Aizvērt

IR PIEEJAMA PORTĀLA BETA VERSIJA!

Apmeklējiet Eiropas e-tiesiskuma portāla BETA versiju un sniedziet atsauksmes par savu pieredzi!

 
 

Navigācijas ceļš

menu starting dummy link

Page navigation

menu ending dummy link

Aċċess għall-ġustizzja fi kwistjonijiet ambjentali - Malta

Šīs lapas saturs ir mašīntulkojums, kura kvalitāti nevar garantēt.

Šī tulkojuma kvalitāte ir novērtēta kā: laba

Vai šis tulkojums palīdz?


  1. Constitutional Foundations
  2. Ġudikatura
  3. #II
  4. L-aċċess għall-informazzjoni każijiet
  5. L-aċċess għall-ġustizzja b’parteċipazzjoni pubblika
  6. Aċċess għall-ġustizzja kontra l-atti jew l-ommissjonijiet
  7. Mezzi oħra ta’ aċċess għall-ġustizzja
  8. Locus standi
  9. Rappreżentanza legali
  10. Evidenza
  11. Inġunzjonijiet
  12. Fuq l-ispejjeż
  13. Mekkaniżmi ta’ għajnuna finanzjarja
  14. Tempestività
  15. Kwistjonijiet oħra
  16. Tkun barrani
  17. Każijiet transkonfinali

I. Constitutional Foundations

Il-kelma tal-ambjent ma jidher imkien fihom il-Kostituzzjoni ta’ Malta u ftit hemm dispożizzjonijiet li jistgħu jkunu rilevanti u applikabbli għall-protezzjoni ambjentali u l-aċċess għall-ġustizzja fi kwistjonijiet ambjentali. Dawn huma:

  • Artikolu 9: L-Istat għandu jissalvagwardja tal-pajsaġġ u tal-patrimonju storiku u artistiku tan-nazzjon.
  • Artikolu 33: Id-dritt għall-ħajja ta’ kull ċittadin hija garantita bħala dritt fundamentali tal-bniedem. It-test ta’ din id-dispożizzjoni huwa wiesgħa u jistgħu jiġu interpretati bħala li jinkludu d-dritt għal ambjent b’saħħtu bħala aspett tad-dritt għall-ħajja. Każ li titlob tali interpretazzjoni madankollu qatt ma nqalgħu quddiem il-qrati Maltin.
  • L-Artikolu 46 jirreferi għad-dritt ta’ kull ċittadin ikollu Kostituzzjonali biex tagħti bidu għal kawża kontra l-Gvern quddiem il-qrati li jallega li dan huwa ksur tad-drittijiet tal-bniedem jew fir-rigward ta’ kull persuna oħra.

Kif iddikjarat fil-paragrafi ta’ hawn fuq, id-dispożizzjoni ċċitata iktar’ il fuq huma wiesgħa biżżejjed u l-Maltin imħallfin f’sitwazzjoni simili x’aktarx li tanalizza ġurisprudenza simili fi Stati Ewropej oħrajn u l-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem li taċċetta l-interpretazzjoni li d-dritt għall-ħajja, id-dritt għal ambjent b’saħħtu.

II. Ġudikatura

Is-sistema Ġuridika Maltija hija bbażata fuq l-imsemmija sikka mudell tal-liġi ċivili. Il-liġi Maltija għandha l-għeruq tagħha biex il-liġi Rumana, filwaqt li liġi pubblika ġiet influwenzata bil-kbir mil-liġi Ingliża. L-uniċi sorsi tal-liġi Maltija hemm il-kostituzzjoni, il-kodiċi, l-atti tal-Parlament u leġiżlazzjoni sussidjarja li tista’ tiġi ppubblikata taħt tali atti. L-iktar qorti superjuri f’Malta hija l-Qorti Kostituzzjonali li jisma’ u jiddetermina tilwim speċifiku inkluż vjolazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem. Kull każ ta’ vjolazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem jinstemgħu quddiem il-Prim’ Awla tal-Qorti Ċivili u l-qorti kostituzzjonali tista’ mbagħad taġixxi bħala qorti tal-aħħar istanza. Hemm distinzjoni bejn il-qrati kriminali u ċivili u kemm il-qrati huma maqsuma fi qrati superjuri u inferjuri. Il-ġudikatura hija magħmula minn żewġ uffiċċji:

  • L-Imħallfin li jippresjedu tal-qrati superjuri, kif ukoll il-qrati tat-tieni istanza (qorti tal-appell) u maġistrati li jippresjedi fuq il-qrati inferjuri u jwettqu investigazzjonijiet kriminali. Il-qrati inferjuri huma inqas formali minn qrati superjuri u jittrattaw tilwim ċivili u r-reati kriminali ta’ grad inqas.
  • Reat kriminali jew ċivili titressaq azzjoni quddiem il-qorti kompetenti tal-ewwel istanza. Iż-żewġ Partijiet fit-tilwima tista’ tappella mid-deċiżjoni tal-Qorti tal-Prim’ Istanza.

Individwu tista’ tkompli appell minn deċiżjoni tal-Qorti tal-Appell biss f’żewġ ċirkustanzi:

  • (a) Ċittadin tal-UE jista’ jiġi allegat il-ksur tal-liġi tal-UE f’Malta quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE.
  • (b) Biss f’każijiet ta’ drittijiet tal-bniedem, individwu jista’ jressaq il-każ tiegħu quddiem il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem jekk huwa/hija ma tkunx sodisfatta bid-deċiżjoni tal-Qorti Kostituzzjonali.

M’hemm l-ebda qrati speċjalizzati fuq kwistjonijiet ambjentali. Hemm korpi amministrattivi. Forum shopping mhijiex verament possibbli minħabba l-liġijiet ta’ Malta jispeċifika biċ-ċar fejn l-applikazzjonijiet ġudizzjarji għandhom jiġu arkivjati u ġuriżdizzjoni konkorrenti ma tqumx. L-unika eċċezzjoni hija l-Gvern li għandu d-dritt li jagħżel jekk f’kawża ċivili li huwa Parti għandhom jiġu ttrattati mill-ewwel Awla tal-Qorti Ċivili (qorti superjuri jew il-Qorti tal-Maġistrati fil-kompetenza ċivili (il-qrati inferjuri). Il-Prim’ Awla tal-Qorti Ċivili wkoll għandha ġuriżdizzjoni fuq kwistjonijiet li ma jistgħux jiġu kwantifikati. Huwa rari ħafna li rikors għal danni ċivili fi kwistjonijiet ambjentali ssir quddiem qrati ċivili inferjuri minħabba l-ammont limitat, u wkoll għaliex ħafna drabi l-gvern huwa parti fit-tilwima. Id-differenza ewlenija bejn il-qrati superjuri u inferjuri huwa wieħed formali, speċjalment fi kwistjonijiet proċedurali.

