Δικαστές
Γενική περιγραφή
Η ισπανική Σχολή Δικαστικών έχει δύο διαφορετικές έδρες. Η μία που βρίσκεται στη Βαρκελώνη, στη Vallvidrera, είναι η ισπανική Σχολή Δικαστικών για νέους υποψήφιους δικαστές και παρέχει υποχρεωτική αρχική κατάρτιση σε όσους επιθυμούν να αποκτήσουν πρόσβαση στην ισπανική δικαστική σταδιοδρομία. Η Σχολή Δικαστικών διαθέτει κάθε χρόνο μια νέα τάξη ασκουμένων αποτελούμενη από περίπου 150 δικαστές ετησίως.
Η έδρα της Σχολής Δικαστικών στη Μαδρίτη παρέχει συνεχή κατάρτιση σε όλους τους δικαστές της ισπανικής δικαστικής σταδιοδρομίας που επιθυμούν να βελτιώσουν ή να επικαιροποιήσουν τις γνώσεις τους τόσο σε νομικούς όσο και σε μη νομικούς τομείς. Σε αντίθεση με την αρχική εκπαίδευση, η οποία είναι υποχρεωτική, η συνεχής κατάρτιση είναι προαιρετική. Ορισμένα από τα μαθήματα παρέχονται σε διαφορετικές τοποθεσίες σε ολόκληρη τη χώρα, προκειμένου να διευκολυνθεί η πρόσβαση όλων των μελών της δικαστικής σταδιοδρομίας σε αυτήν τη συνεχή κατάρτιση.
Οι ισπανικές Σχολές Δικαστικών υπάγονται στο ισπανικό Γενικό Δικαστικό Συμβούλιο (CGPJ), το οποίο είναι το ανώτατο αρμόδιο όργανο τόσο για την αρχική όσο και για τη συνεχή κατάρτιση των δικαστών.
Πρόσβαση στην αρχική κατάρτιση
Υπάρχουν δύο βασικές οδοί πρόσβασης στην ισπανική δικαστική σταδιοδρομία.
Η πρώτη ονομάζεται «Πρόσβαση στην κατηγορία δικαστών». Απαιτεί την επιτυχή συμμετοχή σε εξετάσεις και σε κατάρτιση επιλογής στην ισπανική Σχολή Δικαστικών.
Οι εξετάσεις διεξάγονται κάθε δύο χρόνια, κατ’ ελάχιστον.
Για να υποβάλει αίτηση για την αρχική εξέταση, ο υποψήφιος πρέπει να έχει ισπανική ιθαγένεια, νόμιμη ηλικία, να μην έχει ποινικό μητρώο και να διαθέτει πτυχίο νομικής.
Για την προετοιμασία των εξετάσεων απαιτούνται περίπου 4/5 χρόνια.
Οι εξετάσεις αποτελούνται από τρία προκριματικά μέρη.
Το πρώτο είναι ένα ερωτηματολόγιο με 100 ερωτήσεις σχετικά με τη γνώση του γενικού δικαίου (10 σχετικά με το συνταγματικό δίκαιο, 40 σχετικά με το αστικό δίκαιο, 30 σχετικά με το ποινικό δίκαιο και 20 σχετικά με το δικονομικό δίκαιο). Κάθε ερώτηση έχει 4 πιθανές απαντήσεις και μόνο μία από αυτές είναι σωστή.
Το δεύτερο και το τρίτο μέρος συνίστανται σε προφορικές εξετάσεις. Όσον αφορά το δεύτερο μέρος, ειδικότερα, ο υποψήφιος πρέπει να προετοιμάσει και να παρουσιάσει την υπεράσπισή του ενώπιον του Ανώτατου Δικαστηρίου σε ζητήματα συνταγματικού, αστικού και ποινικού δικαίου. Στο τρίτο μέρος των εξετάσεων, ο υποψήφιος πρέπει να προετοιμάσει και να παρουσιάσει την επιχειρηματολογία του ενώπιον του Ανώτατου Δικαστηρίου σε ζητήματα τόσο πολιτικής όσο και ποινικής δικονομίας, εμπορικού δικαίου, διοικητικού και εργατικού δικαίου.
