekijk hier de website van het comité voor gerechtelijke studies.
Toegang tot de basisopleiding
Om tot rechter te kunnen worden benoemd, moet de kandidaat gedurende een minimumperiode als advocaat werkzaam zijn geweest en in de praktijk blijk hebben gegeven van een mate van bekwaamheid en integriteit die passend en vereist is voor de betrokken functie. Daarom is informatie over toegang en aanwerving moeilijk toepasbaar op de rechterlijke macht in Ierland. Er is een adviesraad voor rechterlijke benoemingen (Judicial Appointments Advisory Board), een onafhankelijk wettelijk orgaan bestaande uit rechters en leken, dat sollicitaties ontvangt, de kandidaten met de juiste kwalificaties selecteert en hun namen aan de regering toezendt ter benoeming overeenkomstig de grondwet. Het is mogelijk een kandidaat tot lid van de rechterlijke macht te benoemen zonder hiertoe een verzoek in te dienen bij de adviesraad voor rechterlijke benoemingen, maar dit gebeurt slechts zelden.
Om als lid van het hooggerechtshof (Supreme Court), het hogere hof van beroep (Court of Appeal) of het hof van beroep (High Court) te kunnen worden benoemd, moet iemand minstens twaalf jaar als jurist hebben gewerkt. Om bij een arrondissementsrechtbank (Circuit Court) of districtsrechtbank (District Court) te kunnen worden benoemd, moet iemand ten minste tien jaar als jurist hebben gewerkt. In werkelijkheid hebben de benoemde personen veel meer praktijkervaring dan minimaal vereist is. Alle personen die door de adviesraad worden aanbevolen, moeten bij hun werk als jurist blijk hebben gegeven van een mate van bekwaamheid en integriteit die passend en vereist is voor de betrokken aanstelling, en moeten geschikt worden bevonden op grond van hun karakter en temperament. De jaarverslagen van de adviesraad zijn hier te vinden.
Bezoek hier de website van de adviesraad voor gerechtelijke benoemingen.
Vorm en inhoud van de basisopleiding
In de justitiële opleiding voor nieuwe rechters, nu in haar tweede jaar, wordt speciale aandacht besteed aan ethiek, mentorschap, inductie en kwetsbare getuigen in de rechtbank. In de afgelopen maand vonden alle opleidingen online plaats, maar daarvoor was het mogelijk om kleine groepen persoonlijk op te leiden. Mentorschap en opleiding in ethiek vonden meestal online plaats.
Ethiek: de rechters in opleiding worden gewezen op de Ierse grondwet en het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, maar bij de discussie over ethiek staan de beginselen van Bangalore centraal. Hierbij wordt gebruikgemaakt van een diapresentatie die aanvankelijk was gebaseerd op een presentatie van het gerechtelijk opleidingsinstituut (Judicial College) voor Engeland en Wales, maar die nu veel meer Iers materiaal en Ierse referenties bevat. Groepen van hooguit zes rechters per groep komen bijeen om te discussiëren over de dia’s, die achtereenvolgens de beginselen doorlopen, waarbij verschillende praktijkvoorbeelden van ethische kwesties aan bod komen. Samen met de dia’s wordt aan de deelnemers een aantal rechtszaken uitgedeeld om hen te wijzen op de relevantie van de inhoud van de cursus. De leerdoelen zijn ervoor te zorgen dat rechters de beginselen kennen die ten grondslag liggen aan rechterlijk optreden en deze beginselen kunnen toepassen op ethische dilemma’s die zich tijdens hun werk als rechter voordoen.
Mentorschap: alle rechters van rechtbanken in eerste aanleg krijgen in hun eerste jaar een mentor toegewezen. Bij collegiale rechtbanken is de dynamiek anders en meestal heeft de benoemde persoon al als rechter in eerste aanleg gewerkt. De opleiding wordt gegeven door een ervaren mentor/coach, een voormalige advocaat die de functie heeft gekregen na een aanbestedingsprocedure waarbij drie entiteiten hebben meegedongen naar de opdracht voor het opleiden van gerechtelijke mentoren.
Inductie van rechters: alle nieuwe rechters volgen in ieder geval de cursus ethiek en gaan ook een halve dag naar de rechtbank met collega’s, waarbij de procedurele rechtvaardigheid en de dynamiek van de rechtbank worden toegelicht en besproken. Ook krijgen nieuwe rechters de gelegenheid om verzoekschriftprocedures bij te wonen en deze vóór hun eerste zitting met collega’s te bespreken.
Kwetsbare getuigen: het Nederlandse Studiecentrum Rechtspleging (SSR) heeft meegewerkt aan het opzetten van een programma voor een betere uitvoering van de slachtofferrichtlijn in Ierland. Dit bestaat uit een hele dag ervaringsopleiding, inclusief een rollenspel waarbij een acteur het slachtoffer speelt. De basisopleiding omvatte twee dagen, aangezien de rechters die werden opgeleid ook leerden om de opleiding op hun beurt aan hun collega’s te geven. De leerdoelstelling was in de eerste plaats om te voorkomen dat slachtoffers tijdens rechtszittingen onnodig opnieuw getraumatiseerd zouden worden De gebruikte methode bestond uit een combinatie van sprekers van relevante niet-gouvernementele organisaties (die de standpunten van slachtoffers over de gerechtelijke procedure verwoordden), oefeningen en informatie om het begrip van trauma’s bij rechters te verbeteren en te verdiepen, een analyse van de relevante Ierse en EU-wetgeving inzake slachtoffers en een rollenspel om de informatie praktisch toe te passen. Tijdens de laatste twee cursussen waren de opleiders Ierse rechters, opgeleid door de Nederlandse collega’s die beschikbaar blijven voor toezicht en beoordeling.
De directeur besteedde het grootste deel van haar eerste jaar in functie aan het bijwonen van de opleidingen voor rechters, waarbij zij zich in eerste instantie concentreerde op de opleidingsbeginselen, de inductie van nieuwe rechters en de ethische aspecten. In dit verband heeft de directeur in het cursusjaar 2020/21 ten minste 15 ENJO-cursussen en -lezingen bijgewoond, drie cursussen van het gerechtelijk opleidingsinstituut voor Engeland en Wales en diverse seminars in Schotland en Noord-Ierland.
Aangezien nieuwe rechters allemaal een juridische kwalificatie hebben en jarenlang als jurist hebben gewerkt, is een cursus juridisch Engels niet nodig. De rechters kunnen na hun benoeming specifieke cursussen volgen om hun taalvaardigheid in de eerste officiële taal, het Iers, te verbeteren, zodat ze zaken in het Iers kunnen voorzitten.
Afgezien van het bovenstaande heeft de rechterlijke macht verschillende praktische handleidingen en handboeken tot haar beschikking die zijn samengesteld door gerechtelijke onderzoekers die werkzaam zijn bij de gerechtelijke dienst.
Voor 2022 zal er meer aandacht zijn voor EU-recht en materieelrechtelijke projecten voor nieuwe rechters in de opleiding die wordt gegeven door het comité voor gerechtelijke studies.
Afronding van de basisopleiding en de kwalificatieprocedure
De laatste vraag over een examen of een verdere aanwervingsprocedure na afloop van de opleiding is niet van toepassing in Ierland. Na hun benoeming kunnen rechters niet uit hun ambt worden ontheven, behalve door middel van een afzettingsprocedure wegens vermeend wangedrag of onbekwaamheid, waartoe in elk van de twee kamers van het Ierse parlement (Oireachtas) een resolutie moet worden aangenomen.
Openbare aanklagers
Hierover is geen informatie verstrekt.