Imħallef wieħed minn qrati ċivili inferjuri jippresjedi fuq il-Qorti Ċivili tal-Appell filwaqt li tliet imħallfin jippresjedu mill-Prim’ Awla tal-Qorti Ċivili għal rimedju. Hemm opportunità indaqs għaż-żewġ partijiet għal appell minn deċiżjonijiet mogħtija mill-qrati ċivili inferjuri u superjuri tal-prim’ istanza. Appell jista’ jsir kontra s-sentenza fl-intier tagħha jew f’parti minnha. Ir-rikorrent jista’ jressaq appell kontra l-konvenut. L-intimat jista’ jwieġeb bil-miktub jew tniedi appell differenti kontra s-sentenza. Meta ż-żewġ partijiet jixtiequ jappellaw mid-deċiżjoni tal-Qorti tal-Prim’ Istanza, parti waħda appelli l-ewwel, imbagħad tal-ieħor jagħmel appell differenti kontra s-sentenza. Il-Qorti tal-Appell tista’ tikkonferma s-sentenza b’mod sħiħ jew f’parti, jew tista’ tirrevoka s-sentenza oriġinali għal kollox. Id-deċiżjoni tal-qorti tal-appell hija finali. Il-proċedura ta’ appell lill-qrati ċivili superjuri huwa għal darb’ oħra iktar formali milli dik li tirrigwarda appell minn qrati ċivili inferjuri. Hemm ukoll għadd ta’ tribunali li għandhom funzjoni ta’ aġġudikazzjoni iżda li mhumiex parti tal-qrati. Dawn għandhom ġurisdizzjoni limitati u speċifiċi. Il-Qorti Kostituzzjonali taġixxi bħala qorti tal-appell għall-kawżi kollha dwar vjolazzjoni ta’ drittijiet tal-bniedem li huma qabelxejn ikkunsidrat minn il-Prim’ Awla tal-Qorti Ċivili fil-kostituzzjoni tagħha. Jekk jeżistu elementi ġodda ta’ prova jew difetti serji fil-proċess ġudizzjarju wieħed jista’ jressaq talba biex ikollhom proċess mill-ġdid skont il-liġi kriminali u ċivili. Ir-raġunijiet li għalihom dan il-motiv jistgħu jiġu aċċettati huma speċifikati mil-liġi.

Titolu IV tal-Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili jipprovdi għal proċess ġdid ta’ kawża deċiża permezz ta’ sentenza fil-Qorti Ċivili fejn:

a) is-sentenza nkisbet bi frodi min-naħa ta’ xi waħda mill-Partijiet;

b) taħt ġurament li r-rikors ma ġiex innotifikat lill-parti mitfugħa u kull Parti m’għandhiex dehru fi proċedimenti ġudizzjarji;

ċ) kwalunkwe partijiet fil-kawza kellha diżabbiltà legali li tħarrek jew tiġi mħarrka, sakemm l-ebda motiv tqajjem u determinata;

d) is-sentenza ngħatat minn qorti li għandha ġurisdizzjoni, sakemm l-ebda motiv ma kienet tqajmet u ġiet determinata;

e) is-sentenza tinkludi applikazzjoni ħażina tal-liġi;

f) ingħatat sentenza dwar kull kwistjoni mhux inklużi fit-talba;

g) ingħatat is-sentenza li taqbeż id-domanda;

h) is-sentenza tkun f’konflitt ma’ sentenza preċedenti, mogħtija f’kawża dwar l-istess suġġett u bejn l-istess partijiet, u li tikkostitwixxi res judicata u ma pprovda l-ebda motiv ta’ res judicata kienet tqajmet u ġiet determinata;

jekk is-sentenza tinkludi dispożizzjonijiet kontradittorji;

j) fejn is-sentenza kienet ibbażata fuq provi li, f’sentenza sussegwenti, ġie ddikjarat li hija falza jew li tant kien iddikjarat f’sentenza preċedenti, iżda l-parti mitfugħa ma kienx konxju ta’ dan il-fatt;

K) fejn, wara s-sentenza, ftit inkiseb id-dokument konklużiv u parti li tipproduċi ma kinitx taf biha, jew li, huwa ma setax jipproduċi, qabel is-sentenza b’mod permess mil-liġi;

l) meta s-sentenza tkun l-effett ta’ żball li jirriżulta mill-proċedimenti jew dokumenti tal-kawża.

Fi qrati superjuri u inferjuri, id-domanda għal proċess ġdid, għandu jsir quddiem il-Qorti tal-Prim’ Istanza permezz ta’ rikors ġuramentat, u quddiem qorti tat-tieni istanza, permezz ta’ applikazzjoni; l-applikazzjoni għandha tkun akkumpanjata minn garanzija għall-ħlas tal-ispejjeż. Iż-żmien biex jintalab proċess ġdid huwa ta’ tliet xhur mid-data tas-sentenza kkontestata jew kif applikabbli. Proċess ġdid fl-ebda każ ma jistgħu jintalbu wara l-iskadenza ta’ ħames snin wara li l-ewwel sentenza ġiet mogħtija. Il-Qorti tal-Appell tkun reformatory drittijiet. Jista’ jemenda u jissostitwixxi d-deċiżjoni tal-Qorti tal-Prim’ Istanza. Ma hemm l-ebda speċifiċitajiet partikolari għal proċeduri ġudizzjarji fi kwistjonijiet ambjentali. Fejn ikun hemm ksur tal-liġi ambjentali, din twassal għal azzjoni ċivili għal danni jew stabbilit mill-awtoritajiet pubbliċi jew minn partijiet terzi jew it-tnejn. Jekk tad-danni mitlubin huma inqas minn EUR 1 000 titressaq it-talba quddiem il-qrati inferjuri. Ir-rikorrent fajls ċitazzjoni li tiddeskrivi l-fatti tal-kawża u mbagħad titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li l-konvenuta hija responsabbli u jevalwa d-danni mġarrba. Jekk id-danni huma ogħla, it-talba trid issir quddiem il-Prim’ Awla tal-Qorti Ċivili. F’dan il-każ Iċ-ċitazzjoni trid tkun akkumpanjata minn dikjarazzjoni ġuramentata u l-lista tax-xhieda r-rikorrent jixtieq li jinstema. Fil-każ ta’ vjolazzjoni ta’ liġijiet ambjentali kollha li jintalbu quddiem il-qrati kriminali tal-pulizija. Il-proċeduri ta’ appell quddiem il-qrati ċivili u l-qrati kriminali għal kwistjonijiet ambjentali mhumiex differenti minn dawk applikabbli b’mod ġenerali. Il-Qorti tista’ tadotta mill-esperti tekniċi tagħha stess u jwettaq kull inkjesta kif jidhrilha xieraq. Il-listi huma xhieda mressqa mill-partijiet, imma li hija ħielsa li jaħtru lill-esperti tagħha biex jagħtu l-informazzjoni.

III. L-aċċess għall-informazzjoni każijiet

L-avviż legali 116/2005 dwar il-libertà ta’ aċċess għall-informazzjoni dwar l-ambjent tar-Regolamenti 2005 jittrasponi d-Direttiva 2003/4/KE dwar l-aċċess pubbliku għat-tagħrif ambjentali. Skont id-dispożizzjonijiet tiegħu, l-applikant għal informazzjoni ambjentali jista’ jkun persuna fiżika jew persuna legali. L-applikant jista’ jitlob lill-awtorità kompetenti, l-Awtorità ta’ Malta dwar l-Ambjent u l-Ippjanar (MEPA), li tipprovdih bl-ebda informazzjoni ambjentali miżmuma minnhom jew għalihom jew kwalunkwe awtorità pubblika oħra, mingħajr ma jkollu bżonn jiddikjara interess dirett għaliex huwa jitlob din l-informazzjoni. Hija tista’ tagħmel dan, bil-miktub jew permezz tal-posta elettronika. Il-MEPA għandha, jekk l-informazzjoni ambjentali mitluba f’id, jipprovdu l-informazzjoni lill-applikant fi żmien tletin jum minn meta tasal it-talba. Il-perjodu għandu jiġi estiż b’aktar minn tletin jum jekk il-volum u l-kumplessità tal-informazzjoni mitluba ma tistax tiġi pprovduta fi tletin jum. Il-MEPA għandu jinnotifika lill-applikant għal estensjoni bħal din u tispjega għaliex. Il-MEPA jistgħu jirrifjutaw li jipprovdu informazzjoni ambjentali jekk l-informazzjoni mitluba:

  • Huwa manifestament irraġonevoli, ifformulati b’mod ġenerali wisq jew tirrigwarda materjal li jkun għadu qiegħed jiġi kkumpilat jew dokumenti jew data mhux kompluti. Fil-każ tal-aħħar MEPA għandha tiddikjara l-isem tal-awtorità li tħejji l-materjal u ż-żmien stmat li jkun meħtieġ għat-tkomplija.
  • Tirrigwarda komunikazzjonijiet interni, filwaqt li jitqies l-interess pubbliku moqdi bl-iżvelar.
  • Ikollu effett negattiv fuq il-kunfidenzjalità tal-proċeduri tal-awtoritajiet pubbliċi, fejn tali kunfidenzjalità hija prevista mill-liġi, ir-relazzjonijiet internazzjonali, is-sigurtà pubblika jew id-difiża nazzjonali, (ċ) il-kors tal-ġusizzja, l-abbiltà ta’ kull persuna li tirċievi proċess ġudizzjarju ġust jew l-abbiltà ta’ awtorità pubblika li tmexxi investigazzjoni ta’ natura kriminali jew dixxiplinarja,
  • Jirrigwarda l-kunfidenzjalità għax taffettwa tal-informazzjoni kummerċjali jew industrijali meta din il-kunfidenzjalità tkun ipprovvduta fil-liġijiet nazzjonali jew Komunitarji sabiex tipproteġi intress ekonomiku leġittimu.
  • Taffettwa l-interess pubbliku biex tinżamm kunfidenzjalità tal-istatistika u segretezza tat-taxxa, id-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali, il-kunfidenzjalità tal-informazzjoni personali u/jew l-inkartamenti li għandhom x’jaqsmu ma’ persuna naturali meta din il-persuna ma tkunx tat il-kunsens sabiex jiġi żvelat it-tagħrif lill-pubbliku, meta din il-kunfidenzjalità hija pprovvduta bil-liġijiet nazzjonali jew Komunitarji u għajr jekk il-persuna tkun tat il-kunsens tagħha għar-rilaxx tat-tagħrif li jingħata fuq bażi volontarja.
  • Jista’ jipperikola l-protezzjoni tal-ambjent (eż. il-post ta’ speċi rari).

Ir-Regolamenti li jistabbilixxu li r-raġunijiet għal rifjut għandhom jiġu interpretati f’A:

  • mod restrittiv,
  • fuq bażi ta’ każ b’każ.

L-interess pubbliku moqdi bl-iżvelar għandu jiġi miżun kontra l-interess moqdi bir-rifjut. L-awtorità kompetenti ma tistax tirrifjuta l-iżvelar ta’ tagħrif ambjentali meta t-talba jkollha x’taqsam ma’ tagħrif dwar l-emissjonijiet fl-ambjent. Skont l-Artikolu 41(1)(a) tal-Att dwar l-Ambjent u l-Ippjanar tal-Iżvilupp (EDPA) jekk talba għal tagħrif ambjentali tiġi rifjutata jew ma kellhomx/ma ġietx imwieġba b’mod adegwat mill-MEPA, persuna tista’ tappella quddiem tribunal ta’ reviżjoni dwar l-Ambjent u l-Ippjanar. Il-perjodu ta’ żmien għall-appell MEPA rrifjutat li tirrispondi talba għal informazzjoni ambjentali, jew twieġeb b’mod inadegwat jew ħażin, huwa ta’ 30 jum mid-data meta tikkomunika d-deċiżjoni tagħha lill-applikant. L-ewwel seduta quddiem it-Tribunal għandha ssir fi żmien tliet xhur minn meta tirċievi l-appell tar-rikorrenti. Id-deċiżjoni tat-Tribunal għandha tkun finali u vinkolanti jekk ikun sostnut minn żewġ tat-tliet membri tiegħu. Id-deċiżjonijiet tat-Tribunal huma dejjem pubbliċi . Appell minn deċiżjoni tat-Tribunal jista’ jsir biss fuq punti ta’ liġi quddiem il-Qorti tal-Appell (ġuriżdizzjoni ċivili inferjuri) fi żmien 20 jum mid-deċiżjoni tat-tribunal. Xejn fir-Regolamenti tirrikjedi l-MEPA li jinkludu informazzjoni dwar ir-rimedji disponibbli iżda n-notifika tista’ tinkludi referenza. Il-qrati jistgħu jisimgħu x-xhieda bil-magħluq biex ikollhom aċċess għal informazzjoni li ma ġietx żvelata. Il-qrati għandu jkollhom id-dritt li jordnaw MEPA jew kwalunkwe awtorità li jiżvelaw informazzjoni jekk ikun ġustifikat legalment fuq il-bażi tad-dritt ta’ reviżjoni rigward xi att jew ommissjoni minn awtorità pubblika.

IV. L-aċċess għall-ġustizzja b’parteċipazzjoni pubblika

Il-MEPA qed l-Environment Agency ta’ Malta dwar l-Ambjent u l-Iżvilupp u jirregola kwistjonijiet ta’ ppjanar. Il-MEPA għandha dawn il-korpi li jiddeċiedu dwar il-proċeduri amministrattivi fi kwistjonijiet ambjentali:

(a) Il-bord tal-MEPA hija magħmula minn mhux inqas minn 13 u mhux iktar minn 15-il membru, li wieħed minnhom għandu jkun il-President. Ir-rwol lill-bord tal-MEPA għandha tiddeċiedi dwar kwalunkwe applikazzjoni li jkollha x’taqsam ma’:

  • attivitajiet/l-iżviluppi nazzjonali jew ta’ importanza starteġika,
  • is-sigurtà nazzjonali jew interessi oħra nazzjonali jew li jistgħu jaffettwaw l-interessi ta’ Stati/Gvernijiet oħra/applikazzjonijiet fir-rigward ta’ żvilupp li hu suġġett għal EIA,
  • Xi kunsiderazzjonijiet meta d-deċiżjoni għal eżami mill-ġdid kienet meħuda mill-MEPA innifsu.

(b) Il-MEPA Eżekuttiv huwa magħmul minn erba’ direttorati:

  • il-protezzjoni tal-ambjent,
  • l-iżvilupp tal-ippjanar,
  • is-servizzi korporattivi u ta’ infurzar.

(ċ) Id-Direttorati Ġenerali huma soġġetti għal superviżjoni u kontroll tal-Awtorità u l-kap eżekuttiv. L-eżekuttiv ikun responsabbli (fost affarijiet oħra) għall-għoti ta’ liċenzji u permessi meħtieġa taħt diversi liġijiet dwar l-ambjent u l-ippjanar tal-iżvilupp.

(d) tal-ambjent u l-ippjanar (EPC) jista’ jkollhom diversi diviżjonijiet li jittrattaw tipi differenti ta’ applikazzjonijiet (eż. barra żoni ta’ żvilupp urban, żoni ta’ konservazzjoni eċċ.). Il-KPE għandu dejjem ikollu 5-il membru, inkluż il-President. Il-korp eżekuttiv għandu jiddelega il MEPA għall-KPE r-rwol li jieħu deċiżjoni dwar applikazzjoni għal permess ħlief għal dawk li lill-bord tal-MEPA għandu jiddeċiedi dwarhom.