Μετά τις εξετάσεις, υπάρχει υποχρεωτική αρχική κατάρτιση που διαρκεί δύο έτη. Το πρώτο έτος πραγματοποιείται, για όλους τους ασκουμένους, στην ισπανική Σχολή Δικαστικών, η οποία βρίσκεται στη Βαρκελώνη. Κατά τη διάρκεια του δεύτερου έτους, υπάρχει μία πρακτική καθοδήγησης, κατά την οποία κάθε ασκούμενος έχει τη δική του κατάρτιση με καθοδηγητή εξειδικευμένο σε συγκεκριμένο τομέα του δικαίου. Κατά τη διάρκεια της καθοδήγησης, ο ασκούμενος περνά διαφορετικές περιόδους με διάφορους καθοδηγητές, καθένας από τους οποίους επικεντρώνεται σε συγκεκριμένο τομέα δικαίου: αστικό, ποινικό, διοικητικό, εμπορικό, εργατικό, οικογενειακό.
Υπάρχει μια δεύτερη οδός πρόσβασης στην ισπανική δικαστική σταδιοδρομία, η οποία ονομάζεται «Πρόσβαση από την κατηγορία ανώτερων δικαστών». Για να υποβάλει κάποιος αίτηση πρέπει να είναι νομικός με αναγνωρισμένη ικανότητα και με 10 ή περισσότερα έτη επαγγελματικής άσκησης. Μετά την επικύρωση των προσόντων, πρέπει να συντάξει τεχνική έκθεση η οποία βαθμολογείται και να επιτύχει σε συνέντευξη. Στη συνέχεια, πρέπει να συμμετάσχει σε υποχρεωτική περίοδο κατάρτισης στην ισπανική Σχολή Δικαστικών, η οποία διαρκεί περίπου 12 εβδομάδες και περιλαμβάνει περίοδο καθοδήγησης.
Μορφή και περιεχόμενο της αρχικής κατάρτισης
Η αρχική κατάρτιση για τους νέους ασκούμενους δικαστές περιλαμβάνει υποχρεωτική κατάρτιση στην ισπανική Σχολή Δικαστικών, η οποία διαρκεί ένα έτος, και περίοδο καθοδήγησης που διαρκεί ένα ακόμα έτος. Τόσο στην ισπανική Σχολή Δικαστικών όσο και στην καθοδήγηση, προσπαθούμε να εκπαιδεύσουμε τους ασκούμενούς μας σε τεχνικές ικανότητες, καθώς και σε μη τεχνικές δεξιότητες, όσον αφορά τις δυνατότητες και τη συμπεριφορά, και ιδίως σε ό, τι ονομάζουμε «άσκηση δικαστικών καθηκόντων».
Στην ισπανική Σχολή Δικαστικών, προσπαθούμε να επικεντρωθούμε σε έναν πολύ πρακτικό τρόπο κατάρτισης. Για τον λόγο αυτόν, στα μαθήματά μας προετοιμάζουμε τους ασκουμένους να σκέφτονται, να αντιπαρατίθενται, να συζητούν και να επιχειρηματολογούν. Και για τον σκοπό αυτόν χρησιμοποιούμε πραγματικές δικογραφίες. Διοργανώνουμε επίσης εικονικές δίκες με ασκούμενους δικαστές και ασκούμενους δικηγόρους.
Στη Σχολή Δικαστικών προσφέρουμε στους ασκουμένους μια προετοιμασία που είναι:
- Εστιασμένη: αφορά βασικά θέματα όπως το αστικό δίκαιο, το ποινικό δίκαιο, το συνταγματικό δίκαιο και το δίκαιο της ΕΕ
- Εξειδικευμένη: σε θέματα όπως το διοικητικό και το εργατικό δίκαιο, το δίκαιο ανηλίκων, το οικογενειακό δίκαιο
- Συμπληρωματική: σε θέματα όπως η διεθνής συνεργασία, η λογιστική, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, η προστασία των δεδομένων, η ιατροδικαστική, το οργανικό δίκαιο
- Πολυτομεακή: σε θέματα όπως η δεοντολογία, η προφορική έκφραση, η ηγεσία, η ενσυνειδητότητα, η αγγλική γλώσσα, οι τοπικές γλώσσες, η πρόληψη κινδύνων
- Επισκέψεις σύντομης διάρκειας: σε περιβάλλοντα επιβολής του νόμου, σε φυλακές, με εισαγγελείς, δικηγόρους, δικαστικούς υπαλλήλους, συμβολαιογράφους
- Επισκέψεις στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και διεθνείς δραστηριότητες, όπως τα προγράμματα Themis και Aiakos.