(e) L-ambjent u l-ippjanar tal-iżvilupp tribunal jipprevedi għal appelli kontra deċiżjonijiet amministrattivi meħuda mill-korpi amministrattivi elenkati hawn fuq. Deċiżjoni amministrattiva bħal din hija korp stabbilit taħt EDPA. Din tikkonsisti f’ 3 membru. Il-President huwa persuna kompetenti sew u l-ippjanar tal-iżvilupp ambjentali u l-membri l-oħra huma avukat u perit. Hemm panils b’persuni differenti li jduru biex tpoġġi fihom it-Tribunal għas-Servizz Pubbliku bħala President jew membri skont il-kompetenzi tagħhom skont il-każ quddiemhom. Is-Segretarju lit-Tribunal għas-Servizz Pubbliku huwa responsabbli biex jagħżel il-membri skont il-każ.

Għandhom jiġu eżawriti r-rimedji amministrattivi qabel ma jieħdu każ quddiem il-Qorti. L-ambjent u l-ippjanar għandu jisma’ appelli fl-ewwel reviżjoni u appell minn deċiżjoni tat-Tribunal tista’ biss tittieħed il-qorti ta’ kassazzjoni. Inkella, id-deċiżjoni tat-Tribunal hija finali. Il-pjanijiet dwar l-użu tal-art, pjani ta’ żoni, u normattivi oħra t-tipi ta’ deċiżjonijiet ambjentali rilevanti li jiddefinixxu l-użu ta’ spazju jistgħu jiġu riveduti mill-qrati bis-saħħa ta’:

(a) jew id-dritt tagħhom li jirrevedu deċiżjonijiet minn korpi pubbliċi kif diskuss taħt V hawn taħt u/jew

(b) jekk applikant jappella mid-deċiżjoni tal-ambjent u l-ippjanar ta’ tribunal ta’ reviżjoni fuq punt ta’ liġi.

Din is-sitwazzjoni tapplika għall-appelli minn MEPA fuq:

(a) id-deċiżjonijiet tal-Awtorità relatati mal-iżvilupp ta’ kontroll

(b) ta’ dan il-kontroll tal-infurzar

(ċ) id-deċiżjonijiet magħmula mill-awtorità dwar il-protezzjoni ambjentali, inkluż valutazzjonijiet ambjentali, l-IPPC, tal-informazzjoni ambjentali u r-rimedju għal danni ambjentali.

L-EIA u l-IPPC jista’ jkun biss suġġett għal stħarriġ mill-qrati l-legalità proċedurali u sostantiva meta l-qrati jkunu jistgħu jintervjenu kif spjegat hawn fuq. Għandu jiġi nnutat, madankollu, li filwaqt li fiha nnifisha tikkostitwixxi permess tal-IPPC l-EIA ma. Anki jekk l-EIA huwa approvat ikun il-proċess ta’ tħejjija li huwa meħtieġ mil-liġi u MEPA xorta jkunu jridu jivvalutaw l-EIA sottomessi u jqisu dan meta jiddeċiedu jekk jagħtux permess jew le. Il- locus standi quddiem il-qrati nazzjonali tiddependi fuq jekk il-proċess msemmi iktar’ il fuq huma sodisfatti. Il-qrati jistgħu jirrevedu d-deċiżjonijiet amministrattivi f’każijiet ta’ il-billboard, barra l-permess tal-MEPA lir-rikorrent biss wara li tkun eżawriet ir-rimedji amministrattivi u applikat quddiem it-Tribunal msemmija hawn fuq. Fil-każijiet l-oħra kollha fejn att amministrattiv jew ommissjoni li jkunu suġġetti għal reviżjoni skont il-Parti V ta’ dan ir-rapport. Il-qorti tiddetermina jekk ir-rikorrenti kienet ipparteċipat bħala li toġġezzjona jew minn parti interessata. Għalkemm, il-NGOs ambjentali kostitwiti legalment li jkollhom ħarsien ambjentali fi ħdan il-mandat tagħhom għandu, skont l-IPPC u r-regolamenti għandhom locus standi.

Ma hemm l-ebda rimedju b’mandat ta’ inibizzjoni fil-proċess tal-EIA minħabba li l-EIA mhuwiex permess fih innifsu. Wieħed ma jistax jikkontesta proċess EIA quddiem il-qrati sakemm wieħed ma jistax jallega li b’xi mod il-proċess sar kontra l-liġi u jistgħu jippreżentaw rikors għal aċċess għall-ġustizzja kontra atti jew ommissjonijiet. Din is-sitwazzjoni qatt ma seħħ. M’hemmx regoli speċjali applikabbli għal proċeduri tal-EIA. Ma hemm l-ebda referenza għal rimedju b’mandat ta’ inibizzjoni f’l-leġiżlazzjoni tal-IPPC. L-istess proċedura deskritta għall-EIA jistgħu japplikaw. Madankollu, peress li huwa permess tal-IPPC, il-MEPA jista’ jimponi garanzija finanzjarja li jitlef jekk il-permess ma eżegwewx u għandha s-setgħa li titlob lil l-operatur jieħu l-miżuri kollha meħtieġa f’każijiet ta’ emerġenza u għalhekk jistgħu saħansitra joħorġu avviż ta’ infurzar li jagħlaq l-impjant.

V. aċċess għall-ġustizzja kontra l-atti jew l-ommissjonijiet

Il-Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili (KOPĊ), jiġifieri l-Artikolu 469a, jipprovdi għall-istħarriġ ġudizzjarju ta’ kwalunkwe att mis-settur pubbliku biss. Il-Qrati tal-Ġustizzja ta’ ġurisdizzjoni ċivili jistgħu jistħarrġu l-validità ta’ att amministrattiv minn awtorità pubblika u tiddikjaraha nulla u bla effett, invalidi, jew mingħajr effett meta l-att amministrattiv huwa fi ksur tal-Kostituzzjoni u meta l-att amministrattiv huwa lil hinn mill-kamp ta’ applikazzjoni, is-setgħa tal-awtorità pubblika minħabba r-raġunijiet li ġejjin:

(a) din taġixxi joħroġ minn awtorità pubblika li mhijiex awtorizzata li tagħmel dan;

(b) awtorità pubblika tkun naqset milli tosserva l-prinċipji ta’ ġustizzja naturali jew rekwiżiti proċedurali obbligatorji fit-twettiq tal-att amministrattiv jew bid-deliberazzjonijiet dwarha minn qabel tagħha; jew

(ċ) meta l-att amministrattiv tikkostitwixxi abbuż ta’ poter tal-awtorità pubblika li huwa magħmul għal skopijiet mhux xierqa jew fuq il-bażi ta’ kunsiderazzjonijiet irrilevanti; meta l-att amministrattiv jew tkun b’xi mod ieħor kuntrarja għal-liġi.

It-terminu “att amministrattiv” jinkludi l-ħruġ minn awtorità pubblika ta’:

  • kwalunkwe ordni, liċenza, permess, warrant, deċiżjoni jew ċaħda ta’ xi talba minn pretendent, iżda ma tinkludi ebda miżura maħsuba għall-organizzazzjoni interna jew ta’ amministrazzjoni fi ħdan l-istess awtorità.
  • “awtorità pubblika” hawnhekk huwa definit bħala tal-Gvern ta’ Malta, inklużi l-ministeri u d-dipartimenti tiegħu, l-awtoritajiet lokali, u kull entità korporattiva stabbilita mil-liġi.

Skont l-Artikolu 469a tal-KOPĊ, azzjoni biex jattakka att amministrattiv għandu jkun:

  • Ippreżentat fi żmien perjodu ta’ sitt xhur mid-data meta l- “persuna interessata” isir jaf jew seta’ jsir jaf bl-eżistenza ta’ tali att amministrattiv, skont liema data tiġi l-ewwel.
  • Id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Artikolu m’għandhomx japplikaw meta l-modalità ta’ kontestazzjoni jew sabiex jinkiseb rimedju huma previsti f’liġijiet oħra.
  • Ir-rikorrent jista’ jitlob il-ħlas ta’ kumpens għad-danni bbażati fuq l-allegata responsabbiltà tal-awtorità pubblika, delitt jew kważi delitt, li jirriżultaw minn att amministrattiv.
  • Il-Qorti ma għandhiex tagħti l-imsemmija danni fejn, minkejja l-annullament tal-att amministrattiv, l-awtorità pubblika ma aġixxiex in mala fede, jew b’mod irraġonevoli, jew fejn dik il-ħaġa mitluba mir-rikorrent seta’ legalment u raġonevolment ġiet rifjutata taħt kwalunkwe qawwa oħra.

Tal-KOPĊ għalhekk jipprevedi dritt ġenerali ta’ aċċess għall-ġustizzja lil kull parti interessata li titlob stħarriġ tal-validità tal-att amministrattiv jew tikser xi liġi.

  • Persuna tista’ tappella mid-deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja meta hija teżamina l-validità ta’ att amministrattiv skont l-Artikolu 469a tal-KOPĊ.
  • It-tul ta’ żmien għall-preżentata ta’ appell huwa l-istess bħal dawk għal appelli quddiem il-qrati ċivili. Fil-każ ta’ appelli minn qrati superjuri quddiem il-Court of Appeal, iż-żmien huwa għoxrin jum li jibda jgħodd mid-data li fiha ngħatat din is-sentenza.
  • L-appell huwa mdaħħal permezz ta’ nota li tiġi ppreżentata fir-reġistru tal-Qorti Ġenerali li permezz tiegħu din is-sentenza appellata ngħatat.
  • Appell jista’ jiddaħħal jew sħaħ jew partijiet biss tas-sentenza u kemm ir-rikorrent u l-konvenut jistgħu jappellaw.

LN 126/2008 dwar il-prevenzjoni u r-rimedju għal danni ambjentali, 2008, tistabbilixxi qafas ta’ responsabbilità ambjentali. L-awtorità kompetenti u r-regolatur hija MEPA. Dawn ir-Regolamenti għandha tgħodd biss għal danni ambjentali jew periklu iminenti ta’ danni ambjentali kkawżati minn tniġġies ta’ natura mifruxa, fejn ikun possibbli li tiġi stabbilita rabta kawżali bejn id-danni u l-attivitajiet ta’ operaturi individwali. Il-MEPA għandu jkun intitolat li jniedi proċedimenti tal-irkupru tal-ispejjeż kontra l-operatur jew parti terza li ikkawża d-danni jew il-periklu iminenti ta’ danni, fir-rigward ta’ kull miżura meħuda taħt dawn ir-Regolamenti fi żmien ħames snin mid-data meta l-imsemmija miżuri tlestew jew l-operatur responsabbli, jew il-parti terza, ġew identifikati, skont liema hija l-aktar tard. LN 126/2008 jiddefinixxi “spejjeż” bħala spejjeż li huma ġġustifikati mill-ħtieġa li tiġi żgurata l-implimentazzjoni korretta u effettiva ta’ dawn ir-regolamenti, inklużi:

  • l-ispejjeż tal-istima tad-danni ambjentali,
  • periklu iminenti ta’ danni ambjentali,
  • alternattivi ta’ azzjoni,
  • amministrattivi, legali u l-ispejjeż tal-infurzar,
  • l-ispejjeż tal-ġbir tad-data, u spejjeż oħra ġenerali, l-ispejjeż tal-monitoraġġ u ta’ sorveljanza.

“ħsara” hija definita bħala bidla negattiva kwantifikabbli fir-riżorsi naturali jew indeboliment kwantifikabbli ta ‘servizz tar-riżorsi naturali li jista’ jseħħ direttament jew indirettament. Il-MEPA għandu:

  • jkun stabbilit liema operator ikkawża d-danni jew periklu iminenti ta’ danni,
  • stima tas-sinjifikanza tad-danni u li jkun stabbilit liema miżuri ta’ rimedju għandhom jittieħdu b’referenza għal skeda II.

Il-MEPA tista’ titlob lil l-operatur relevanti, li jwettaq l-istima tiegħu u li jipprovdi kull informazzjoni u data neċessarja. Il-MEPA tista ‘tagħti l-poter jew titlob lill-parti terzi jwettqu l-miżuri neċessarji ta’ prevenzjoni u rimedju. Kull deċiżjoni meħuda skont dawn ir-regolamenti li timponi miżuri ta’ prevenzjoni jew rimedju għandha tiddikjara r-raġunijiet eżatti li fuqhom tkun ibbażata. L-imsemmija deċiżjoni għandha tkun notifikata malajr kemm jist’ jkun lil l-operatur ikkonċernat, li għandu fl-istess ħin ikun infurmat dwar ir-rimedji disponibbli lilu taħt il-liġijiet rilevanti kkonċernat u bil-limiti ta’ żmien li dawn ir-rimedji huma soġġetti għalihom. Persuni naturali jew legali affettwati jew li x’aktarx li jiġu affettwati mill-ħsara ambjentali jew li għandhom interess suffiċjenti fit-teħid ta’ deċiżjonijiet ambjentali marbuta mad-dannu, għandhom ikunu intitolati li jagħtu lil l-awtorità kompetenti kull osservazzjoni li għandha x’taqsam ma każijiet ta’ danni ambjentali li huma konxji tagħha. Huma għandhom ikunu intitolati li jitolbu MEPA biex tittieħed azzjoni skont dawn ir-Regolamenti.

  • Persuna għandha titqies li għandha “interess biżżejjed” jekk huwa reġistrat li joġġezzjona skont EDPA jew jekk ikun jikkwalifika bħala konsultazzjoni mal-partijiet interessati jew li ġie identifikat taħt id-dispożizzjonijiet tal-valutazzjoni tal-impatt ambjentali, 2007.
  • L-interess ta’ kwalunkwe organizzazzjoni mhux governattiva li tippromwovi l-ħarsien ambjentali u li tissodisfa kwalunkwe rekwiżit skont il-liġi nazzjonali għandu jitqies biżżejjed għall-iskop li jikkwalifikaw bħala “interess suffiċjenti”.
  • It-talba għal azzjoni għandha jkollha magħha l-informazzjoni relevanti u data li jappoġġa l-osservazzjonijiet mogħtija f’dak li għandu x’jaqsam mad-danni ambjentali msemmija.