Τερματισμός της διαδικασίας αρχικής κατάρτισης και απόκτησης προσόντων
Η αρχική εξέταση στην οποία πρέπει να υποβληθούν όλοι οι υποψήφιοι για να εισέλθουν στην ισπανική Σχολή Δικαστικών αντιπροσωπεύει το 50 % του τελικού βαθμού.
Το υπόλοιπο 50 % προέρχεται από την αρχική περίοδο κατάρτισης, το οποίο κατανέμεται ως εξής:
- Αρχική κατάρτιση στη Σχολή Δικαστικών — 40 %
- 13 % αστικό δίκαιο
- 13 % ποινικό δίκαιο
- 7 % συνταγματικό δίκαιο και δίκαιο της ΕΕ
- 2 % διοικητικό δίκαιο
- 2 % εργατικό δίκαιο
- 2 % συμμετοχή και ενδιαφέρον
- 1 % βοήθεια
- Κατάρτιση καθοδήγησης — 10 %
Για να βαθμολογηθεί στη Σχολή Δικαστικών, πρέπει κάποιος να έχει παρακολουθήσει αυτοπροσώπως τουλάχιστον το 80 % της περιόδου κατάρτισης.
Οι αξιολογήσεις στη Σχολή Δικαστικών συνίστανται σε ανώνυμες νομικές αποφάσεις που αναθεωρούνται, διορθώνονται και βαθμολογούνται από τους εκπαιδευτές της ισπανικής Σχολής Δικαστικών.
Και κατά τη διάρκεια της περιόδου καθοδήγησης, ο καθοδηγητής είναι εκείνος που αξιολογεί τον υποψήφιο, λαμβάνοντας υπόψη 40 διαφορετικά θέματα που σχετίζονται με τους διάφορους τομείς κατάρτισης.
Οι τελικοί βαθμοί (που προέρχονται από το 50 % των εξετάσεων και το 50 % της αρχικής κατάρτισης) χρησιμοποιούνται για την κατάταξη των ασκουμένων. Με βάση την κατάταξη, μετά την ολοκλήρωση της αρχικής τους κατάρτισης, οι ασκούμενοι μπορούν να επιλέξουν το πρώτο νέο δικαστήριό τους από τους προορισμούς που προσφέρει το ισπανικό Δικαστικό Συμβούλιο.
Εισαγγελείς
Γενική περιγραφή
Οι δικαστές και οι εισαγγελείς έχουν πρόσβαση στα επαγγέλματά τους μέσω κοινών κρατικών εξετάσεων που περιγράφονται κατωτέρω στην ενότητα «Πρόσβαση στην αρχική κατάρτιση». Οι εισαγγελείς προσέρχονται στο Κέντρο Νομικών Σπουδών για την αρχική τους κατάρτιση, την οποία θα αναπτύξουμε στην ενότητα «Μορφή και περιεχόμενο της αρχικής κατάρτισης» κατωτέρω. Η αρχική κατάρτιση είναι υποχρεωτική, δεδομένου ότι αποτελεί το δεύτερο στάδιο της συνολικής διαδικασίας επιλογής για την απόκτηση της ιδιότητας του εισαγγελέα (το πρώτο στάδιο αποτελούν οι προαναφερθείσες κρατικές εξετάσεις).
Μόλις ολοκληρώσουν τις κοινές τους εξετάσεις, οι δικαστές εκπαιδεύονται από τη Σχολή Δικαστικών στη Βαρκελώνη και οι εισαγγελείς εκπαιδεύονται στο Κέντρο Νομικών Σπουδών στη Μαδρίτη.
Το Κέντρο Νομικών Σπουδών είναι αυτόνομο όργανο, το οποίο υπάγεται οργανικά στο Υπουργείο Δικαιοσύνης:
- κανονισμός που εγκρίθηκε με το βασιλικό διάταγμα 312/2019
- αυτόνομο νομικό καθεστώς
- ίδια στοιχεία ενεργητικού και προϋπολογισμός
- αυτόνομη καθημερινή διαχείριση.