Meta t-talba għal azzjoni u l-osservazzjonijiet li jakkumpanjawha juru b’mod plawsibbli li d-danni ambjentali jeżistu, il-MEPA għandha tikkunsidra kwalunkwe osservazzjoni u talba għal azzjoni. F’dawn iċ-ċirkustanzi MEPA għandha tagħti lil l-operatur relevanti opportunità li juri l-opinjonijiet tiegħu f ‘dak li għandu x’ jaqsam mat-talba għal azzjoni u l-osservazzjonijiet li jakkumpanjawha. Il-MEPA għandha, mill-aktar fis possibbli u f’konformità mad-dispożizzjonijiet rilevanti tal-liġi nazzjonali, tinforma l-persuni b’interess suffiċjenti li ressqu l-osservazzjonijiet lill-awtorità, dwar id-deċiżjoni tagħha li taċċetta jew tirrifjuta t-talba għal azzjoni u għandha tipprovdi r-raġunijiet għaliha. Huwa MEPA mbagħad li tipproċedi biex tressaq il-każ quddiem il-qrati li jallega li operatur għandu jinstab ħati ta’ responsabbiltà ambjentali. S’issa u li ma kelliex l-opportunità li tressaq tali azzjoni quddiem il-qrati Maltin.

VI. Mezzi oħra ta’ aċċess għall-ġustizzja

Il-pubbliku ġenerali jista’ jirrikorri quddiem l-Ombudsman skont l-Att tal-Ombudsman, li titlob l-opinjoni tiegħu dwar jekk Ministeru jew kwalunkwe entità pubblika oħra teżerċita d-dmirijiet tagħha b’mod ġust u ekwu. Id-deċiżjoni tal-Ombudsman mhix vinkolanti. Hemm ukoll awditur għal MEPA mill-Uffiċċju tal-Ombudsman li huwa speċifikatament responsabbli MEPA kwistjonijiet relatati. Kwalunkwe individwu jista’ jirrikorri għand il-Kumitat tal-utenti, fejn huwa jista’ jkollu dubji dwar prattiki mwettqa mill-MEPA meta teżerċita s-setgħat tagħha u jitlob lill-President tal-Kumitat tal-utenti sabiex jiġi investigat u jagħti l-opinjonijiet tiegħu dwar il-kwistjoni. Id-deċiżjonijiet tal-President tal-Kumitat tal-utenti mhumiex vinkolanti. Prosekuzzjoni kriminali privat ma jkunx disponibbli fi kwistjonijiet ambjentali.

VII. Locus standi

Locus standi

Il-proċedura amministrattiva

Proċedura ġudizzjarja

Individwi

X

Għandu juri interess dirett ħlief bi ksur tad-drittijiet tal-bniedem taħt il-Kostituzzjoni. Jew tkun irreġistrata li toġġezzjona għal żvilupp ta’ ppjanar jew permess ta’ konsultazzjoni mal-partijiet interessati jew identifikat skont id-dispożizzjonijiet tal-valutazzjoni tal-impatt ambjentali, 2007.

NGOs

X

Iżda għandhom jiġu rreġistrati bħala dawk li oġġezzjonaw.

Teżisti biss skont l-EIA u l-IPPC u d-dritt ta’ aċċess għal informazzjoni rigward id-dritt għal reviżjoni ta’ deċiżjoni mill-Awtorità. Ir-responsabbiltà ambjentali tal-IPPC tal-EIA f’organizzazzjoni mhux governattiva li tippromwovi l-ħarsien tal-ambjent u li tissodisfa kwalunkwe ħtieġa skont il-liġi nazzjonali għandu jitqies biżżejjed għall-iskop li jikkwalifikaw bħala “interess suffiċjenti”. L-iżvilupp waqt l-ikkuntestar tal-permessi tal-ippjanar ikunu jistgħu jirrikorru quddiem il-Qorti biss wara li jiġu eżawriti r-rimedji amministrattivi u biss fuq punt ta’ liġi. F’kawża reċenti, il-Qorti tal-Ġustizzja dejjem interpretat interess suffiċjenti tagħhom ir-rekwiżit li ma rreġistraw ruħhom bħala persuni li joġġezzjonaw.

Entitajiet ġuridiċi oħrajn

X

Iżda jkunu obbligati li jirreġistraw bħala dawk li oġġezzjonaw.

Biss jekk ikollhom kompetenzi li hija applikabbli f’dan il-każ.

Gruppi ad hoc

Biss jekk fil-kapaċità personali tagħhom u jekk huma jirreġistraw bħala persuni li joġġezzjonaw.

Biss jekk fil-kapaċità personali tagħhom u jekk ikun hemm interess dirett

NGOs barranin

Biss jekk ikunu NGO’ s irreġistrati fl-UE.

Minbarra dan ta’ hawn fuq dwar l-NGOs li l-NGOs barranin għandhom ikunu rreġistrati fl-UE.

Oħrajn, ta’ kull tip

F’kawża reċenti l-Qorti tal-Ġustizzja ċaħdet motiv imressaq minn NGO għal pretensjoni kontra individwu privat minħabba nuqqas ta’ locus standi meta l-NGO sostniet li dan l-individwu kien kiser il-kundizzjonijiet ta’ permess għall-iżvilupp (Land Use) jagħti lilu mill-MEPA. Il-pożizzjoni li l-NGOs għandhom ikunu strettament fi ħdan il-parametri previsti mil-liġi għal aċċess għal informazzjoni ambjentali drittijiet VIA u IPPC tad-dritt. Il-NGO inkwistjoni ma jagħmlu talba kontra l-awtorità iżda kontra individwu privat. Ir-regoli proċedurali huma l-istess għal dawk is-setturi kollha fejn l-individwu jista’ joġġezzjona għal impatt ambjentali jew il-permess ta’ ppjanar għall-iżvilupp. Jekk il-permess jinħareġ kwalunkwe persuna jista’ jikkontestaha b’mod li toġġezzjona u jekk il-permess jingħata biss dawk li oġġezzjonaw jista’ jagħmel talba quddiem tal-ambjent u l-ippjanar tal-iżvilupp tribunal biex jappella. Quddiem il-qrati, appell fuq l-istess kwistjoni tista’ ssir biss fuq punt ta’ dritt u wara li jiġi eżawrit ir-rimedju amministrattiv. Mhuwiex probabbli li l-Qorti għandha taċċetta dan għaliex il-qrati jistgħu jaċċettaw biss l-aċċess għall-ġustizzja minn kwalunkwe individwu jekk huwa ppreżentat skont il-proċedura msemmija f’punt 5 hawn fuq. L-uniku każ ta’ actio popularis li tista’ ssir minn kwalunkwe persuna f’isem ħaddieħor hija għall-ksur tad-drittijiet fundamentali tal-bniedem elenkati f’Kostituzzjoni. Istituzzjonijiet statali oħra jew korpi (eż. ombudsmen, prosekuturi pubbliċi) ma għandhom l-ebda valur legali. Sakemm ma jkunx speċifikament imsemmi fil-liġi applikabbli bħal fil-każ tal-aċċess għal informazzjoni ambjentali, l-EIA u l-IPPC leġiżlazzjoni ma hemm l-ebda dritt ta’ aċċess għall-ġustizzja għal individwi li m’għandhomx interess dirett. Rimedji amministrattivi quddiem tribunal tal-ambjent u l-ippjanar tal-iżvilupp għandha l-ewwel tiġi eżawrita, imbagħad appell jista’ jsir biss fuq punti ta’ liġi.