Ο αριθμός των ασκουμένων μπορεί να ποικίλλει. Κάθε χρόνο η προσφορά δημόσιας απασχόλησης που δημοσιεύει η κυβέρνηση καθορίζει πόσες θέσεις προσφέρει σε καθένα από τα δύο επαγγέλματα. Το 2022 υπήρχαν 132 θέσεις εισαγγελέων και 168 θέσεις δικαστών.
Πρόσβαση στην αρχική κατάρτιση
Για να γίνει κανείς εισαγγελέας στην Ισπανία, πρέπει, σε κάθε περίπτωση:
- να είναι 18 ετών και άνω
- να έχει ισπανική ιθαγένεια
- να έχει πτυχίο νομικής (πλήρεις πανεπιστημιακές σπουδές).
Εκτός από τα ανωτέρω 3, πρέπει πρώτα να συμμετάσχει με επιτυχία σε κρατική εξέταση αποτελούμενη από 3 ασκήσεις. Η πρώτη είναι δοκιμασία πολλαπλής επιλογής και οι άλλες δύο είναι προφορικές παρουσιάσεις στις οποίες οι υποψήφιοι πρέπει να εξηγήσουν διαφορετικά θέματα σε διάφορους τομείς του δικαίου, τα οποία επιλέγονται τυχαία μεταξύ του συνόλου των θεμάτων που καλούνται να μελετήσουν.
Η πρώτη από τις δύο προφορικές παρουσιάσεις συνίσταται στην παρουσίαση 5 διαφορετικών θεμάτων, διάρκειας μίας ώρας: 1 αναφορικά με το συνταγματικό δίκαιο, 2 αναφορικά με το αστικό δίκαιο και 2 αναφορικά με το ποινικό δίκαιο.
Η δεύτερη προφορική παρουσίαση περιλαμβάνει και πάλι 5 θέματα που παρουσιάζονται σε 1 ώρα, αυτήν τη φορά στους ακόλουθους τομείς: 2 αναφορικά με την πολιτική δικονομία, 1 αναφορικά με την ποινική διαδικασία, 1 αναφορικά με το εμπορικό δίκαιο, 1 αναφορικά με το διοικητικό/εργατικό δίκαιο.
Δεν υπάρχουν άλλοι τρόποι για να γίνει κανείς εισαγγελέας.
Το εξεταστικό δικαστήριο απαρτίζεται από 1 δικαστή από το Ανώτατο Δικαστήριο / ανώτερο δικαστήριο ή γενικό εισαγγελέα, 2 δικαστές, 2 εισαγγελείς, 1 καθηγητή πανεπιστημίου, 1 νομικό σύμβουλο του κράτους, δικηγόρο με πείρα άνω των 10 ετών και έναν δικαστικό σύμβουλο.
Μετά την επιτυχή συμμετοχή σε αυτές τις εξετάσεις, οι υποψήφιοι κατατάσσονται σε σειρά προτεραιότητας σύμφωνα με τα αποτελέσματά τους. Στη συνέχεια, επιλέγουν κατά σειρά προτεραιότητας να γίνουν είτε δικαστές είτε εισαγγελείς, λαμβάνοντας υπόψη τις θέσεις που είναι διαθέσιμες για κάθε επάγγελμα κάθε χρόνο.
Μορφή και περιεχόμενο της αρχικής κατάρτισης
Χαρακτηριστικά της αρχικής κατάρτισης:
- Στόχος της είναι να συμπληρώσει τις ήδη αποδεδειγμένες θεωρητικές γνώσεις των υποψηφίων.
- Το πρόγραμμα κατάρτισης καταρτίζεται από τη Γενική Εισαγγελία και το Κέντρο Νομικών Σπουδών και εγκρίνεται από το Συμβούλιο του CEJ.
- Έχει ενεργό και συμμετοχική μεθοδολογία.
- Αποσκοπεί στην παροχή τεχνικών, συναφών και προσωπικών δεξιοτήτων στους υποψηφίους.
- Το Κέντρο μας δεν διαθέτει εσωτερικούς εκπαιδευτές, κάθε χρόνο επιλέγουμε επαγγελματίες από κάθε τομέα με ευρεία πείρα και γνώσεις κατάρτισης.