VIII. Rappreżentanza legali

Avukat hija obbligatorja. M’hemm l-ebda proċedura differenti għal kawżi ambjentali. Il-konsulent legali ġej is-soliti proċeduri quddiem il-qrati ċivili u kriminali. Ma hemm l-ebda sistema speċifika, normalment kull avukat jista’ jieħu xi każ ambjentali. Speċjalizzazzjoni fil-qasam tal-liġi ambjentali ta’ Malta mhijiex possibbli minħabba l-ekonomiji ta’ skala ma jippermettux lill-avukati u lid-ditti legali jittratta biss fil-każijiet ta’ liġi ambjentali, li huma rari ħafna. Ikun hemm aktar involviment fi professjoni legali ma’ permessi għall-ippjanar tal-iżvilupp, minflok permessi ambjentali. L-uniku grupp ta’ avukati li jispeċjalizzaw speċifikament Malti fil-liġi ambjentali jinsabu fl-universitajiet, jiġifieri fi ħdan id-dipartiment tal-liġi ambjentali u r-riżorsi fil-Fakultà tal-Liġi ta’ liġijiet. Id-Dipartiment xi drabi minħabba l-parir tiegħu anki pro bono bl-istess mod jista’ jagħti l-każ li l-avukati li jassisti lill-NGOs ambjentali pro bono iżda m’hemm l-ebda entità legali/NGO li tipprovdi pariri legali mingħajr ħlas fuq kwistjonijiet ambjentali.

IX. Evidenza

Il-preżentazzjoni ta’ evidenza fi proċedimenti ġudizzjarji għal kwistjonijiet ambjentali huwa l-istess bħal dak fis-sistema ġudizzjarja ġenerali. L-opinjoni ta’ espert mhijiex vinkolanti fuq l-imħallfin fis-sens li għalkemm jistgħu jitolbu għal esperti li għandhom id-diskrezzjoni li jiddeċiedu indipendentement minnha. Is-sistema legali Maltija tagħti diskrezzjoni assoluta għall-imħallfin; Anki l-ġurisprudenza msemmija qabel mhuwiex vinkolanti għalkemm l-imħallfin se jintervjeni. Għalkemm id-deċiżjonijiet ġudizzjarji ikollhom titolu eżekuttiv li ma humiex “liġi”.

Rimedju b’mandat ta’ inibizzjoni.

Il-Qorti tista’ tordna rimedju b’mandat ta’ inibizzjoni bbażata fuq is-setgħa diskrezzjonali tagħha. Ma hemm l-ebda kundizzjoni li deċiżjoni amministrattiva tista’ tiġi eżegwita minnufih, irrispettivament minn appell jew azzjoni tal-qorti. Il-qorti tista’ taċċetta mandat ta’ inibizzjoni fi proċeduri ġudizzjarji biss. Il-Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili fl-Artikolu 873 tipprovdi għal mandat ta’ inibizzjoni li jintuża li tipprojbixxi lil persuna milli tagħmel kwalunkwe ħaġa li tkun li tista’ tkun ta’ preġudizzju għall-persuna li taġixxi kontra barra l-mandat. Il-Qorti m’għandhiex toħroġ mandat bħal dan sakemm ma tkunx sodisfatta li jeħtieġ li jitħarsu d-drittijiet tal-persuna permezz ta’ mandat, prima facie, u li din il-persuna tidher li jkollhom dawn id-drittijiet. It-talba għandha tiġi nnotifikata lill-Parti li kontriha tkun inħarġet. Dik il-Parti għandha tippreżenta risposta fi żmien għaxart ijiem. Il-Qorti tista’, f’każijiet urġenti, tnaqqas il-perijodu msemmi f’dan is-subartikolu. Jekk il-parti l-oħra ma jopponix, il-qorti tista’ taċċedi għal din id-domanda. Il-Qorti tista’ inizjalment joħroġ mandat skont termini u kondizzjonijiet li huwa jista’ jqis meħtieġ skont il-każ, u sussegwentement tiddeċiedi l-kwistjoni b’mod definittiv. Il-Qorti għandha taħtar, wara t-talba għal seduta, tiddeċiedi fuq il-merti tiegħu wara li jirċievi kull prova li hija tqis xierqa, kemm jista’ jkun malajr iżda mhux aktar tard minn xahar wara dak li fih il-mandat kienu ġew ippreżentati u kkonfermati b’ġurament u l-partijiet ġew notifikati kif suppost. Jista’ jsir appell kontra d-deċiżjoni tal-Qorti dwar mandat ta’ inibizzjoni.

XI. Fuq l-ispejjeż

Ma hemm ebda kategoriji speċifiċi tal-ispiża applikant se jiffaċċjaw għall-aċċess għall-ġustizzja fi kwistjonijiet ambjentali biss. It-tariffi tal-Qorti jistgħu jvarjaw bejn EUR 100 sa EUR 300, l-appell innifsu jiswa madwar EUR 170, u kull notifika jiswa EUR 7. Stima approssimattiva ta’ spejjeż tal-esperti għandu jinkludi rata ta’ 70 sa EUR 100 għal kull siegħa ta’ xogħol. Il-mandat ta’ inibizzjoni tiswa bejn EUR 47 u EUR 7 kull notifika. Depożitu jew garanzija tista’ tiġi stabbilita mill-qorti. Hemm mill-applikazzjoni assoluta tal-prinċipju ta’ “min jitlef iħallas” għalkemm il-persuna li hija responsabbli li tħallas għal spejjeż imġarrba waqt il-kawża mill-parti l-oħra. Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tagħżel li jaqsmu l-ispejjeż.

XII. Mekkaniżmi ta’ għajnuna finanzjarja

Il-Qorti ma tistax tipprovdi eżenzjonijiet minn spejjeż proċedurali, id-dmirijiet, id-drittijiet għall-preżentazzjoni, it-tassazzjoni tal-ispejjeż, eċċ. fi kwistjonijiet ambjentali. M’hemmx mekkaniżmi finanzjarji oħra disponibbli biex tingħata għajnuna finanzjarja lill-applikanti. M’hemm l-ebda għajnuna legali għal kawżi ċivili, kawżi kriminali biss. Għalhekk m’hemm l-ebda għajnuna legali fi kwistjonijiet ambjentali, sakemm il-persuna li tkun wettqet reat. M’hemmx uffiċjalment Assistenza legali pro bono pprovduti minn ditti legali, NGOs mat jkollha din l-assistenza jekk id-ditti legali jagħżlu li jaħdmu għalihom b’xejn. Ma hemmx uffiċċji ta’ konsultazzjoni legali li jittrattaw kawżi ambjentali. M’hemm l-ebda interess pubbliku, organizzazzjonijiet jew avukati tal-liġi ambjentali f’Malta.

XIII. Tempestività

Il-limitu ta’ żmien sabiex tieħu deċiżjoni minn korp amministrattiv huwa ta’ tliet xhur, iżda jista’ jiġi estiż. Ma hemm ebda sanzjonijiet kontra entitajiet amministrattivi li jieħdu deċiżjonijiet b’dewmien. Ma hemm l-ebda limitu ta’ żmien iffissat bil-liġi biex il-proċeduri ġudizzjarji fi kwistjonijiet ambjentali, kemm għall-Qorti tal-Ġustizzja kif ukoll għall-partijiet. Il-qrati mhumiex marbuta li tiddeċiedi b’limitu ta’ żmien. Il-qrati Maltin kultant idumu biex tiddeċiedi l-kawża: xi kultant ikollhom ħamsa, għaxra u għoxrin sena. Ma jkunx hemm it-tendenza li d-dewmien tipiku ta’ kawża ambjentali f’tipi differenti ta’ proċeduri u ma hemm ebda indikazzjoni meta d-deċiżjoni tkun saret. Ma hemm l-ebda skadenza stabbilita għall-Qorti sabiex tagħti s-sentenza tagħha. Ma hemm ebda sanzjonijiet kontra l-qrati jagħtu deċiżjonijiet b’dewmien.