Η αρχική κατάρτιση των εισαγγελέων μπορεί να διαιρεθεί σε δύο στάδια:
1. Θεωρητικό–πρακτικό στάδιο στο CEJ:
- Διάρκεια: 20 εβδομάδες το 2022.
- Ειδικές ενότητες, κατάρτιση σε ειδικότητες, επισκέψεις και πρόσθετο περιεχόμενο.
Κατάρτιση πρόσωπο με πρόσωπο, εκτός από το 2021, κατά το οποίο πραγματοποιήθηκε σε υβριδική μορφή.
Σε αυτό το στάδιο λαμβάνουν κατάρτιση στις ακόλουθες διαφορετικές ενότητες:
- Η εισαγγελία και η δεοντολογία της
- Συνταγματικά δικαιώματα και εγγυήσεις στο πλαίσιο της ποινικής διαδικασίας
- Η ποινική διαδικασία στην πράξη
- Δικαιοδοσία ανηλίκων / δίκαιο ανηλίκων
- Αστικό δίκαιο και εισαγγελία. Προστασία των ατόμων με αναπηρία και των ηλικιωμένων
- Διάσταση του φύλου
- Νομική ιατρική και ιατροδικαστική
Στο εσωτερικό αυτών των ενοτήτων υπάρχει κατάρτιση σε διάφορους τομείς:
- Δίκαιο μετανάστευσης
- Εποπτεία φυλακών
- Ηλεκτρονικό έγκλημα
- Διεθνής συνεργασία
- Δίκαιο περιβάλλοντος
- Έμφυλη βία
- Εργατικά ατυχήματα
- Οδική ασφάλεια
- Διοικητική δικαιοδοσία
- Δικαιοδοσία κοινωνικής ασφάλισης
- Οικονομικά εγκλήματα
- Εγκλήματα μίσους
2. Πρακτική άσκηση στις εισαγγελίες:
- Διάρκεια: 22 εβδομάδες (2022). Διαιρείται στην αστική δικαιοδοσία, την ποινική δικαιοδοσία, τη βία σε βάρος των γυναικών, τη δικαιοδοσία νέων/ανηλίκων.
- Συμμετέχουν σε δίκες, σε διάφορες δικαστικές πράξεις, στις οποίες εκπροσωπείται η εισαγγελική αρχή.
- Η ομάδα κατάρτισης αποτελείται από έναν συντονιστή και τους εκπαιδευτές: εισαγγελείς που εργάζονται σε κάθε εισαγγελία που συμμετέχουν στην κατάρτιση.
Καθοδηγούνται από άλλον έμπειρο εισαγγελέα.
Υποχρεωτικές δραστηριότητες:
- Σύνταξη αποφάσεων
- Υπηρεσία εφημερίας
- Συμμετοχή και παρέμβαση σε δικαστικές ακροάσεις
- Έλεγχος των κρατουμένων (προφυλάκιση)
- Ακροάσεις
- Προστασία ανηλίκων.
Τερματισμός της διαδικασίας αρχικής κατάρτισης και απόκτησης προσόντων
Η τελική απόκτηση προσόντων μετά τη συνολική διαδικασία επιλογής αποτελεί καθήκον της Junta de Profesores (επιτροπής καθηγητών).
Λαμβάνει υπόψη τα αποτελέσματα των διαφόρων δοκιμασιών στις οποίες συμμετείχαν οι υποψήφιοι κατά τη διάρκεια του προγράμματος, την εξατομικευμένη βαθμολογία που έδωσε κάθε καθηγητής, τις εκθέσεις των καθοδηγητών στο στάδιο της πρακτικής άσκησης και την ενεργό συμμετοχή των υποψηφίων στις δραστηριότητες με βάση την πρακτική.
Μόλις ληφθεί η συνολική βαθμολογία του σταδίου της αρχικής κατάρτισης (πρόγραμμα μαθημάτων + πρακτική άσκηση του CEJ), προστίθεται στη βαθμολογία που έχει ληφθεί κατά τη διάρκεια των εξετάσεων επιλογής που περιγράφονται ανωτέρω και, κατ’ αυτόν τον τρόπο, αποκτώνται τα οριστικά προσόντα.