XIV. Kwistjonijiet oħra

Il-pubbliku ġeneralment tisfida deċiżjonijiet matul il-fażi ta’ konsultazzjoni pubblika iżda tista’ tikkontesta wkoll meta tkun ittieħdet id-deċiżjoni. Ma kienx hemm ħafna każijiet fil-qorti biss tal-protesti. Ma hemm l-ebda informazzjoni dwar l-aċċess għall-ġustizzja fi kwistjonijiet ambjentali pprovduti lill-pubbliku b’mod strutturat u aċċessibbli f’Malta. Teżisti sistema ta’ arbitraġġ iżda dan ma japplikax għal aċċess għall-ġustizzja fi kwistjonijiet ambjentali, biss għal kwistjonijiet ta’ liġi ċivili. Skont l-ambjent u l-Att dwar l-Ippjanar tal-Iżvilupp soluzzjoni barra l-qorti teżisti iżda dan japplika biss għall-proċedimenti kriminali kontra l-persuni akkużati bi ksur ta’ liġijiet ambjentali. Din is-sitwazzjoni ma tapplikax għal kwistjonijiet ta’ aċċess għall-ġustizzja. Minflok medjazzjoni bħala tali, li tista’ sseħħ, il-MEPA u r-rikorrenti u dawk li oġġezzjonaw jista’ jagħmel laqgħat informali.

XV. Tkun barrani

Huwa dritt kostituzzjonali li l-ebda diskriminazzjoni abbażi ta’ razza jew nazzjonalità jistgħu jsiru. L-użu ta’ lingwi differenti huwa permess f’każijiet bħal dawn hija l-proċeduri ġudizzjarji u interpretu hija dejjem jekk ikun hemm bżonn. Id-dritt għal smigħ jiggarantixxi li t-traduzzjoni hija pprovduta u mħallsa mill-gvern f’proċeduri fil-qorti jekk ikun meħtieġ.

XVI. Każijiet transkonfinali

  1. Iddeskrivi r-regoli proċedurali dwar każijiet li jinvolvu kwistjonijiet ambjentali f’pajjiż ieħor. (5-il kundanna)

Ir-regolamenti LN 114/2006 jipprovdu għal konsultazzjonijiet transkonfinali. Jekk il-Ministru responsabbli għall-Ambjent huwa konxju li proġett f’Malta x’aktarx ikollu effetti sinifikanti fuq l-ambjent fi Stat Membru ieħor, jew fejn Stat Membru li x’aktarx li jiġi affettwat b’mod sinifikanti hekk jitlob, il-Ministru għandu jibgħat għall-Istat affettwat malajr kemm jista’ jkun u mhux aktar tard minn meta jiġi infurmat il-pubbliku Malti, l-informazzjoni li ġejja:

(a) deskrizzjoni tal-proġett, flimkien ma’ kull tagħrif disponibbli dwar l-impatt transkonfinali possibbli tiegħu

(b) informazzjoni rilevanti rigward il-proċedura tal-valutazzjoni tal-impatt ambjentali

(ċ) informazzjoni dwar it-tip ta’ deċiżjonijiet li jistgħu jittieħdu mill-Istat affettwat u għandu jagħti żmien raġjonevoli li fih dan tal-aħħar jindika jekk jixtieqx li jieħu sehem fil-proċedura tal-Istima dwar l-Impatt fuq l-Ambjent.

Jekk l-Istat affettwat li tirċievi l-informazzjoni tindika lill-Ministru li biħsiebu jieħu sehem fil-proċedura tal-Istima dwar l-impatt fuq l-ambjent, il-Ministru għandu jibgħat l-informazzjoni miġbura rigward l-iżvilupp propost lill-Istat effettwat. L-Istat affettwat jidħol f’konsultazzjonijiet mal-Ministru dwar, inter alia,

(a) , l-effetti transkonfinali potenzjali tal-proġett u l-miżuri previsti sabiex inaqqsu jew jeliminaw tali effetti

(b) il-partijiet jaqblu fuq perjodu ta’ żmien raġonevoli għat-tul tal-perjodu ta’ konsultazzjoni.

(ċ) Fuq mill-Istat affettwat jistgħu jirranġaw biex it-tagħrif ikun magħmul disponibbli, fi żmien raġonevoli, lill-awtoritajiet tagħha u l-pubbliku fit-territorju tiegħu, fi ħdan il-qafas ta’ żmien stabbilit bi ftehim bejn il-partijiet,

(d) Stat effetwat għandu jibgħat l-opinjoni tiegħu lill-Ministru li, min-naħa tagħha, għandha tibagħtu lill-MEPA

It-trażmissjoni ta’ informazzjoni dwar l-impatti transkonfinali potenzjali, u li tasal l-informazzjoni mill-Istat effettwat, għandhom ikunu soġġetti għal-liġi Maltija. Il-Ministru għandu jipprovdi lill-Istat effettwat id-deċiżjoni finali dwar il-proġett propost flimkien mar-raġunijiet u l-konsiderazzjonijiet inkluż it-tagħrif dwar il-proċess tal-parteċipazzjoni tal-pubbliku li jispirawha, kif ukoll il-kundizzjonijiet mehmuża magħha. Għandu jkun hemm ukoll deskrizzjoni, fejn meħtieġa, tal-miżuri ewlenin sabiex jiġu evitati, imnaqqsa u, jekk possibbli, ikkontrobilanċjati l-effetti negattivi maġġuri. Il-Ministru għandu immedjatament jinforma l-Istat affetwat u tidħol f’konsultazzjonijiet dwar il-miżuri meħtieġa li jistgħu jittieħdu biex jitnaqqas jew jiġi eliminat impatt transkonfinali negattiv sinifikanti. Il-MEPA għandu jagħti lill-Ministru d-dokumentazzjoni kollha u l-informazzjoni li hija tista’ titlob. LN 126/2008, ir-Regolamenti dwar ir-rimedji għall-ħsarat ambjentali tinkludi wkoll dispożizzjonijiet li jirrigwardaw danni ambjentali transkonfinali meta d-danni ambjentali jolqtu jew x’aktarx li jaffettwaw Stati Membri oħra tal-UE. Meta d-danni ambjentali fil-fatt seħħew, Malta teħtieġ li jipprovdi informazzjoni suffiċjenti lil l-Istati Membri potenzjalment affettwati. Il-kunċett ta’ pubbliku kkonċernat f’kuntest transkonfinali huwa l-istess bħal dak taċ-ċittadini, kull persuna, kemm jekk naturali jew legali u l-NGOs ambjentali. Ma hemm l-ebda lista ta’ każijiet fejn individwi jew organizzazzjonijiet mhux governattivi jistgħu jagħżlu bejn il-qrati ta’ diversi pajjiżi. L-għażla tiddependi fuq l-eżitu tal-qrati li jieħdu konjizzjoni tal-kawża.

Links relatati


Din hija verżjoni tradotta awtomatikament tal-kontenut. Is-sid ta’ din il-paġna ma jaċċetta ebda responsabbiltà jew obbligazzjoni fir-rigward tal-kwalità ta’ dan it-test tradott b'mod awtomatiku.

L-aħħar aġġornament: 14/09/2016